✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Karbonmonoksit zehirlenmesi Test Çöz
✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Karbonmonoksit zehirlenmesi Testi
Karbonmonoksit ($\text{CO}$) gazı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Keskin bir kokuya sahip olduğu için ortamda kolayca fark edilir.B) Renksiz ve kokusuz bir gaz olduğu için varlığının fark edilmesi zordur.
C) Mavi renkli ve parlak bir gazdır.
D) Sadece sanayi tesislerinde oluşan zararsız bir gazdır.
Solunan havadaki karbonmonoksit gazı, akciğerlerden kana geçerek aşağıdaki yapılardan hangisine bağlanır ve hücrelere oksijen taşınmasını engeller?
A) AkyuvarlarB) Kan pulcukları
C) Alyuvarlar
D) Lenf sıvısı
Kış aylarında evlerde meydana gelebilecek karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemek için aşağıdakilerden hangisinin yapılması yanlıştır?
A) Soba borularını ve bacaları düzenli olarak temizlemekB) Soba yakılan odayı belirli aralıklarla havalandırmak
C) Gece yatmadan hemen önce sobaya bol miktarda kömür eklemek
D) Şofbenlerin bacalarını standartlara uygun olarak dışarıya bağlamak
Evlerde kullanılan odun, kömür ve doğalgaz gibi yakıtların yanması sırasında karbonmonoksit gazının ortaya çıkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yakıtların ortamda yeterli oksijen bulunmadan eksik yanmasıB) Ortamdaki nem oranının çok yüksek olması
C) Sobanın çok yüksek sıcaklıkta çalışması
D) Odada birden fazla kişinin bulunması
Kış mevsiminde lodos rüzgarının etkili olduğu günlerde soba zehirlenmesi vakalarında belirgin bir artış gözlenmektedir.
Bu durumun nedeni ve alınması gereken önlem ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
B) Nedeni: Bacanın tütmesi ve gazın içeri dolması / Önlem: Lodoslu havalarda yatmadan önce sobaya kömür eklememek
C) Nedeni: Odadaki sıcaklığın aşırı düşmesi / Önlem: Tüm pencereleri tamamen kapatmak
D) Nedeni: Kömürün kalitesinin artması / Önlem: Soba borularını kısaltmak
Karbonmonoksit gazı, alyuvarlarda bulunan hemoglobine oksijene göre yaklaşık 200 kat daha hızlı ve güçlü bağlanır.
Bu bilgiye göre, karbonmonoksit soluyan bir insanda sırasıyla hangi durumların gerçekleşmesi beklenir?
I. Hücrelere yeterli oksijen ulaşamaz.
II. Dokularda enerji üretimi aksar.
III. Alyuvarların oksijen bağlama kapasitesi azalır.
B) III - I - II
C) II - III - I
D) III - II - I
Bir evde karbonmonoksit sızıntısından şüphelenildiğinde yapılması gereken ilk yardım adımları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi hatalıdır?
A) Zehirlenen kişiyi derhal ortamdan çıkarıp açık havaya taşımakB) Cam ve kapıları açarak ortamı hızlıca havalandırmak
C) Gaz biriken odada kıvılcım oluşturmamak için elektrik düğmelerine dokunmamak
D) Hastaya bilinci kapalı olsa bile kendine gelmesi için bol miktarda su içirmek
Karbonmonoksit zehirlenmesine maruz kalan bir bireyde görülebilecek belirtiler şunlardır:
- Erken dönem: Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı
- İlerleyen dönem: Uyku hali, halsizlik, bilinç kaybı
Bu belirtilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Uyku hali başladığında birey kendi imkanlarıyla ortamı terk etmekte zorlanabilir.
C) Karbonmonoksit gazı sadece solunum organlarını etkiler, dolaşım ve sinir sistemini etkilemez.
D) Müdahale edilmezse ilerleyen süreçte hayati organ yetmezliği yaşanabilir.
Banyo ve mutfakta kullanılan şofben ile kombilerin güvenli kullanımı için hazırlanan bir bilgilendirme broşüründe aşağıdaki uyarılardan hangisinin yer alması yanlıştır?
A) Cihazın monte edildiği alandaki havalandırma menfezleri kesinlikle kapatılmamalıdır.B) Şofben bacası doğrudan bina aydınlığına veya kapalı iç mekanlara verilmelidir.
C) Cihazların periyodik bakımları yetkili servisler tarafından yaptırılmalıdır.
D) Ortamda baş dönmesi veya bulantı hissedilirse cihaz kapatılıp hemen açık havaya çıkılmalıdır.
