✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: I. ve II. meşrutiyet Test Çöz

Osmanlı Devleti'nde padişahın yanında bir meclisin (parlamento) bulunduğu ve devletin anayasaya göre yönetildiği yönetim biçimine ne ad verilir?

Türk tarihinin ilk anayasası olma özelliğini taşıyan ve I. Meşrutiyet döneminde ilan edilen anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

I. Meşrutiyet'in ilan edilmesinde ve Kanun-i Esasi'nin hazırlanmasında etkili olan, padişah II. Abdülhamid'e meşrutiyeti ilan ettiren aydın grup aşağıdakilerden hangisidir?

Padişah II. Abdülhamid, I. Meşrutiyet döneminde açılan meclisi hangi gelişmeyi bahane ederek kapatmış ve anayasayı askıya almıştır?

Kanun-i Esasi'ye göre Osmanlı meclisi; üyelerini halkın seçtiği Meclis-i Mebusan ve üyelerini padişahın ömür boyu görevde kalmak üzere seçtiği Meclis-i Ayan olmak üzere ikiye ayrılıyordu.

Bu bilgiye göre, Meclis-i Mebusan'ın aşağıdaki özelliklerden hangisiyle Meclis-i Ayan'dan ayrıldığı söylenebilir?

II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı Devleti'nde ilk kez farklı siyasi partiler (fırkalar) kurularak seçimlere katılmıştır.

Bu durumun Osmanlı siyasi hayatına sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerle padişahın meclisi kapatma yetkisi zorlaştırılmış ve hükümetin padişaha karşı değil, meclise karşı sorumlu olması esası getirilmiştir.

Bu değişikliklerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Meşrutiyet döneminde açılan Meclis-i Mebusan'da Müslüman milletvekillerinin yanı sıra gayrimüslim (Hristiyan ve Musevi) milletvekilleri de yer almıştır.

Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra meşrutiyet rejimine karşı olanlar tarafından İstanbul'da büyük bir ayaklanma çıkmıştır. Tarihe "31 Mart Vakası" olarak geçen bu isyan, Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır.

Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti'nde Kanun-i Esasi'nin kabul edilmesiyle padişahın yetkileri ilk kez bir anayasa ile sınırlandırılmış ve halk dolaylı da olsa yönetime katılmıştır.

Bu durum Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin başladığının kesin bir göstergesidir?

II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte basındaki sansür kaldırılmış, çok sayıda gazete ve dergi yayın hayatına başlamıştır. İnsanlar fikirlerini daha özgürce ifade etme imkanı bulmuşlardır.

Bu gelişme, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan güçlendiğini gösterir?

1876 Anayasası'nda (Kanun-i Esasi) yer alan bazı maddeler şunlardır:
- Hükümet (Vükela Heyeti), padişaha karşı sorumludur.
- Padişah, devlet güvenliğini bozduğu gerekçesiyle polis araştırması yaptırıp kişileri sürgüne gönderebilir.
- Meclisi açma ve kapatma yetkisi padişaha aittir.

Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde, I. Meşrutiyet dönemiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Osmanlı Devleti'nde I. Meşrutiyet döneminde meclis padişah tarafından kolayca kapatılabilmişken, II. Meşrutiyet sonrasında (1909 anayasa değişiklikleriyle) padişahın meclisi kapatması zorlaştırılmış, hükümet meclise sorumlu hale getirilmiş ve padişahın sürgün yetkisi elinden alınmıştır.

Bu iki dönem arasındaki farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tarihçi Ahmet Bey: "Osmanlı tarihinde daha önce de pek çok isyan (Yeniçeri isyanları vb.) çıkmıştır. Ancak 31 Mart Vakası'nı diğerlerinden ayıran çok önemli bir fark vardır. Bu isyan, tahttaki padişahı değiştirmekten ziyade, doğrudan anayasal düzene ve meşrutiyet rejimine karşı yapılmıştır." demiştir.

Tarihçi Ahmet Bey'in bu analizine göre, 31 Mart Vakası ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?