✅ 5. Sınıf Sosyal Bilgiler: Mezopotamya ve anadolu devletleri Test Çöz

Sümerler tarafından inşa edilen "Ziggurat" adı verilen çok katlı tapınakların en üst katı gökyüzünü gözlemlemek amacıyla kullanılmıştır.

Buna göre, zigguratların en üst katı aşağıdaki alanlardan hangisine hizmet etmiştir?

Tarihte ilk kez parayı icat ederek ticarette takas (ödeşme) usulüne son veren ve ekonomik hayatın kolaylaşmasını sağlayan Anadolu uygarlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Friglerde öküz öldürmenin veya saban kırmanın cezasının ölüm olması, bu uygarlığın en çok hangi alana önem verdiğini gösterir?

Tarihteki ilk anayasa örneklerinden biri kabul edilen ve "kısasa kısas" (göze göz, dişe diş) esasına dayanan çok sert kanunlar hazırlayan Babil kralı aşağıdakilerden hangisidir?

Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Asurlar, Anadolu'daki Kültepe (Kayseri) ile ticaret yapmış ve bu ticaret sırasında çivi yazısını Anadolu'ya taşımışlardır. Böylece Anadolu'da tarihi devirler başlamıştır.

Bu bilgiye göre, Anadolu'nun yazı ile tanışmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

Urartular, ölen kişileri oda şeklindeki mezarlara gömmüşler ve bu mezarların içine ölen kişinin günlük hayatta kullandığı eşyaları ve yiyecekleri koymuşlardır.

Urartuların bu uygulaması aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

Hitit kralları, tanrılarına hesap vermek amacıyla "Anal" adı verilen yıllıklara zaferlerinin yanında yenilgilerini ve hatalarını da dürüstçe yazdırmışlardır.

Bu durum Hititlerde aşağıdakilerden hangisinin gelişmesine katkı sağlamıştır?

İyonya'da Tales, Hipokrat, Herodot ve Diyojen gibi önemli bilim insanlarının ve filozofların yetişmesinde;

I. Şehir devletlerinde özgür düşünce ortamının bulunması,
II. Deniz ticareti sayesinde ekonomik refahın (zenginliğin) yüksek olması,
III. Merkeziyetçi ve baskıcı tek bir kral tarafından yönetilmesi

durumlarından hangileri etkili olmuştur?

Sümerler, tapınaklara getirilen ürünleri kaydetmek amacıyla çivi yazısını bulmuşlar, gökyüzünü inceleyerek Ay yılı esaslı takvimi geliştirmişler ve ağır yükleri taşımak için tekerleği icat etmişlerdir.

Bu bilgilere göre Sümerler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hititlerde devlet işlerinin görüşüldüğü "Pankuş" adında bir meclis bulunur, kral savaşa gittiğinde ise ülkeyi "Tavananna" denilen kraliçe yönetirdi.

Bu bilgilere dayanarak Hititler ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Anadolu ve Mezopotamya toprakları, tarih boyunca çok sayıda uygarlığa ev sahipliği yapmış ve "medeniyetlerin beşiği" olarak adlandırılmıştır.

Bu bölgelerin yerleşim yeri olarak sıkça tercih edilmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi en azdır?

Bir bölgenin coğrafi özellikleri, orada kurulan uygarlıkların ekonomik faaliyetlerini, yasalarını ve kültürel yapılarını doğrudan etkiler.
- Frigler: Verimli topraklara sahip Sakarya Nehri çevresinde kurulmuş; tarım ve hayvancılığı koruyan çok sert kanunlar yapmış, halı (tapates) dokumacılığında gelişmişlerdir.
- Urartular: Dağlık ve engebeli olan Doğu Anadolu Bölgesi'nde kurulmuş; taş işçiliği, madencilik ve tarım arazilerini sulamak için su kanalları (Şamran) yapımında uzmanlaşmışlardır.

Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi "coğrafi çevre ile uygarlıkların faaliyetleri arasındaki ilişkiyi" en iyi açıklayan genel yargıdır?

Asurlu tüccarlar, Mezopotamya'dan aldıkları kumaş ve kokuları eşek kervanlarıyla Anadolu'ya getiriyor, burada kurdukları "Karum" adı verilen pazar yerlerinde satıyorlardı. Bu ticaret sırasında Anadolu insanına çivi yazısını da öğretmişlerdir. Kayseri yakınlarındaki Kültepe'de yapılan kazılarda Asurlu tüccarlara ait binlerce kil tablet (Kültepe Tabletleri) bulunmuştur. Bu tabletlerde ticari sözleşmeler, borç senetleri ve evlilik sözleşmeleri yer almaktadır.

Bu metinden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

İyonya, Ege Denizi kıyısında önemli liman şehirlerine (Efes, Milet, İzmir) sahip bir uygarlıktı. Ön Asya'dan gelen ticaret yollarının bitiş noktasında yer alması, farklı kültürlerle sürekli temas kurmalarını sağlamıştır. Ayrıca İyon kentlerinde baskıcı tek bir krallık yerine şehir devletleri (polis) şeklinde yönetim vardı ve bu durum özgür düşünce ortamını doğurmuştu. Bilim insanları, doğa olaylarını dinsel mitolojilerle değil, akıl ve gözlemle açıklamaya çalışmışlardır.

Bu bilgilere göre, İyonya'da bilimsel çalışmaların gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi vurgulanmamıştır?