Fen bilimleri öğretmeni sınıfta iki farklı kapalı cam fanus hazırlıyor:
- 1. Fanus: İçinde bol miktarda oksijen gazı ve yanan kömür bulunmaktadır.
- 2. Fanus: İçinde yetersiz miktarda oksijen gazı ve yanan kömür bulunmaktadır.
Deney sonucunda fanuslarda biriken ana gazlar analiz ediliyor. Buna göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
B) 2. fanusta yetersiz oksijenden dolayı eksik yanma gerçekleşir ve zehirli karbonmonoksit ($\text{CO}$) gazı açığa çıkar.
C) Her iki fanusta da tam yanma gerçekleşir ve zararsız gazlar birikir.
D) 2. fanusta oluşan gaz renksiz olduğu için zehirlenme riski oluşturmaz.
Karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemek amacıyla evlere yerleştirilen karbonmonoksit alarm cihazları (dedektörler) ile ilgili;
I. Karbonmonoksit gazı duyu organlarıyla hissedilemediği için bu cihazlar ortamdaki gazı algılayarak erken uyarı sağlar.
II. Dedektörler duvara veya tavana uygun yükseklikte monte edilmelidir.
III. Dedektör alarm çaldığında ortam derhal havalandırılmalı ve açık havaya çıkılmalıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Bir araştırmacı, kapalı bir evin iki farklı odasında bulunan sobaların durumunu ve ortamdaki gaz değişimlerini incelemektedir.
- K Odası: Sobanın bacası açık, penceredeki havalandırma menfezi açık ve sobaya düzenli, az miktarda yakıt eklenmektedir.
- L Odası: Sobanın bacası kurumla kaplı ve tıkalı, pencereler kapalı, gece yatmadan önce sobaya tam kova kömür eklenip klapeler kapatılmıştır.
Süreç içerisinde bu iki odadaki durumla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) L odasındaki bireylerde dokulara yeterince oksijen taşınamadığı için hücresel solunum aksar ve zehirlenme belirtileri ortaya çıkar.
C) K odasında tam yanma gerçekleşmediği için yoğun miktarda karbonmonoksit birikimi olur.
D) L odasındaki sobadan çıkan gazlar rahatça dışarı atıldığı için zehirlenme riski bulunmamaktadır.
Kış mevsiminde lodoslu bir günde sobaya kömür atan Ahmet Bey, bir süre sonra baş dönmesi, mide bulantısı ve halsizlik yaşamıştır.
Ahmet Bey’in yaşadığı bu olayda vücudunda gerçekleşen süreçler şu şekildedir:
1. Rüzgarın baca gazını geri tepmesiyle oda içerisine kokusuz $\text{CO}$ gazı yayılır.
2. Akciğerlere çekilen $\text{CO}$ gazı, alveollerden kılcal kan damarlarına geçer.
3. Kanda alyuvarlardaki hemoglobine bağlanan $\text{CO}$, oksijenin bağlanmasını engeller.
4. Beyin ve kas dokularına yeterli oksijen ulaşmadığı için halsizlik ve baş dönmesi başlar.
Bu süreç ve karbonmonoksitin vücuttaki etkisi göz önüne alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Ahmet Bey’in yaşadığı baş dönmesi, sinir sisteminin yeterli oksijen alamamasından kaynaklanır.
C) Karbonmonoksit zehirlenmesinde temel sorun, kandaki alyuvar hücrelerinin aniden yok olmasıdır.
D) Erken aşamada fark edilip ortama temiz hava girmesi sağlanırsa alyuvarların oksijen taşıması tekrar normale dönebilir.
Bir fen bilimleri projesinde öğrenciler karbonmonoksit zehirlenmesi ile ilgili aşağıdaki hipotezleri oluşturmuşlardır:
- 1. Hipotez: Karbonmonoksit gazı duyu organlarımızla kolayca algılanabildiği için ortamdaki insanları kokusuyla hemen uyarır.
- 2. Hipotez: Karbonmonoksit gazı kandaki alyuvarlara tutunarak dokuların ve organların oksijensiz kalmasına yol açar.
- 3. Hipotez: Soba yakılan odaların havalandırılması ve bacaların düzenli temizlenmesi zehirlenme riskini önemli ölçüde azaltır.
Öğrencilerin oluşturduğu bu hipotezlerin Doğru (D) / Yanlış (Y) değerlendirmesi sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
B) 1: Doğru, 2: Yanlış, 3: Doğru
C) 1: Yanlış, 2: Yanlış, 3: Doğru
D) 1: Doğru, 2: Doğru, 3: Yanlış
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-karbonmonoksit-zehirlenmesi/testler