✅ 7. Sınıf Sosyal Bilgiler: Atatürk ve demokrasi Test Çöz

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." sözü, demokrasinin aşağıdaki temel ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Türk kadınına 1930 yılında belediye seçimlerine katılma, 1933 yılında muhtar seçme ve seçilme, 1934 yılında ise milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.

Bu gelişmeler, Türk kadınına aşağıdaki alanların hangisinde haklar sağlandığını gösterir?

Atatürk döneminde çok partili hayata geçiş amacıyla kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilan edilmesiyle birlikte aşağıdakilerden hangisi netlik kazanarak devlet yönetimindeki belirsizlik ortadan kalkmıştır?

Atatürk döneminde Cumhuriyet Halk Fırkası'nın yanında yeni siyasi partilerin kurulması teşvik edilmiştir.

Bu durumun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türk kadınının siyasi hakları elde etme süreci kronolojik olarak incelendiğinde, kadınların bu hakları aşamalı olarak kazandığı görülür.

Buna göre, Türk kadınına verilen siyasi hakların kronolojik sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mustafa Kemal Atatürk: "Demokrasi prensibinin en modern ve mantıki tatbikini temin eden hükümet şekli, cumhuriyettir." demiştir.

Atatürk'ün bu sözünden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili hayata geçiş amacıyla kurulan ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Doğu Anadolu'da çıkan Şeyh Sait İsyanı ile ilişkisi olduğu gerekçesiyle kapatılmıştır.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) birinci maddesinde "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Yönetim usulü, halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına dayanır." hükmü yer almaktadır.

Bu maddenin anayasada yer almasıyla doğrudan aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?

Demokratik bir devlet yapısının oluşturulması sürecinde atılan bazı adımlar şunlardır:

I. TBMM'nin açılması
II. Saltanatın kaldırılması
III. Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi

Bu adımlardan hangileri doğrudan "milli egemenlik" ve "demokrasi" anlayışını güçlendirmeye yöneliktir?

Mustafa Kemal Atatürk, 1930 yılında yakın arkadaşı Ali Fethi Okyar'dan yeni bir siyasi parti (Serbest Cumhuriyet Fırkası) kurmasını istemiştir.

Atatürk'ün bizzat bir muhalefet partisi kurulmasını teşvik etmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk, Fransa Büyükelçisi ile yaptığı bir görüşmede şu ifadeleri kullanmıştır:

"Ben kalbî hislerimi her zaman açık söylerim. Benim bir muhalifim vardır ki o da meclistir. Meclis her şeyi serbestçe tartışmalıdır. Ben milletimin meclisinde her fikrin açıkça söylenmesini ve hükümetin her adımının denetlenmesini isterim. Demokrasi ancak böyle yaşar."

Atatürk'ün bu sözlerinden yola çıkarak, onun demokrasi anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Atatürk döneminde demokrasi yolunda atılan adımlar ve bu adımların demokratik sonuçları ile ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. TBMM'nin açılması: Halkın yönetimde söz sahibi olması sağlanmıştır.
II. Saltanatın kaldırılması: Ulusal egemenliğin önündeki en büyük engel kaldırılmıştır.
III. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi: Milli iradenin meclise tam olarak yansıması kolaylaşmıştır.
IV. Çok partili hayata geçiş denemeleri: Ülke içinde ekonomik birliğin kurulması hedeflenmiştir.

Bu eşleştirmelerden hangisinde yapılan inkılap ile demokratik sonucu arasında yanlış bir ilişki kurulmuştur?

1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, kısa sürede cumhuriyet ve inkılap karşıtı kişilerin odağı haline gelmiştir. Partinin kurucusu Ali Fethi Okyar, bu durumun rejime zarar vereceğini ve cumhuriyete karşı bir ayaklanmaya dönüşebileceğini görerek kendi partisini feshetmiştir (kapatmıştır). Kısa bir süre sonra da Menemen Olayı meydana gelmiştir.

Bu tarihsel süreç değerlendirildiğinde, çok partili hayata geçiş denemelerinin başarısız olmasıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?