✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: Osmanlı devleti'nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikalar Test Çöz

Osmanlı Devleti, Rumeli ve Balkanlar'da fethettiği topraklara Anadolu'dan getirdiği göçebe Türkmenleri yerleştirmiştir. Böylece fethettiği bölgelerin Türkleşmesini ve İslamlaşmasını sağlamıştır.

Bu açıklamada bahsedilen Osmanlı politikası aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, fethettiği yerlerdeki gayrimüslim halkın din ve vicdan hürriyetine dokunmamış, onlara adil ve hoşgörülü bir tutumla yaklaşmıştır.

Osmanlı Devleti'nin uyguladığı bu "hoşgörü politikasına" verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde fethettiği toprakların büyük bir kısmı Hristiyan Bizans ve Balkan devletlerine aitti. Osmanlı hükümdarları İslam dinini yaymak ve korumak amacıyla bu fetihleri gerçekleştirmişlerdir.

Buna göre Osmanlı Devleti'nin fetih hareketlerinde aşağıdaki anlayışlardan hangisini benimsediği söylenebilir?

Osmanlı Beyliği, kurulduğu sırada Anadolu Selçuklu Devleti'nin Bizans sınırındaki bir uç beyliği konumundaydı. Bizans'ın taht kavgaları ve iç karışıklıklarla zayıflamış olması Osmanlı'nın büyümesini kolaylaştırmıştır.

Bu durum Osmanlı Devleti'nin kısa sürede gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisini göstermektedir?

Osmanlı Devleti iskan politikasını uygularken şu kurallara dikkat etmiştir:
I. Anadolu'da aralarında anlaşmazlık veya kavga bulunan ailelerden birini yeni fethedilen yerlere nakletmiştir.
II. Göçebe yaşayan Türkmenleri tercih ederek onların yerleşik hayata geçmesini sağlamıştır.
III. Göç eden ailelere işleyebilecekleri kadar toprak verilmiş ve belirli bir süre vergi muafiyeti tanınmıştır.

Buna göre iskan politikası ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti Balkanlar'da fethettiği yerlerde Hristiyan halkın mallarına dokunmamış, kendi dinlerini özgürce yaşamalarına izin vermiş ve Bizans dönemine göre daha az vergi almıştır. Bu durum Balkan halklarının Osmanlı yönetimine bağlılığını artırmıştır.

Bu bilgilere göre Osmanlı Devleti'nin izlediği siyaset hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı Devleti'nde Tımar (Dirlik) sisteminde toprağın mülkiyeti devlete, kullanım hakkı köylüye, vergi toplama yetkisi ise tımar sahibine verilmiştir. Tımar sahibi, topladığı vergilerle hem kendi geçimini sağlar hem de devlete "cebelü" adı verilen atlı askerler yetiştirirdi.

Buna göre Tımar sisteminin sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Osmanlı Devleti, fethedilen gayrimüslim topraklardaki küçük yaştaki çocukları belirli kurallar dahilinde toplayarak Türk ve Müslüman ailelerin yanında yetiştirirdi. Daha sonra bu çocuklar yeteneklerine göre devlet adamı (Enderun) veya Kapıkulu askeri (Yeniçeri) olarak yetiştirilirdi.

Devşirme sistemi ile ilgili verilen bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine varılabilir?

Osmanlı Beyliği'nin kurucusu Osman Bey, dönemin önemli dini ve sosyo-ekonomik teşkilatı olan Ahi teşkilatının lideri Şeyh Edebali'nin kızıyla evlenmiştir. Bu evlilik sayesinde Ahilerin desteğini kazanan Osmanlı, Anadolu'da büyük bir itibar ve toplumsal güç elde etmiştir.

Bu durum Osmanlı Devleti'nin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin önemini göstermektedir?

Osmanlı Beyliği'nin kurulduğu dönemde Bizans İmparatorluğu merkezde ve taşrada siyasi otoritesini kaybetmiş, tekfurlar (Bizans valileri) halka ağır vergiler yüklemekteydi. Osmanlı Devleti ise adaleti ve düzeni sağlayarak bölge halkının sempatisini kazandı. Ayrıca Gaziyan-ı Rûm (Gaziler) ve Abdalan-ı Rûm (Dervişler) gibi gruplar fetihlerin kolaylaşmasında önemli rol oynadı.

Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti kuruluş yıllarında ilk olarak yönünü Müslüman komşu beyliklere değil, Hristiyan Bizans topraklarına çevirmiştir. Gaza ve cihat düşüncesiyle yapılan bu batı yönlü fetihler, diğer Anadolu beylikleri tarafından da takdirle karşılanmış ve Osmanlı'nın Anadolu'daki itibarını artırmıştır.

Buna göre Osmanlı Devleti'nin öncelikli fetih politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki egemenliğini inceleyen bir tarihçi şu değerlendirmeyi yapmıştır:
"Osmanlı Devleti yeni fethettiği Balkan topraklarında yalnızca askeri güçle duramayacağının farkındaydı. Bu sebeple bir yandan fethedilen yerlere Anadolu'dan getirdiği Türk nüfusu yerleştirerek bölgenin etnik ve kültürel yapısını dengeliyor (İskan), diğer yandan da yerel Hristiyan halkın diline, dinine ve yaşam tarzına müdahale etmeyerek onların devlete olan sadakatini kazanıyordu (İstimâlet)."

Bu değerlendirmeden hareketle, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar politikasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Beyliği'nin kısa sürede cihan devleti hâline gelmesinde rol oynayan etkenler şunlardır:
I. Avrupa'da Yüzyıl Savaşları'nın yaşanması ve Bizans'ın taht kavgaları içinde bulunması.
II. Ahilerin, abdalların ve gazilerin Osmanlı yönetimine tam destek vermesi.
III. Tımar ve Devşirme sistemleri sayesinde düzenli ordu ve güçlü bir idari yapının kurulması.
IV. Fethettiği bölgelerdeki halka adaletli davranarak (İstimâlet) isyanları engellemesi.

Bu etkenlerin sınıflandırılması ile ilgili yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Bir Sosyal Bilgiler öğretmeni derste Osmanlı Devleti'nin büyüme politikalarını şu şemayla açıklamıştır:
- İskan Politikası: Fethettiği yerlere Türkmenleri yerleştirerek bölgeyi güvenli ve kalıcı kılma.
- İstimâlet Politikası: Yerel halkın inanç ve kültürüne saygı duyup adil yöneterek bağlılığı artırma.
- Tımar Sistemi: Taşrada üretimi sürekli kılıp, devlete yük olmadan güçlü bir ordu besleme ve asayişi sağlama.

Öğretmenin anlattığı bu üç temel politikanın ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?