✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: Meşrutiyet Test Çöz

Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin bir anayasa ile sınırlandırıldığı, padişahın yanında halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclisin de yönetimde yer aldığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Türk tarihinin ilk yazılı anayasası olma özelliğini taşıyan ve I. Meşrutiyet döneminde yürürlüğe giren anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde Genç Osmanlıların (Jön Türkler) baskısı ve desteğiyle 1876 yılında I. Meşrutiyet'i ilan ederek Kanun-i Esasi'yi yürürlüğe koyan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Meşrutiyet yönetimine geçilmesiyle birlikte Osmanlı halkı ilk kez seçimlere katılarak kendi temsilcilerini seçmiştir. Halkın seçtiği bu milletvekillerinden oluşan meclis aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde mutlak monarşiden meşrutiyet yönetimine geçilmesiyle birlikte yönetim yapısında önemli değişiklikler yaşanmıştır.

Buna göre, meşrutiyetin ilanıyla birlikte aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştiği söylenemez?

Kanun-i Esasi'ye göre Osmanlı parlamentosu iki meclisten oluşuyordu:
- Ayan Meclisi: Üyeleri doğrudan padişah tarafından ömür boyu görev yapmak üzere atanırdı.
- Mebusan Meclisi: Üyeleri halk tarafından yapılan seçimlerle belirlenirdi.

Bu bilgiye göre, Osmanlı meclis yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Genç Osmanlılar (Jön Türkler), Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek amacıyla din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı vatandaşlarının mecliste temsil edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Bu doğrultuda padişaha baskı yaparak meşrutiyeti ilan ettirmişlerdir.

Buna göre Genç Osmanlıların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türk tarihinde demokrasinin gelişim aşamaları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi halkın yönetimde ilk kez temsil edilmesini sağlayan tarihi gelişmedir?

1876 Anayasası'nda (Kanun-i Esasi) yer alan "Padişah, devlet güvenliğini bozduğu gerekçesiyle polis araştırması yaptırarak şüpheli gördüğü kişileri sürgün edebilir ve meclisi kapatabilir." maddesi yer almaktadır.

Bu maddeye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Osmanlı Devleti'nde I. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte yürürlüğe giren Kanun-i Esasi, padişahın yetkilerini ilk kez yazılı bir anayasa ile sınırlandırmış ve halkın seçtiği temsilcilerin yasama sürecine katılmasını sağlamıştır.

Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine geçildiğinin en açık kanıtıdır?

I. Meşrutiyet döneminde açılan Mebusan Meclisinde Müslüman milletvekillerinin yanı sıra Hristiyan ve Musevi milletvekilleri de yer almıştır. Farklı din ve milletlerden temsilcilerin mecliste bulunması hedeflenmiştir.

Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Bilgiler öğretmeni derste şu bilgiyi vermiştir:
"1876 yılında ilan edilen I. Meşrutiyet anayasasında padişahın meclisi kapatma yetkisi sınırsızken ve hükümet padişaha karşı sorumlu iken; 1909 yılında (II. Meşrutiyet döneminde) yapılan anayasa değişiklikleriyle padişahın meclisi kapatması zorlaştırılmış ve hükümet padişaha karşı değil, meclise karşı sorumlu hale getirilmiştir."

Öğretmenin verdiği bu bilgiye göre, 1909 anayasa değişiklikleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Tarihçi Kemal Karpat, Meşrutiyet dönemiyle ilgili şu değerlendirmeyi yapmaktadır:
"Meşrutiyet'in ilanı, sadece bir yönetim biçimi değişikliği değildi. Bu süreç, Osmanlı tebaasının (halkının) kendisini devletin edilgen bir 'kulu' olarak görmekten çıkıp, hakları ve ödevleri olan etkin birer 'vatandaş' olarak hissetmeye başlamasının önünü açmıştır. Gazeteler, dernekler ve yapılan seçimler halkın siyasi bilincini uyandırmıştır."

Kemal Karpat'ın bu değerlendirmesinden yola çıkarak Meşrutiyet dönemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Fransız İhtilali ile dünyaya yayılan milliyetçilik akımı, çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti'nde azınlık isyanlarına yol açmıştır. Osmanlı aydınları bu durumun önüne geçebilmek için "Osmanlıcılık" fikrini ortaya atmışlardır. Bu fikre göre, Osmanlı sınırları içinde yaşayan herkes eşit vatandaş kabul edilecek ve mecliste temsil edilecektir. Bu düşüncenin somut bir adımı olarak I. Meşrutiyet ilan edilmiş ve Mebusan Meclisi açılmıştır.

Bu bilgilere göre, Meşrutiyet'in ilanı süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?