✅ 5. Sınıf Sosyal Bilgiler: Mezopotamya ve Anadulu Uygarlıkları Test Çöz

Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Sümerler, insanlık tarihine çok önemli katkılarda bulunmuşlardır. Özellikle "kil tabletler" üzerine yazdıkları işaretlerle tarih çağlarının başlamasını sağlamışlardır.

Sümerlerin insanlık tarihine kazandırdığı bu buluş aşağıdakilerden hangisidir?

Hititlerde devlet işlerinin görüşüldüğü, soylulardan oluşan bir meclis bulunmaktaydı. Bu meclis, gerektiğinde kralın ve kraliçenin kararlarını denetleyebiliyordu.

Hititlerdeki bu meclisin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Lidyalılar, Gediz ve Küçük Menderes nehirleri arasında kalan bölgede yaşamışlardır. Başkentleri Sard (Sardes) olan bu uygarlık, ticareti geliştirmek amacıyla tarihte ilk kez bir buluşa imza atmışlardır.

Lidyalıların ticarette takas (değiş-tokuş) usulünü sona erdiren buluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Anadolu bölgesinde, Van (Tuşpa) merkezli kurulan Urartular, tarımı geliştirmek için dağlık arazide uzun su kanalları inşa etmişlerdir.

Günümüzde hala varlığını koruyan ve Urartulardan kalan bu ünlü su kanalının adı nedir?

Friglerde tarım ve hayvancılık hayatın temelini oluşturuyordu. Bu nedenle hukuk kuralları da bu faaliyetleri koruyacak şekilde düzenlenmişti. Örneğin; "Öküz öldürenin veya saban kıranın cezası ölümdür." şeklinde sert kurallar vardı.

Friglerin bu tür kanunlar koyması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

İyonlar, Ege kıyılarında şehir devletleri halinde yaşamışlardır. Deniz ticareti sayesinde zenginleşen bu uygarlıkta; Tales, Pisagor, Hipokrat ve Heredot gibi önemli bilim insanları yetişmiştir.

İyonlarda bilimsel çalışmaların bu kadar gelişmiş olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Mezopotamya uygarlığı olan Asurlar, ticaret yapmak amacıyla Anadolu'ya gelmişler ve Kayseri yakınlarındaki Kültepe'de "Karum" adı verilen ticaret merkezleri kurmuşlardır. Bu ticaret sırasında Sümerlerden öğrendikleri çivi yazısını Anadolu'ya taşımışlardır.

Bu bilgilere göre, Anadolu'nun tarih çağlarına girmesi aşağıdakilerden hangisi sayesinde olmuştur?

Babil Kralı Hammurabi, kendi adıyla anılan "Hammurabi Kanunları"nı hazırlatmıştır. Bu kanunlarda "Bir kişi başkasının gözünü çıkarırsa, onun da gözü çıkarılır." gibi sert maddeler yer almaktadır.

Hammurabi Kanunları'nın bu özelliği aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Hititlerde kralın en büyük yardımcısı "Tavananna" denilen kraliçeydi. Kraliçe, kral savaşta olduğunda devlet işlerini yürütür, bayramlara ve dini törenlere başkanlık eder, elçileri kabul ederdi.

Bu durum Hititlerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

Sümerler tarafından inşa edilen "Ziggurat" adı verilen çok katlı tapınakların;
- Alt katları ürünlerin saklandığı depo,
- Orta katları ibadet yeri ve okul,
- En üst katı ise gökyüzünün incelendiği bir gözlemevi (rasathane) olarak kullanılmıştır.

Buna göre Zigguratlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Frigler, maden işçiliğinde çok ileri gitmişler ve "Fibula" adı verilen tarihteki ilk çengelli iğneleri yapmışlardır. Ayrıca "Tapates" adı verilen dünyaca ünlü kilimleri dokumuşlardır.

Bu bilgiler Friglerin hangi alanlarda geliştiğini göstermektedir?

İlk Çağ uygarlıklarının kurulduğu yerler incelendiğinde;
- Sümerlerin Fırat ve Dicle nehirleri arasına,
- Hititlerin Kızılırmak yayı çevresine,
- Lidyalıların Gediz ve Küçük Menderes vadilerine yerleştikleri görülmektedir.

Bu uygarlıkların yerleşim yeri tercihlerinde aşağıdakilerden hangisinin belirleyici olduğu savunulabilir?

Hitit kralları, zaferlerinin yanında yenilgilerini de "Anal" adı verilen yıllıklara yazdırmışlardır. Bu günlükleri tanrılarına hesap vermek amacıyla hazırladıkları için yalan söylemekten çekinmişlerdir.

Hititlerdeki bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı kabul edilir?

Mezopotamya uygarlıklarından günümüze ulaşan mimari eser sayısı, Anadolu uygarlıklarına göre oldukça azdır. Bunun temel nedeni Mezopotamya'da taşın az olması sebebiyle binaların kerpiç ve tuğladan yapılmasıdır. Anadolu'da ise özellikle Urartular ve Hititler binalarını taştan inşa etmişlerdir.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?