✅ 8. Sınıf Fen Bilimleri: Madde döngüsü Test Çöz

Su döngüsünde, atmosferdeki su buharının soğuk hava tabakalarıyla karşılaşarak sıvı hale dönüşmesi ve bulutları oluşturması olayına ne ad verilir?

Karbon döngüsünde atmosferdeki karbon dioksit miktarını azaltan temel biyolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?

Azot döngüsünde, atmosferdeki serbest azotun ( $ \text{N}_2 $ ) bitkilerin kullanabileceği nitrat ve amonyum gibi bileşiklere dönüştürülmesinde anahtar rol oynayan canlı grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Oksijen döngüsünde, atmosferdeki oksijenin ana kaynağı olan biyolojik süreç ve bu süreci gerçekleştiren canlılar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıdaki olaylardan hangisi hem karbon döngüsü hem de oksijen döngüsü üzerinde doğrudan ve önemli bir etkiye sahiptir?

İnsan faaliyetlerinden hangisi, küresel ısınmaya neden olarak karbon döngüsünün doğal dengesini en çok bozan etkenlerden biridir?

Aşağıda su döngüsünün bazı aşamaları karışık olarak verilmiştir:
I. Bulutların oluşumu
II. Yeryüzündeki suların buharlaşması
III. Yağmur, kar veya dolu şeklinde yeryüzüne düşme
IV. Su buharının soğuk hava ile karşılaşması
Bu aşamaların su döngüsündeki doğru sırası aşağıdakilerden hangisidir?

Azot döngüsünde görev alan bazı canlılar ve bu canlıların gerçekleştirdiği olaylar ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Fotosentez ve solunum olayları, madde döngülerindeki rolleri açısından incelendiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olur?

Madde döngülerinde ayrıştırıcı canlıların (bakteri ve mantarlar) rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en kapsamlı ve doğrudur?

Karbon döngüsü ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir bölgede yapılan gözlemlerde; son 50 yılda ormanlık alanların %30 azaldığı, sanayi tesislerinin sayısının 2 katına çıktığı ve bu tesislerde fosil yakıt kullanımının yaygınlaştığı belirlenmiştir. Aynı zamanda, tarımda verimi artırmak amacıyla kimyasal gübre kullanımının arttığı ve büyük bir nehir üzerine baraj inşa edildiği rapor edilmiştir.
Bu gözlemlerden yola çıkarak madde döngüleri ve çevre üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Azot, canlılar için hayati öneme sahip bir elementtir. Atmosferin yaklaşık %78'ini serbest azot ( $ \text{N}_2 $ ) oluşturur. Ancak bitkiler atmosferdeki bu azotu doğrudan kullanamazlar. Topraktaki bazı bakteriler (azot bağlayıcı bakteriler) atmosferdeki azotu bitkilerin kullanabileceği amonyak, nitrit ve nitrat gibi bileşiklere dönüştürür. Bitkiler bu bileşikleri alarak protein ve nükleik asit gibi organik maddeler sentezler. Hayvanlar ise bu bitkileri yiyerek azotu bünyelerine alır. Ölen canlıların kalıntıları ve atıkları ise ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak tekrar amonyak ve diğer azotlu bileşiklere dönüştürülür. Bazı bakteriler (denitrifikasyon bakterileri) ise topraktaki nitratı tekrar serbest azota dönüştürerek atmosfere geri verir. Son yıllarda tarımda aşırı azotlu gübre kullanımı ve fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan azot oksitler, azot döngüsünün doğal dengesini bozmaktadır.
Yukarıdaki metne göre azot döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Büyük çaplı orman yangınları, ekosistemler üzerinde yıkıcı etkilere sahiptir. Bir orman yangını sonrasında;
I. Atmosfere büyük miktarda karbon dioksit salınımı gerçekleşir.
II. Topraktaki azot ve fosfor gibi besin elementleri kül haline gelerek rüzgar ve su erozyonu ile taşınabilir.
III. Bitki örtüsünün yok olmasıyla buharlaşma ve terleme oranları azalır, bölgesel su döngüsü etkilenir.
IV. Yangın bölgesindeki canlıların solunum hızı artar, bu da oksijen tüketimini hızlandırır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri, orman yangınlarının madde döngüleri üzerindeki olası etkileri açısından doğru bir değerlendirme değildir?