✅ 12. Sınıf Coğrafya: Çatışma bölgeleri Test Çöz

Güney Asya'da yer alan ve İngiltere'nin bölgeden çekilmesinden sonra Hindistan ile Pakistan arasında günümüze kadar devam eden sınır çatışmalarına neden olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Afrika kıtasında yer alan ve üzerinde inşa edilen baraj projeleri (özellikle Hedasi Barajı) nedeniyle Mısır, Sudan ve Etiyopya arasında ciddi bir bölgesel gerilime ve çatışma potansiyeline yol açan akarsu aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Doğu'nun merkezinde yer alan, 1948 yılında bir devletin kurulmasıyla başlayan ve günümüzde de toprak bütünlüğü, mülteciler ve kutsal mekanların statüsü gibi nedenlerle sıcak çatışmaların devam ettiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Güney Kafkasya'da yer alan, Azerbaycan toprağı olmasına rağmen uzun yıllar Ermenistan'ın işgali altında kalan ve iki ülke arasında askeri çatışmalara yol açan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Doğu, dünya genelinde sıcak çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerin başında gelmektedir. Bu durumun ortaya çıkmasında bölgenin coğrafi ve ekonomik özellikleri büyük rol oynar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Orta Doğu'daki çatışmaların hem ekonomik hem de jeopolitik nedenlerini bir arada açıklayan bir unsurdur?

Türkiye, Suriye ve Irak arasında zaman zaman gerginliklere yol açan Fırat ve Dicle nehirleri, "sınır aşan sular" sınıfında yer almaktadır.

Bu nehirlerin sularının paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıkların temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çin, Vietnam, Filipinler, Malezya ve Brunei gibi ülkelerin kıyıdaş olduğu Güney Çin Denizi, son yıllarda küresel ölçekte bir çatışma potansiyeli taşımaktadır.

Bölge ülkelerini ve ABD gibi küresel güçleri karşı karşıya getiren bu anlaşmazlığın temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan ve 2014 yılında Kırım'ın ilhakı ile başlayıp günümüzde sıcak savaşa dönüşen çatışmaların derin jeopolitik nedenleri bulunmaktadır.

Buna göre, Rusya'nın Ukrayna üzerindeki askeri ve siyasi baskısının en önemli jeopolitik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma bölgeleri, ortaya çıkış nedenlerine göre "doğal kaynak odaklı" (su, petrol, doğalgaz) veya "siyasi/etnik/kültürel odaklı" olarak sınıflandırılabilir.

Buna göre, aşağıdaki çatışma bölgesi ve temel ortaya çıkış nedeni eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Küresel iklim değişikliği nedeniyle kutup buzullarının erimesi, Arktik Bölgesi'ni (Kuzey Kutbu) kıyıdaş ülkeler (Rusya, ABD, Kanada, Danimarka, Norveç) arasında yeni bir rekabet ve potansiyel çatışma alanı haline getirmiştir.

Buzulların erimesiyle birlikte bu bölgede ortaya çıkan ve ülkeleri cezbeden temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Afrika kıtasında günümüzde yaşanan birçok etnik çatışma, iç savaş ve sınır anlaşmazlığının kökeni geçmiş yüzyıllardaki sömürgecilik faaliyetlerine dayanmaktadır.

Afrika'daki bu siyasi istikrarsızlığın temel coğrafi nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye; Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Doğu gibi dünyanın en hareketli "sıcak çatışma bölgeleri"nin kesişim noktasında yer almaktadır. Bu jeopolitik konum, Türkiye'ye hem bölgesel bir güç olma fırsatı sunmakta hem de çeşitli güvenlik riskleri yüklemektedir.

Buna göre, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların Türkiye üzerindeki doğrudan etkileri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu durumun Türkiye'ye getirdiği olumsuz yansımalardan biri olarak gösterilemez?

"Geleceğin savaşları petrol değil, su yüzünden çıkacaktır." tezi, özellikle kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yer alan akarsu havzaları için sıkça dile getirilmektedir. Bir akarsuyun "sınır aşan su" statüsünde olması, kıyıdaş ülkeler arasında suyun paylaşımı konusunda ciddi egemenlik tartışmalarına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen akarsu ve bu akarsu etrafında şekillenen potansiyel çatışma aktörleri eşleştirmelerinden hangisi, nehrin akış yönü ve kıyıdaş ülkelerin konumları (yukarı çığır - aşağı çığır ilişkisi) dikkate alındığında, suyun kontrolünü elinde tutan "yukarı kıyıdaş" ülkenin hamlelerine karşı "aşağı kıyıdaş" ülkenin daha savunmasız olduğunu gösteren en belirgin örnektir?

Nicholas Spykman'ın "Kenar Kuşak (Rimland) Teorisi"ne göre, Avrasya'yı çevreleyen kenar kuşak ülkelerini kontrol eden güç, dünyaya hakim olur. Bu kuşak üzerinde yer alan bölgeler, tarih boyunca ve günümüzde küresel güçlerin nüfuz mücadelesi verdiği en sıcak çatışma alanlarıdır.

Buna göre, aşağıdaki çatışma bölgelerinden hangisi Spykman'ın "Kenar Kuşak" teorisinde bahsettiği stratejik kuşak üzerinde yer alıp, hem deniz yollarına hakimiyeti hem de doğu-batı enerji koridorlarının geçiş noktasında bulunması sebebiyle küresel güçlerin doğrudan mücadele alanıdır?