✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Elektriğe bağlı olan faktörler Test Çöz

Bir elektrik devresinde kullanılan iletken telin boyu artırıldığında, telin elektriksel direnci ve devredeki ampulün parlaklığı nasıl değişir?

Bir elektrik devresinde diğer tüm özellikler sabit kalmak şartıyla sadece iletken telin kesit alanı (kalınlığı) artırılıyor. Bu durumda telin elektriksel direnci nasıl değişir?

Aynı boy ve kalınlıktaki bakır tel ile demir tel kullanılarak iki özdeş devre kuruluyor. Bakır telin iletkenliği demir telden daha fazla olduğuna göre, bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Maddelerin elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdiği zorluğa ne ad verilir?

Bir deneyde özdeş piller ve ampuller kullanılarak iki farklı devre kuruluyor. Birinci devrede boyu $ L $ ve kesit alanı $ S $ olan bakır tel, ikinci devrede ise boyu $ 2L $ olan ve kesit alanı $ S $ olan bakır tel kullanılıyor.

Buna göre devrelerle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Bir öğrenci, "İletkenin boyu arttıkça elektriksel direnci de artar." hipotezini test etmek istemektedir.

Öğrencinin kuracağı deney düzeneklerinde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve kontrol edilen (sabit tutulan) değişkenler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir araştırmacı aynı cins bakırdan yapılmış, kalınlıkları ve boyları aşağıda belirtilen dört farklı iletken teli ayrı ayrı özdeş devrelere bağlıyor:

- K teli: Boyu $ L $, kesit alanı $ S $
- L teli: Boyu $ 2L $, kesit alanı $ S $
- M teli: Boyu $ L $, kesit alanı $ 2S $
- N teli: Boyu $ 2L $, kesit alanı $ 2S $

Buna göre, hangi telin kullanıldığı devredeki ampulün en parlak yanması beklenir?

Bir iletken telin boyu ile elektriksel direnci arasındaki ilişkiyi gösteren bir grafikte, dikey eksen "Elektriksel Direnç" ve yatay eksen "Telin Boyu" olarak belirlenmiştir.

Diğer tüm değişkenler sabit tutulduğuna göre, bu grafiğin çizimi ile ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Günlük hayatta evlerimizde lambaların ışık şiddetini ayarlamak için kullandığımız "dimmer" anahtarları veya laboratuvarlarda akımı değiştirmek için kullanılan "reosta" (ayarlı direnç) cihazları hangi temel bilimsel prensibe dayanarak çalışır?

Özdeş pillerle kurulan iki devreden birincisinde boyu $ L $, kesit alanı $ S $ olan bakır tel; ikincisinde ise boyu $ L $, kesit alanı $ S $ olan demir tel kullanılıyor.

Bakır telin elektriksel direncinin demir telden daha küçük olduğu bilindiğine göre, ikinci devredeki ampulün parlaklığını birinci devredeki ampulün parlaklığına eşitlemek için ikinci devredeki demir tel üzerinde hangi değişiklik yapılabilir?

Aynı metalden yapılmış X, Y ve Z iletken tellerinin boy ve kesit alanları şu şekildedir:

- X teli: Boyu $ L $, kesit alanı $ S $
- Y teli: Boyu $ 2L $, kesit alanı $ 2S $
- Z teli: Boyu $ 2L $, kesit alanı $ S $

Bu teller özdeş piller ve ampuller içeren devrelere ayrı ayrı bağlandığında ampullerin parlaklıkları sırasıyla $ P_X $, $ P_Y $ ve $ P_Z $ olmaktadır.

Buna göre bu parlaklıklar arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir araştırmacı, ampullerin içinde ışık yayan filaman telinin neden çok ince ve çok uzun olarak tasarlandığını bilimsel olarak açıklamak istemektedir. Araştırmacı, laboratuvardaki şu iletken telleri kullanıyor:

- 1. Tel: Demir, Boyu 20 cm, Kesit alanı 1 mm²
- 2. Tel: Demir, Boyu 40 cm, Kesit alanı 1 mm²
- 3. Tel: Bakır, Boyu 20 cm, Kesit alanı 2 mm²
- 4. Tel: Bakır, Boyu 20 cm, Kesit alanı 1 mm²

Araştırmacı, filamanın "uzun" olmasının direnci artırdığını kanıtlamak için X deneyini; "ince" olmasının direnci artırdığını kanıtlamak için ise Y deneyini yapacaktır.

Buna göre, araştırmacının X ve Y deneylerinde karşılaştırması gereken tel çiftleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir elektrik devresinde, 50 cm uzunluğundaki iletken bir telin sol ucu sabit A noktasına bağlanmıştır. Devrenin diğer ucu ise tel üzerinde kaydırılabilen hareketli bir S sürgüsüne bağlıdır. Sürgü başlangıçta A noktasından 10 cm uzakta durmaktadır.

Yapılan işlemler sırasıyla şöyledir:
- 1. İşlem: Sürgü, A noktasından 40 cm uzaklığa getiriliyor.
- 2. İşlem: Sürgü 40 cm uzaklıkta sabit tutulurken, devredeki tel çıkarılıp yerine aynı malzemeden yapılmış daha kalın bir tel takılıyor.

Bu işlemler sonucunda devredeki ampulün parlaklığındaki değişimler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?

Fen bilimleri dersinde "Elektriksel Direnç" konusunu işleyen Elif, özdeş piller ve özdeş ampuller kullanarak üç farklı düzenek hazırlıyor. Düzeneklerde eşit boy ve kalınlıkta bakır, demir ve nikel-krom teller kullanıyor. Bu metallerin elektrik iletkenlik sıralamasının Bakır > Demir > Nikel-Krom şeklinde olduğu biliniyor.

Elif'in yaptığı bu deney ve gözlemlerine dayanarak ulaştığı;
I. En sönük yanan ampul nikel-krom telin bulunduğu devrededir, çünkü nikel-krom telin elektriksel direnci en büyüktür.
II. Bakır telin kullanıldığı devredeki ampulün en parlak yanması, bakırın elektrik enerjisinin geçişine karşı en az zorluğu gösterdiğini kanıtlar.
III. Tüm tellerin boyları iki katına çıkarılıp kalınlıkları yarıya indirilirse, devrelerdeki ampullerin parlaklıkları ilk duruma göre artar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?