✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Türkiye'deki yeryüzü şekillerine göre oluşan ekonomik faaliyetler Test Çöz

Türkiye'nin doğusunda yer alan Erzurum-Kars Platosu, ortalama yükseltisi fazla olan ve yaz yağışlarıyla yeşeren gür otlakların (alpin çayırları) geniş yer kapladığı bir alandır.

Bu yeryüzü şekli ve bitki örtüsü özelliği, bölgede aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin en önemli geçim kaynağı haline gelmesini sağlamıştır?

Akarsuların taşıdıkları alüvyonları denize döküldükleri yerlerde biriktirmesiyle oluşan düzlüklere "delta ovası" denir. Ülkemizin en büyük delta ovası olan Çukurova, son derece verimli topraklara sahiptir.

Buna göre, Çukurova'da yeryüzü şekillerinin uygun olması öncelikle hangi ekonomik faaliyetin gelişmesini sağlamıştır?

Karadeniz Bölgesi'nde dağların kıyıya paralel uzanması ve her mevsim yağış alan nemli iklim özellikleri, gür ormanların yetişmesine imkan tanımıştır.

Bu durum, Karadeniz Bölgesi'ndeki dağlık alanlarda aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin gelişmesinde doğrudan etkili olmuştur?

Türkiye, ortalama yükseltisi fazla olan ve dağlık alanların geniş yer kapladığı bir ülkedir. Kış aylarında bu yüksek dağlara bol miktarda kar yağmaktadır.

Aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisi, Türkiye'deki bu yüksek ve karlı dağlık alanların varlığına bağlı olarak gelişmiştir?

İç Anadolu Bölgesi, etrafı yüksek dağlarla çevrili, geniş düzlüklerin ve platoların yer aldığı bir bölgedir. Bölgede yarı kurak karasal iklim görülür ve doğal bitki örtüsü ilkbahar yağışlarıyla yeşerip yazın kuruyan otlardan oluşan bozkırlardır (step).

Bu coğrafi özellikler dikkate alındığında, İç Anadolu Bölgesi'nde aşağıdaki ekonomik faaliyet çiftlerinden hangisinin yaygın olarak yapılması beklenir?

Doğu Anadolu Bölgesi'nde dağların yüksek, engebeli ve eğimli olması, bu bölgeden geçen akarsuların dar ve derin vadiler içinde çok hızlı akmasına neden olur.

Bu durum, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki akarsuların aşağıdaki ekonomik alanların hangisinde yüksek bir potansiyele sahip olmasını sağlamıştır?

Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için deniz etkisi iç kesimlere kadar girebilir ve kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım kolayca sağlanır. Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde ise dağlar kıyıya paralel uzandığı için kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım ancak geçitlerle sağlanabilir ve oldukça maliyetlidir.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu söylenemez?

Türkiye'de bazı ekonomik faaliyetlerin kurulacağı yer belirlenirken yeryüzü şekilleri ve iklim gibi doğal faktörlerden ziyade, tüketici nüfusa yakınlık gibi beşeri faktörler ön plana çıkar.

Buna göre, Marmara Bölgesi'nde kümes hayvancılığının (tavukçuluk) çok gelişmiş olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Yaylalar, ülkemizde yeryüzü şekillerinin yüksek olduğu alanlarda yer alan geçici yerleşmelerdir. Yaylacılık faaliyeti farklı bölgelerimizde farklı amaçlarla yapılmaktadır.

Buna göre, yaylacılık faaliyetinin yapılış amaçlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Tarımda makine (traktör, biçerdöver vb.) kullanımı, işlerin daha hızlı yapılmasını sağlar ve verimi artırır. Ancak engebeli ve dağlık alanlarda tarım makinelerinin kullanılması oldukça zordur.

Buna göre, aşağıdaki yerlerin hangisinde yeryüzü şekillerinin engebeli olması nedeniyle tarımda makine kullanımı diğerlerine göre daha zordur?

Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Teke ve Taşeli platoları, kalkerli (karstik) kayaç yapısına sahip, engebeli ve tarım toprakları bakımından fakir alanlardır. Bu alanlarda tarım yapmak oldukça zordur.

Bu platoların engebeli yapısı ve bitki örtüsü olan makiler, aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin bu bölgede birinci derecede gelişmesini sağlamıştır?

Üç farklı girişimci, Türkiye'nin coğrafi özelliklerini ve yeryüzü şekillerini analiz ederek yatırım yapmak istemektedir:

Ahmet Bey:* Geniş düzlüklerin bulunduğu, tahıl tarımının yaygın olarak yapıldığı ve hammaddeye kolay ulaşabileceği bir yerde un ve makarna fabrikası kurmak istiyor.
Selin Hanım:* Dağlık alanlarda gür orman örtüsünün bulunduğu, hammaddenin bol olduğu bir yerde kereste ve kağıt fabrikası açmak istiyor.
Mehmet Bey:* Yüksek platoların yer aldığı, yaz yağışlarıyla yeşeren gür otlakların bulunduğu bir alanda modern bir et ve süt entegre tesisi kurmak istiyor.

Girişimcilerin yatırım yapmayı planladıkları faaliyetler dikkate alındığında, seçmeleri gereken en uygun bölgeler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Fiziki haritalarda renkler yeryüzü şekillerinin yükselti basamaklarını gösterir. Yeşil renk ve tonları alçak düzlükleri (0-500 metre), sarı renk orta yükseklikteki alanları (500-1000 metre), kahverengi ve tonları ise yüksek dağlık alanları (1500 metre ve üzeri) gösterir.

Aşağıda iki farklı ilimizin fiziki haritadaki baskın renk tonları verilmiştir:
K ili:* Haritada çoğunlukla yeşil renk ve tonlarıyla gösterilmektedir.
L ili:* Haritada çoğunlukla koyu kahverengi renk ve tonlarıyla gösterilmektedir.

Bu bilgilere göre, K ve L illerinde gelişmesi beklenen ekonomik faaliyetler ve coğrafi özelliklerle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

Bir limanın arkasındaki kara parçasıyla olan ulaşım kolaylığına ve ticaret ağına "hinterland" (art bölge) denir. Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde iç kesimlerle ulaşım zor olduğu için limanların hinterlandı dardır. Dağların denize dik uzandığı yerlerde ise iç kesimlerle ulaşım kolay olduğu için limanların hinterlandı geniştir.

Bu coğrafi bilgiye göre, aşağıdaki liman şehirlerimizden hangisinin yeryüzü şekillerinin etkisiyle hinterlandının daha geniş olması ve buna bağlı olarak ticaret hacminin daha hızlı gelişmesi beklenir?