✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Göktaşı meteor meteorit Test Çöz

Uzayda serbest dolaşan kaya ve metal parçaları Dünya atmosferine girdiklerinde sürtünmeden dolayı aşırı ısınarak akkor hâle gelir ve arkalarında ışıklı bir iz bırakırlar.

Halk arasında "yıldız kayması" olarak bilinen bu doğa olayına neden olan gök cisimlerine ne ad verilir?

Atmosfere giren bazı meteorlar sürtünme nedeniyle tamamen yanıp yok olmaz ve yeryüzüne kadar ulaşıp çarpar.

Yeryüzüne ulaşmayı başaran bu gök taşı parçalarına bilimsel olarak ne ad verilir?

Güneş Sistemi'nde kaya ve metal parçalarından oluşan binlerce asteroitin yoğun olarak bulunduğu bir kuşak yer almaktadır.

Bu asteroit kuşağı hangi iki gezegenin yörüngeleri arasında bulunur?

Yeryüzüne düşen büyük meteoritler, Dünya yüzeyine çarptıklarında hızları ve kütleleri nedeniyle yüzeyde derin oyuklar açabilirler.

Meteoritlerin yeryüzüne çarpması sonucu oluşan bu derin oyuklara ne ad verilir?

Uzay boşluğunda soğuk bir hâlde dolaşan gök cisimleri Dünya'nın atmosferine girdikleri anda parlak bir ışık yayarak yanmaya başlarlar.

Gök cisimlerinin atmosfere girdiklerinde bu şekilde yanmalarının asıl sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Fen bilimleri dersinde öğretmen tahtaya üç farklı durum yazmıştır:

I. Mars ve Jüpiter arasında Güneş çevresinde dolanan büyük kaya parçalarıdır.
II. Dünya atmosferine girip gazlarla sürtünerek ışıklı bir iz bırakan gök cisimleridir.
III. Atmosferi geçerek Dünya yüzeyine ulaşmayı başaran taş parçalarıdır.

Bu durumların temsil ettiği kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Yaz aylarında açık bir gecede gökyüzünü izleyen Elif, aniden bir ışığın kayıp kaybolduğunu görmüş ve "Bir yıldız kaydı!" demiştir.

Elif'in gözlemlediği bu olayla ilgili;
I. Gerçekte uzaydaki bir yıldızın yer değiştirmesi olayı değildir.
II. Atmosfere giren bir kaya parçasının sürtünmeyle akkor hâle gelip ışık saçmasıdır.
III. Bu olaya neden olan cisim Ay'dan kopan küçük bir parçadır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ay yüzeyinde sayılamayacak kadar çok krater (çarpmayla oluşan çukur) bulunurken, Dünya yüzeyinde bu çukurların sayısı oldukça azdır.

Dünya'nın Ay'a göre gök taşlarından çok daha az zarar görmesinin ve yüzeyinde daha az çukur bulunmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Gök cisimleri ile ilgili verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi DOĞRUDUR?

Bir araştırma ekibi çölde yaptıkları kazı çalışmalarında geniş bir çukur ve bu çukurun tam ortasında dış yüzeyi yüksek ısıyla kısmen erimiş, demir ve nikel bakımından zengin ağır bir kaya parçası bulmuşlardır.

Araştırmacıların bulduğu bu çukur ve kaya parçası aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru adlandırılmıştır?

Bir gök taşının Dünya yüzeyine çarptığında oluşturacağı çukurun büyüklüğü ve derinliği bazı özelliklere bağlı olarak değişir.

Buna göre, Dünya yüzeyinde daha BÜYÜK ve DERİN bir gök taşı çukuru oluşması için;
I. Gök taşının kütlesinin daha büyük olması,
II. Gök taşının yere çarpma süratinin daha fazla olması,
III. Gök taşının atmosferde tamamen yanıp toza dönüşmesi

durumlarından hangileri gerçekleşmelidir?

Bir fen bilimleri öğretmeni, gök taşı çukurlarının nasıl oluştuğunu öğrencilerine göstermek için sınıfta aşağıdaki deney düzeneğini kuruyor:

- Geniş bir kabın içerisine nemli kum doldurularak düz bir zemin hazırlanıyor.
- Aynı yükseklikten (1 metre) önce $50\text{ g}$ kütleli demir bilye, ardından $150\text{ g}$ kütleli demir bilye serbest bırakılıyor.
- Yapılan ölçümlerde $150\text{ g}$ kütleli bilyenin kum havuzunda oluşturduğu izin, $50\text{ g}$ kütleli bilyenin oluşturduğu izden daha derin ve geniş olduğu gözlemleniyor.

Bu modelleme deneyi ile ilgili olarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi YANLIŞTIR?

Uzayda hareket hâlinde olan K, L, M gök cisimlerinin durumlarına ait bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

- K cismi: Dünya atmosferine saniyede $40\text{ km}$ hızla girmiş, oluşan aşırı sürtünme sebebiyle akkor hâle gelip ışık saçmış ve yüzeye ulaşamadan tamamen buharlaşmıştır.
- L cismi: Dünya atmosferine girmiş, dış katmanı sürtünmeyle yanmış ancak büyük bir parçası Dünya yüzeyindeki karaya çarparak çukur açmıştır.
- M cismi: Mars ile Jüpiter arasında yörüngesinde dolanırken rotasını değiştirmemiş ve Dünya atmosferine hiç yaklaşmamıştır.

Tablodaki bilgilere göre K, L ve M cisimleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi KESİNLİKLE DOĞRUDUR?

Özdeş kütle ve büyüklüğe sahip iki gezegenden;
- X gezegeninin Dünya'dakine benzer çok kalın ve yoğun bir atmosferi vardır.
- Y gezegeninin ise hiçbir atmosfer tabakası bulunmamaktadır.

Uzay boşluğundan bu iki gezegene doğru aynı anda, aynı boyutlarda ve eşit süratle yaklaşan çok sayıda kaya parçasının akıbetiyle ilgili;

I. X gezegeninin yüzeyinde, Y gezegenine göre çok daha az sayıda çarpma çukuru oluşur.
II. Y gezegeninin yüzeyinden gökyüzüne bakan bir gözlemci, atmosfere giren kaya parçalarının oluşturduğu parlak ışık çizgilerini ("yıldız kayması") net bir şekilde görür.
III. X gezegenine giren kaya parçalarının kütlesi sürtünme nedeniyle yüzeye ulaşana kadar azalırken, Y gezegenine çarpan taşlar kütle kaybına uğramadan yüzeye çarpar.

çıkarımlarından hangileri doğrudur?