✅ 5. Sınıf Sosyal Bilgiler: Hak ve sorumluluklarımız Test Çöz

5. sınıf öğrencisi Elif'in okulda üstlendiği öğrenci rolü gereği uyması gereken sorumluluklardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye göre dünyadaki her çocuğun eğitim alma hakkı vardır.

Buna göre devletlerin çocuklara karşı en temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireylerin içinde bulundukları grup veya kurumlarda üstlendikleri görevlere ve kendilerinden beklenen davranışlara ne ad verilir?

Bir olayın birden fazla nedeninin ve sonucunun olması, bu olayın farklı insanları farklı şekillerde etkilemesi durumuna ne ad verilir?

Bir birey gün içinde birden fazla role sahip olabilir. Örneğin Ahmet Bey iş yerinde "müdür", evde "baba", belediye otobüsünde ise "yolcu" rolündedir.

Buna göre Ahmet Bey'in üstlendiği rollerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'ye göre 18 yaşına kadar her birey çocuk kabul edilir. Ancak dünyada birçok çocuk eğitim, sağlık ve barınma gibi en temel haklarından mahrum kalmaktadır.

Dünya genelinde çocuk haklarını korumak, çocukların yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla çalışmalar yapan Birleşmiş Milletler kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Gruplar genellikle ortak bir amaç için bir araya gelmiş, resmi olmayan topluluklarken; kurumlar yasalara göre kurulmuş, uzun süreli, resmi ve kuralları önceden belirlenmiş yapılardır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir "kurum" örneğidir?

Bir mahallede belediye tarafından yeni bir çocuk parkı yapılmıştır. Bu durum mahalledeki çocukları çok sevindirirken, parkın hemen yanındaki apartmanda yaşayan ve gürültüden rahatsız olan yaşlı bir teyzeyi üzmüştür. Diğer yandan, parkın karşısındaki bakkalın satışları arttığı için bakkal bu durumdan memnun olmuştur.

Bu olay aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Sosyal Bilgiler öğretmeni derste öğrencilerine: "Haklarımızı özgürce kullanırken başkalarının haklarına zarar vermemeli ve üzerimize düşen görevleri de eksiksiz yerine getirmeliyiz." demiştir.

Öğretmenin bu sözüyle öğrencilerinde geliştirmek istediği temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Bilgiler dersi, öğrencilere haklarını bilen, sorumluluklarını yerine getiren ve toplumsal sorunlara duyarlı olan "etkin vatandaşlar" olmayı öğretir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi etkin bir vatandaşın yapacağı davranışlardan biri olamaz?

5. sınıf öğrencisi Mert, ailesinin yeni bir eve taşınma sürecinde hangi odanın kendisine ait olacağı ve odasının ne renk boyanacağı konusunda fikrini belirtmiş, ailesi de onun bu fikrini dikkate alarak karar vermiştir.

Mert'in yaşadığı bu durum, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'de yer alan aşağıdaki temel haklardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Bir okulda düzenlenen "Sıfır Atık" projesinde görev alan 5. sınıf öğrencisi Zeynep, okulda çevre kulübü üyesi, evde ise abla rolündedir. Zeynep, evdeki atık pilleri toplayıp okula götürmüş ve geri dönüşüm kutusuna atmıştır. Ayrıca küçük kardeşine de pillerin doğaya zarar vermemesi için çöpe atılmaması gerektiğini tatlı bir dille anlatmıştır.

Bu bilgilere göre Zeynep ile ilgili;
I. Farklı rollerinin getirdiği sorumlulukları yerine getirmiştir.
II. Çevreye karşı duyarlı bir etkin vatandaş gibi davranmıştır.
III. Kendi haklarını kullanırken başkalarının özgürlüklerini kısıtlamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin bazı maddeleri şunlardır:
- Madde 6: Her çocuk temel yaşama hakkına sahiptir.
- Madde 24: Her çocuk sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir.
- Madde 28: Her çocuk eğitim hakkına sahiptir.

Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi devletin çocuklara karşı sorumlulukları arasında gösterilemez?

Bir şehirde belediye meclisi tarafından toplu taşıma ücretlerinde indirim yapılması kararlaştırılmıştır. Bu karar sonrasında şehirde yaşayan bazı kişilerin yorumları şu şekildedir:

- Öğrenci Can: "Artık okula daha az ücret ödeyerek gidebileceğim için harçlığım cebimde kalıyor, çok mutluyum."
- Otobüs Şoförü Ali Bey: "İndirimden sonra otobüse binen yolcu sayısı çok arttı, gün içinde eskisinden daha çok yoruluyorum."
- Esnaf Murat Bey: "İnsanlar şehir merkezine daha kolay gelebildiği için dükkanıma gelen müşteri sayısı ve satışlarım arttı."

Bu bilgilere göre toplu taşıma ücretlerindeki indirim kararı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?