✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Yaşayan demokrasimiz dijital vatandaşlık Test Çöz

Demokrasinin temel ilkelerinden biri olan "katılım", vatandaşların yönetimde söz sahibi olmasını ve karar alma süreçlerine dahil olmasını sağlar.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi katılım ilkesine doğrudan bir örnektir?

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte devlet hizmetlerinin elektronik ortamda, hızlı ve güvenli bir şekilde sunulmasına "e-Devlet" denir.

Aşağıdakilerden hangisi e-Devlet kapısı ($www.turkiye.gov.tr$) üzerinden yapılabilecek işlemlerden biri değildir?

Egemenliğin tek bir kişinin (kral, padişah, imparator, çar vb.) elinde bulunduğu, yönetim yetkisinin genellikle babadan oğula (saltanat sistemiyle) geçtiği yönetim biçimi aşağıdakilerden hangidir?

Dijital dünyada iletişim kurarken, paylaşım yaparken tıpkı günlük hayatta olduğu gibi ahlaki, saygılı ve dürüst davranış kurallarına uymamız gerekir.

İnternet ortamındaki bu davranış kurallarına ne ad verilir?

Demokrasilerde sadece çoğunluğun görüşlerinin kabul edilmesi yeterli değildir. Aynı zamanda farklı fikirlerin, siyasi partilerin ve azınlıkta kalan grupların da haklarının korunması, kendilerini ifade edebilmesi gerekir.

Bu durum demokrasinin aşağıdaki temel ilkelerinden hangisi ile doğrudan ilgilidir?

İnternet ortamında yaptığımız her arama, paylaştığımız her fotoğraf ve ziyaret ettiğimiz her site arkamızda bir iz bırakır. Buna "dijital ayak izi" denir.

Dijital ayak izimizin güvenliğini sağlamak ve kişisel verilerimizi kötü niyetli kişilerden korumak için aşağıdakilerden hangisini yapmamız doğru bir davranış olur?

Bir ülkede devlet yönetiminin dini kurallara dayandırılmasına "teokrasi", yönetimin sadece belirli bir grubun, zümrenin veya ailenin elinde bulunmasına ise "oligarşi" denir.

Buna göre, teokrasi ve oligarşi yönetim biçimlerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

İyi bir dijital vatandaş, internette karşılaştığı her habere veya bilgiye hemen inanmaz. Bilginin doğruluğunu farklı güvenilir kaynaklardan, resmi sitelerden kontrol eder ve eleştirel bir süzgeçten geçirir.

Bu özelliklere sahip bir birey, dijital vatandaşlığın öncelikle hangi boyutu doğrultusunda hareket etmektedir?

Demokrasinin tarihsel gelişim sürecinde önemli dönüm noktaları vardır. Örneğin, 1215 yılında İngiltere'de imzalanan Magna Carta (Büyük Şart) ile kralın yetkileri ilk kez sınırlandırılmış ve kralın da kanunlara uyması gerektiği kabul edilmiştir.

Bu bilgiye göre, Magna Carta'nın demokrasi tarihindeki en önemli rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital ortamlarda bireylerin birbirine hakaret etmesi, tehdit etmesi, asılsız dedikodular yayması veya gruptan dışlaması "siber zorbalık" olarak adlandırılır.

İnternette siber zorbalığa maruz kalan bir 6. sınıf öğrencisinin yapması gereken en doğru davranış aşağıdakilerden hangisidir?

Sivil Toplum Kuruluşları (STK); oda, sendika, vakıf ve dernek adı altında faaliyet gösteren, gönüllülük esasına dayalı olarak toplumun çeşitli sorunlarına çözümler üreten demokratik yapılardır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi STK'ların demokratik hayata sağladığı katkılardan biri olamaz?

Günümüzde internet ve dijital teknolojiler, vatandaşların devlet yönetimine ve karar alma süreçlerine katılımını oldukça kolaylaştırmıştır. Örneğin, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları "CİMER" (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) üzerinden devlet kurumlarına öneri, talep, şikayet ve bilgi edinme başvurularını hızlıca iletebilmektedir.

Bu bilgilere göre dijital vatandaşlık ve yaşayan demokrasi ilişkisi hakkında;
I. Dijital araçlar, vatandaşların demokratik katılım ve denetleme haklarını kullanmalarını kolaylaştırmıştır.
II. Devlet ile vatandaş arasındaki iletişim kanalları dijitalleşme sayesinde çeşitlenmiştir.
III. Dijital katılım araçları sayesinde ülkemizde doğrudan demokrasi modeline tamamen geçilmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Sosyal Bilgiler dersinde öğretmen, üç farklı ülkenin yönetim özelliklerini şu şekilde açıklamıştır:

- X Ülkesi: Ülkeyi yöneten meclis üyeleri sadece belirli bir zengin ve soylu aile grubundan seçilebilmektedir. Halkın genelinin seçme ve seçilme hakkı yoktur.
- Y Ülkesi: Devletin başında ömür boyu kalan bir hükümdar vardır. Hükümdarın sözleri kanun sayılmakta ve kararları sorgulanamamaktadır.
- Z Ülkesi: Tüm vatandaşlar kanun önünde eşittir. Yöneticiler, halk tarafından belirli bir süreliğine ve serbest seçimlerle iş başına getirilir.

Bu bilgilere göre ülkelerin yönetim yapılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Dijital vatandaşlık; dijital dünyada doğru, güvenli, etik ve yasal davranmayı kapsayan çok boyutlu bir kavramdır. Bu boyutlardan "dijital hak ve sorumluluklar", her dijital vatandaşın internet ortamında sahip olduğu özgürlükleri (ifade özgürlüğü, özel hayatın gizliliği vb.) ve uyması gereken ödevleri (başkalarının haklarına saygı gösterme, siber zorbalık yapmama vb.) ifade eder.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan "dijital hak ve sorumluluklar" boyutu kapsamında değerlendirilir?