✅ 5. Sınıf Türkçe: Okuduğunu anlayabilme Test Çöz

Karabaş, her sabah kulübesinden neşeyle çıkar, bahçedeki yaşlı çınar ağacının etrafında birkaç tur atardı. Bugün ise her zamankinden daha heyecanlıydı çünkü sahibi elinde en sevdiği kırmızı topu tutuyordu.

Bu metne göre Karabaş'ın bugün her zamankinden daha heyecanlı olmasının sebebi nedir?

Kütüphaneler, bilgiye ulaşmanın en güvenli yollarından biridir. Ancak buralarda sessizliği korumak, başkalarının dikkatini dağıtmamak çok önemlidir. Kitap okurken veya araştırma yaparken fısıltıyla bile konuşmamalıyız.

Bu metne göre kütüphanelerde uyulması gereken en önemli kural aşağıdakilerden hangisidir?

Sonbahar geldiğinde doğa adeta renk değiştirir. Yeşil yapraklar sararır, kızarır ve yavaşça toprağa dökülür. Havalar serinlerken göçmen kuşlar da sıcak ülkelere doğru yola çıkar.

Bu metne göre sonbaharda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Ece, harçlıklarından artırdığı paraları her hafta kumbarasına atıyordu. Amacı, yıl sonunda çok istediği o dünya atlasını kendi biriktirdiği parayla satın almaktı.

Ece'nin kumbara kullanmasının asıl amacı nedir?

Geri dönüşüm, atıkların yeniden değerlendirilerek ham maddeye dönüştürülmesi sürecidir. Plastik, cam, kâğıt ve metal gibi malzemeler geri dönüştürülebilir. Bu süreç sayesinde hem doğadaki çöp miktarı azalır hem de enerji tasarrufu sağlanır. Örneğin, bir ton kâğıdın geri dönüştürülmesiyle tam 17 ağaç kesilmekten kurtulur.

Bu metinden geri dönüşümle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Bir zamanlar küçük bir köyde yaşayan iki arkadaş varmış. Bir gün ormanda yürürken büyük bir elma ağacı görmüşler. Ağacın en tepesinde sadece bir tane kocaman, kırmızı elma varmış. İkisi de elmayı çok istemiş. Ancak ağaca tırmanmak tehlikeliymiş. Biri diğerinin omuzlarına basarak yukarı çıkmış, elmayı koparmış. Aşağı indiğinde elmayı tam ortadan ikiye bölerek arkadaşına uzatmış ve "Birlikte başardık, birlikte yemeliyiz" demiş.

Bu hikâyenin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?

Kâğıt, insanlık tarihinin en önemli buluşlarından biridir. İlk olarak MS 105 yılında Çin'de, Ts'ai Lun adında bir devlet görevlisi tarafından üretilmiştir. Ts'ai Lun; ağaç kabukları, kenevir ve eski kumaşları ezerek hamur haline getirmiş, ardından bu hamuru kurutarak ilk kâğıdı elde etmiştir. Kâğıdın bulunuşu, bilginin yayılmasını ve korunmasını kolaylaştırmıştır.

Bu metinde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?

Kuşlar, kış aylarında yiyecek bulmakta zorlandıkları ve soğuk hava şartlarına dayanamadıkları için göç ederler. Göç rotaları genellikle binlerce kilometre uzunluğundadır. Bu yolculuk sırasında yönlerini bulmak için güneşin konumundan, yıldızlardan ve dünyanın manyetik alanından yararlanırlar. Göç etmek, kuşlar için hayatta kalmanın en önemli yoludur.

Metne göre kuşların yönlerini bulmak için yararlandığı unsurlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Usta, tezgâhın başına geçip çamuru elleriyle yoğurmaya başladı. Çamurun yumuşak dokusu parmaklarının arasından kayıyordu. Çark hızla dönerken çıkan vızıltı atölyenin sessizliğini bozuyordu. Az sonra fırından yeni çıkmış taze ekmek kokusuna benzer toprak kokusu tüm odayı kapladı. Ortaya çıkan kırmızı vazo göz kamaştırıcıydı.

Bu metinde aşağıdaki duyulardan hangisine yönelik bir ayrıntıya yer verilmemiştir?

Uzay araştırmaları son yıllarda büyük bir hız kazandı. Bilim insanları Mars üzerinde su kaynakları bulmak için robotlar gönderiyorlar. Mars'ın kızıl yüzeyi bence gökyüzündeki en büyüleyici ve gizemli manzaradır. Bu araştırmalar sayesinde gelecekte başka gezegenlerde yaşayıp yaşayamayacağımızı öğreneceğiz.

Bu metindeki cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır (özneldir)?

Körebe oyununda önce bir ebe seçilir ve ebenin gözleri bir bezle bağlanır. Diğer oyuncular ebenin etrafında dönerken "Sesime gel!" diye bağırırlar. Ebe, sesleri takip ederek arkadaşlarından birini yakalamaya çalışır. Yakaladığı kişinin yüzüne dokunarak onun kim olduğunu tahmin etmek zorundadır. Eğer doğru tahmin ederse, yakalanan kişi yeni ebe olur.

Bu metne göre körebe oyununun kurallarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir kasabada yapılması planlanan yeni baraj projesi hakkında halk ikiye bölünmüştü. Çiftçi Ahmet, "Baraj sayesinde tarlalarımızı yazın kuraklıktan koruyabileceğiz, ürünlerimiz bollaşacak" diyordu. Çevre aktivisti Selin ise "Baraj gölü altında kalacak olan tarihi vadimiz ve buradaki endemik bitki türleri yok olacak, doğanın dengesi bozulacak" diye karşı çıkıyordu. Esnaf Mehmet ise "Baraj inşaatında çalışacak işçiler kasabamıza hareketlilik getirecek, dükkânlarımızın kazancı artacak" diyerek projeyi destekliyordu.

Bu metne göre, karakterlerin baraj projesine yaklaşım amaçları ve gerekçeleriyle ilgili yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Zeynep, bitkilerin büyümesinde ışığın etkisini gözlemlemek için bir deney tasarlamıştır. Özdeş üç saksıya aynı tür fasulye tohumlarını ekmiş ve her birine eşit miktarda su vermiştir. Saksıları şu koşullarda bekletmiştir:
1. Saksı: Gün boyu doğrudan güneş ışığı alan pencere önü.
2. Saksı: Sadece sabahları 2 saat ışık alan yarı gölge oda köşesi.
3. Saksı: Hiç ışık almayan tamamen karanlık bir dolap içi.

Bir ayın sonunda Zeynep şu gözlemleri yapmıştır: 1. saksıdaki fasulye yeşil ve çok sağlıklı büyümüştür. 2. saksıdaki fasulye boyca uzamış ancak yaprakları açık yeşil ve zayıf kalmıştır. 3. saksıdaki fasulye ise sararmış ve kısa sürede kurumuştur.

Zeynep'in yaptığı bu deney ve gözlem sonuçlarına göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Bir müzede rehberlik yapan Can, ziyaretçileri gezdireceği salonların sırasını şu kurallara göre belirlemektedir:
- Geziye kesinlikle ilk olarak "Arkeoloji Salonu" ile başlanacaktır.
- "Etnografya Salonu", "Savaş Tarihi Salonu"ndan hemen sonra gezilmelidir.
- "Doğa Tarihi Salonu", "Arkeoloji Salonu"ndan hemen sonra, "Savaş Tarihi Salonu"ndan ise hemen önce gezilmelidir.

Müzede sadece bu dört salon bulunduğuna göre, ziyaretçilerin müzeyi doğru gezme sırası aşağıdakilerden hangisidir?