✅ 5. Sınıf Sosyal Bilgiler: Hak Test Çöz
✅ 5. Sınıf Sosyal Bilgiler: Hak Testi
Bir bireyin yasalarca veya uluslararası sözleşmelerle sahip olduğu, devlet tarafından güvence altına alınan yetki ve kazanımlara "hak" denir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir çocuk olarak sahip olduğumuz temel haklardan biridir?
B) Sağlıklı bir çevrede yaşamak
C) Odamızı temiz ve düzenli tutmak
D) Derslerimize zamanında çalışmak
5. sınıf öğrencisi Elif'in her sabah düzenli olarak okula giderek derslerine katılması ve öğretmenlerinden yeni bilgiler öğrenmesi, onun aşağıdaki haklarından hangisi ile doğrudan ilgilidir?
A) Sağlık hakkıB) Oyun hakkı
C) Eğitim hakkı
D) Barınma hakkı
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye göre her çocuğun dinlenmeye, boş zaman değerlendirmeye ve oyun oynamaya hakkı vardır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu hakkın doğrudan kullanılmasına bir örnektir?
B) Bir çocuğun okul çıkışında parkta arkadaşlarıyla oynaması
C) Bir çocuğun ailesiyle birlikte sıcak bir evde yaşaması
D) Bir çocuğun kütüphaneden kitap alıp okuması
Dünyadaki tüm çocukların haklarını korumak, yaşam koşullarını iyileştirmek ve onlara daha iyi bir gelecek sunmak amacıyla Birleşmiş Milletler bünyesinde kurulan uluslararası yardım kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
A) UNICEFB) WHO (Dünya Sağlık Örgütü)
C) TEMA
D) Kızılay
Bireylerin içinde bulundukları gruplara göre çeşitli rol, hak ve sorumlulukları vardır. Örneğin, aile içinde "çocuk" rolünde olan birinin hakları ve sorumlulukları okulda "öğrenci" rolündekinden farklı olabilir.
Buna göre, aile içinde "çocuk" rolünde olan bir bireyin sahip olduğu hak ve sorumluluk eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
B) Hak: Sevgi ve şefkat görmek / Sorumluluk: Aile içi kararlara saygı duymak
C) Hak: Harçlık almak / Sorumluluk: Okulda nöbetçi olmak
D) Hak: Ders çalışmak / Sorumluluk: Sağlıklı beslenmek
11 yaşındaki Ahmet, ailesinin maddi durumu yetersiz olduğu için okula gidememekte ve bir sanayi sitesinde çırak olarak çalıştırılmaktadır. Gün boyu ağır işlerde çalışan Ahmet, akşamları eve çok yorgun dönmektedir.
Bu duruma göre Ahmet'in Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'de yer alan;
I. Eğitim hakkı,
II. Oyun ve dinlenme hakkı,
III. Çocukların çalıştırılmama hakkı
gibi haklarından hangilerinin ihlal edildiği söylenebilir?
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Sosyal Bilgiler öğretmeni, sınıfta yapılacak olan yıl sonu pikniğinin nerede yapılacağını belirlemek için öğrencilerin fikirlerini sormuş, her öğrencinin görüşünü dinlemiş ve ardından sınıfta demokratik bir oylama yapmıştır.
Öğretmenin bu uygulaması, öğrencilerin aşağıdaki haklarından hangisini kullanmalarına doğrudan olanak sağlamıştır?
B) Sağlıklı yaşam hakkı
C) Özel hayatın gizliliği hakkı
D) Barınma ve beslenme hakkı
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye göre, çocuk haklarının korunması ve uygulanmasından öncelikli olarak devletler sorumludur. Devletler, çocukların haklarını güvence altına almak için yasalar çıkarır ve kurumlar kurar.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi devletin çocuk haklarını korumaya yönelik yaptığı çalışmalara örnek gösterilemez?
B) Çocuk hastaneleri açarak çocukların sağlık hizmetlerine kolayca ulaşmasını sağlaması
C) Çocukların çalışabileceği ağır iş kollarını belirleyip buralarda çalışmalarına izin vermesi
D) Kimsesiz ve bakıma muhtaç çocuklar için koruyucu ve destekleyici kurumlar kurması
"Haklarımızı özgürce kullanırken başkalarının haklarına zarar vermemeli ve üzerimize düşen sorumlulukları da yerine getirmeliyiz. Hak ve sorumluluk bir madalyonun iki yüzü gibidir."
Bu ilkeye göre aşağıdakilerden hangisi hak ve sorumluluk dengesine uygun bir davranıştır?
