✅ 6. Sınıf Sosyal Bilgiler: Geçmişten günümüze Test Çöz

Orta Asya'da kurulan ilk Türk devletlerinde halkın geçim kaynağı hayvancılıktı. Bu durum onların göçebe (konargöçer) bir yaşam sürmelerine neden olmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilk Türk devletlerindeki göçebe yaşam tarzının sanat anlayışına olan etkilerinden biridir?

$ 1071 $ yılında Sultan Alparslan komutasındaki Büyük Selçuklu ordusu, Bizans ordusunu Malazgirt Ovası'nda büyük bir bozguna uğratmıştır.

Bu zaferin Türk tarihi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Uygurlar, Maniheizm dinini kabul ettikten sonra tarım ve ticaretle uğraşmış, saraylar ve tapınaklar inşa etmişlerdir.

Bu bilgiye göre Uygurları, Asya Hun ve Kök Türk devletlerinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Selçuklular döneminde ticaret yolları üzerinde, tüccarların konaklaması, dinlenmesi ve hayvanlarının bakımını yapabilmesi amacıyla üç günlük mesafelerle yapılar inşa edilmiştir.

Bu yapıların genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü Kurultay adı verilen meclise hakanın eşi olan "Hatun" da katılırdı. Hakan ülkede olmadığında elçileri kabul eder ve devlet işlerini yürütürdü.

Bu durum ilk Türk devletleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

$ 751 $ yılında Çinliler ile Abbasiler arasında yapılan Talas Savaşı'nda Karluk Türkleri, Abbasilerin yanında yer alarak savaşı Abbasilerin kazanmasını sağlamışlardır.

Talas Savaşı'nın sonuçları dikkate alındığında, bu savaşın Türk-İslam tarihi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Karahanlı Devleti, İslamiyet'i kabul etmesine rağmen resmi dil olarak Türkçeyi kullanmaya devam etmiş, yöneticileri Türkçe unvanlar almış ve Uygur alfabesini kullanmışlardır. Ayrıca bu dönemde yazılan Kutadgu Bilig ve Divanü Lügati't-Türk gibi eserler Türkçe kaleme alınmıştır.

Bu bilgilere göre Karahanlılar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Gazneli Devleti'nin en ünlü hükümdarı olan Gazneli Mahmut, sarayında pek çok şair ve bilim insanını barındırmıştır. Ünlü bilim insanı El-Biruni için "Sarayımın en değerli hazinesi" ifadesini kullanmıştır.

Gazneli Mahmut'un bu yaklaşımı aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Türkiye Selçuklu Devleti, Anadolu'da ticareti geliştirmek amacıyla kervansaraylar inşa etmiş, yabancı tüccarlara düşük gümrük vergisi uygulamış ve haydutlar tarafından malları yağmalanan tüccarların zararlarını devlet hazinesinden karşılayan bir "sigorta sistemi" geliştirmiştir.

Türkiye Selçuklu Devleti'nin bu uygulamalarla doğrudan ulaşmak istediği amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Haçlı Seferleri sırasında Avrupalılar, Müslüman dünyasından pusula, barut, kağıt ve matbaa gibi teknik buluşları öğrenerek ülkelerine götürmüşlerdir. Bu durum ilerleyen yüzyıllarda Avrupa'da Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform gibi büyük gelişmelere zemin hazırlamıştır.

Bu bilgiye göre, Haçlı Seferleri'nin Avrupa üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kültür, bir toplumun tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı maddi ve manevi değerlerin bütünüdür. Örneğin, geçmişte bayramlarda büyüklerin elleri öpülür, uzaktaki akrabalara tebrik kartları gönderilirdi. Günümüzde ise tebrik kartlarının yerini kısa mesajlar veya görüntülü aramalar almıştır; ancak bayramlarda büyükleri ziyaret etme ve bir araya gelme geleneği hala devam etmektedir.

Bu durum kültürün hangi özelliğini en iyi şekilde açıklamaktadır?

İlk Türk devletlerinde hükümdara devleti yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. "Kut" adı verilen bu yetki, kan yoluyla hükümdarın erkek çocuklarına ve hanedan üyelerine geçerdi. Bu durum "ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışını ortaya çıkarmıştır. Hükümdar öldüğünde hanedanın her erkek üyesinin tahta geçme hakkı bulunuyordu.

Bu bilgilere dayanarak "Kut" anlayışı ve veraset sistemi ile ilgili;

I. Taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin kolayca parçalanmasına zemin hazırlamıştır.
II. Hükümdarın yönetim gücünü dinsel bir temele dayandırarak meşruiyetini artırmıştır.
III. Sadece en yaşlı ve tecrübeli hanedan üyesinin tahta geçmesini zorunlu kılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İpek Yolu, Çin'in Şian kentinden başlayarak Orta Asya'yı aşan, Anadolu ve Akdeniz üzerinden Avrupa'ya kadar uzanan tarihi bir ticaret yoludur. Bu yol üzerinde sadece ipek, porselen, baharat ve değerli taşlar taşınmamış; aynı zamanda kağıt, matbaa, barut gibi icatlar, Budizm, İslamiyet ve Hristiyanlık gibi dinler de farklı coğrafyalara yayılmıştır. Ayrıca İpek Yolu'na hakim olmak isteyen Türkler ve Çinliler yüzyıllar boyunca askeri ve siyasi mücadeleler vermişlerdir.

Bu paragrafa göre İpek Yolu ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Anadolu'nun Türk yurdu olma sürecinde üç önemli askeri dönüm noktası yaşanmıştır:

- $ 1048 $ Pasinler Savaşı: Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasında yapılan ilk büyük savaştır. Bu savaşla Anadolu yakından tanınmış ve keşif akınları yapılmıştır.
- $ 1071 $ Malazgirt Savaşı: Bizans ordusu yenilgiye uğratılmış, Anadolu'nun kapıları Türklere açılmış ve Anadolu'da ilk Türk beylikleri kurularak kalıcı yerleşim başlamıştır.
- $ 1176 $ Miryokefalon Savaşı: Türkiye Selçuklu Devleti, Bizans'ı büyük bir yenilgiye uğratmıştır. Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidi tamamen sona ermiş, Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir.

Bu bilgilere göre, Anadolu'nun yurt edinilme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?