✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Toplumsal düzenin sürdürülmesinde temel hak ve sorumlulukların önemi Test Çöz

Bireyin üzerine düşen görevleri yerine getirmesi ve kendi davranışlarının sonuçlarını üstlenmesine ne ad verilir?

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye göre, aşağıdakilerden hangisi çocukların sahip olduğu en temel haklardan biridir?

Bir mahallede yaşayan vatandaşların, sokaklarındaki bozuk yolların onarılması için belediyeye yazılı olarak başvurması, aşağıdaki haklardan hangisinin kullanıldığına örnek oluşturur?

"Haklarımızı ve özgürlüklerimizi kullanırken başkalarının haklarına zarar vermemeye özen göstermeliyiz."
Bu ifade aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklar?

6. sınıf öğrencisi Elif, okul kütüphanesinden ücretsiz olarak kitap alıp okuma hakkına sahiptir. Ancak Elif, kütüphaneden aldığı kitabı zamanında teslim etmemiş ve kitabın sayfalarını yırtmıştır.

Bu durum Elif ile ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Aşağıdaki tabloda bazı hak ve sorumluluklarımız eşleştirilmiştir:

I. Eğitim almak $\rightarrow$ Hak
II. Vergi vermek $\rightarrow$ Sorumluluk
III. Temiz bir çevrede yaşamak $\rightarrow$ Sorumluluk
IV. Kanunlara uymak $\rightarrow$ Sorumluluk

Buna göre, tablodaki eşleştirmelerden hangisinde yanlışlık yapılmıştır?

Mahallesindeki çöp konteynerlerinin yetersiz olduğunu ve çöplerin dışarıya taştığını fark eden Ahmet Bey, bu sorunun çözümü için belediyeye yazılı bir dilekçe ile başvurmuştur.

Ahmet Bey'in bu davranışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Anayasamıza göre herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Ancak bu özgürlük kullanılırken başkalarının hak ve özgürlüklerine saygı duyulmalıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi düşünce özgürlüğünün sınırlarını aşan ve toplumsal düzeni olumsuz etkileyen bir davranıştır?

Ülkemizde temel hak ve özgürlükler Anayasa ile güvence altına alınmıştır. Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde bu hakların kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Ancak bu durumlarda dahi bireyin en temel hakkı olan bazı haklara asla dokunulamaz.

Aşağıdakilerden hangisi olağanüstü durumlarda bile dokunulamayacak bu haklardan biridir?

Toplumsal düzenin sürdürülmesinde hem yazılı kurallar (hukuk kuralları) hem de yazısız kurallar (örf, adet, ahlak ve görgü kuralları) önemli bir rol oynar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi toplumsal düzeni sağlayan yazısız kurallara örnek olarak gösterilebilir?

Okul meclisi seçimlerinde aday olan ve arkadaşlarına okulda yapmak istediği projeleri anlatarak oy isteyen 6. sınıf öğrencisi Can, Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde yer alan aşağıdaki haklardan hangisini doğrudan kullanmaktadır?

Bir apartmanda yaşayan Mert Bey, akşam saatlerinde evinde yüksek sesle müzik dinlemektedir. Komşuları gürültüden rahatsız olup kendisini uyardığında Mert Bey, "Ben kendi evimdeyim, anayasal olarak konut dokunulmazlığım var ve istediğim gibi müzik dinleme hakkına sahibim." diyerek tepki göstermiştir.

Mert Bey'in bu savunmasıyla ilgili yapılan aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

"Demokratik toplumlarda bireyler sadece kendi haklarını korumakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal sorunlara karşı da duyarlı olurlar. Bir haksızlık veya düzensizlik karşısında 'bana dokunmayan yılan bin yaşasın' anlayışı yerine, yasal yollardan hakkını arayan ve toplumsal fayda için çaba gösteren bireyler toplumsal düzenin harcıdır."

Bu metne göre, aşağıda verilen davranışlardan hangisini sergileyen bir bireyin metindeki "toplumsal düzenin harcı" olan vatandaş profiline uygun hareket ettiği söylenebilir?

Bir ülkede bireylerin sadece haklarına odaklanıp sorumluluklarını ihmal etmesi kargaşaya; devletin veya toplumun ise sadece sorumlulukları dayatıp temel hakları kısıtlaması baskıcı bir ortama yol açar. Sağlıklı bir toplumsal düzen, hak ve sorumlulukların dengeli bir şekilde yaşandığı, bireylerin hem haklarını bildiği hem de görevlerini yerine getirdiği "aktif vatandaşlık" bilinciyle korunur.

Bu açıklamadan yola çıkılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?