B) Okul kütüphanesinden kitap alma hakkını kullanan bir öğrencinin, aldığı kitabı zamanında ve zarar vermeden teslim etmesi
C) Parkta özgürce oyun oynama hakkını kullanan bir çocuğun, parktaki salıncakları ve bankları kırıp zarar vermesi
D) Fikirlerini özgürce açıklama hakkını kullanan birinin, arkadaşının fiziksel özellikleriyle alay ederek onu üzmesi
"Her çocuk doğduğu andan itibaren bir isim alma, bir devletin vatandaşı olma, kimliğine sahip çıkma ve mümkün olduğu ölçüde anne babasını bilme ve onlar tarafından bakılma hakkına sahiptir."
Bu maddede çocukların aşağıdaki haklarından hangisi öncelikli olarak vurgulanmıştır?
B) Eğitim ve kültür hakkı
C) Oyun ve eğlence hakkı
D) Çalışma ve üretme hakkı
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin en önemli maddelerinden biri "Her çocuk temel yaşama hakkına sahiptir." ifadesidir.
Bu hakkın sözleşmedeki diğer tüm haklardan önce gelmesinin ve "en temel hak" olarak kabul edilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Sadece çocuklara özgü, yetişkinlerde olmayan bir hak olması
C) Okula gitmeyi ve eğitim almayı kolaylaştıran bir süreç olması
D) Devletlerin bu hakkı istedikleri zaman sınırlayabilmesi
5. sınıf öğrencisi Mert, sınıfında yapılan demokratik seçim sonucunda sınıf başkanı seçilmiştir. Mert, sınıf başkanı olarak arkadaşlarına karşı adil davranmaya çalışmakta ve sınıf kurallarının uygulanmasına yardımcı olmaktadır. Ancak Mert, son zamanlarda başkanlık görevlerine çok fazla zaman ayırdığı için ev ödevlerini aksatmaya başlamış ve ders başarısı düşmüştür. Ayrıca okul bahçesinde arkadaşlarıyla oyun oynamaya da vakit bulamamaktadır.
Bu senaryoya göre Mert ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi söylenemez?
B) Sahip olduğu bir rolün sorumlulukları, temel haklarından olan eğitim ve oyun hakkını tam olarak kullanmasını engellemiştir.
C) Sınıf başkanı seçilmesi, Mert'in okul ortamında katılım hakkını aktif olarak kullandığının bir göstergesidir.
D) Mert'in yaşadığı bu olumsuz durumlar, ülkemizde çocuk haklarının devlet tarafından korunmadığını kanıtlar.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin kabul ettiği bazı temel ilkeler şunlardır:
- Ayrım Gözetmeme: Sözleşmede yazılı olan haklar; çocukların ırkı, rengi, cinsiyeti, dili, dini ne olursa olsun tüm çocuklar için eşittir.
- Çocuğun Yüksek Yararı: Çocukları ilgilendiren her türlü faaliyette, çocuğun yararı her şeyden önce gelir ve öncelikli olarak göz önünde bulundurulur.
- Yaşama ve Gelişme: Her çocuğun yaşama ve sağlıklı bir şekilde fiziksel, zihinsel ve sosyal olarak gelişme hakkı vardır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi sözleşmenin belirtilen ilkeleriyle çelişen (uyuşmayan) bir durumdur?
B) Mahkeme kararlarında çocukların velayeti belirlenirken anne-babanın isteklerinden ziyade çocuğun psikolojik durumunun ön planda tutulması
C) Bir ülkedeki sığınmacı/mülteci çocukların, o ülkenin resmi vatandaşı olmadıkları gerekçesiyle devlet hastanelerindeki sağlık hizmetlerinden yararlandırılmaması
D) Devletin, bebek ölümlerini azaltmak ve çocuk sağlığını korumak amacıyla ülke genelinde ücretsiz aşı kampanyaları düzenlemesi
Bir bölgede yaşanan sel felaketi sonrasında evleri zarar gören aileler devlet tarafından geçici barınma merkezlerine (konteyner kent) yerleştirilmiştir. Bu merkezde yaşayan 5. sınıf öğrencisi Can'ın ailesi, Can'ın eğitimine devam edebilmesi için bölgedeki en yakın okula kayıt yaptırmıştır. Devlet yetkilileri Can'a ücretsiz kitap, defter ve kırtasiye desteği sağlamış; ayrıca barınma merkezinde çocuklar için oyun alanları ve bir sağlık kabini kurulmuştur. Can ise yeni okuluna uyum sağlamak için derslerine düzenli çalışmakta ve barınma merkezindeki ortak kullanım alanlarını temiz tutmaya özen göstermektedir.
Bu olayda geçen durumlar ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Devlet, yaşanan olağanüstü duruma rağmen Can'ın barınma, eğitim ve sağlık gibi temel haklarını güvence altına almak için üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmiştir.
C) Can'ın yeni okuluna kayıt yaptırıp ders çalışması, onun sadece haklarını kullandığını, herhangi bir sorumluluk üstlenmediğini gösterir.
D) Yaşanan doğal afet durumunda bile çocukların eğitim ve oyun gibi haklarının kesintiye uğramaması için gerekli önlemler alınmıştır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-sosyal-bilgiler-hak/testler