✅ 11. Sınıf Tarih: Yasama, yürütme ve yargı kavramları Test Çöz
✅ 11. Sınıf Tarih: Yasama, yürütme ve yargı kavramları Testi
Tanzimat Fermanı'nda yer alan "Padişah da dahil olmak üzere herkes kanunlara uyacaktır." maddesi, Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin ilk kez devlet gücünün üstünde kabul edildiğini gösterir?
A) Kanun üstünlüğününB) Padişahın mutlak otoritesinin
C) Meclis-i Mebusan'ın yetkilerinin
1876 yılında ilan edilen Kanun-i Esasi'ye göre, Osmanlı Devleti'nde yasama (kanun yapma) görevini üstlenen çift meclisli yapı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Divan-ı HümayunB) Meclis-i Umumi
C) Heyet-i Vükela
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk haline göre, yürütme yetkisinin başında bulunan ve hükümeti (Heyet-i Vükela) denetleyen en yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?
A) SadrazamB) Padişah
C) Meclis-i Mebusan Başkanı
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Dönemi'nde kurulan, hem Müslüman hem de gayrimüslimlerin davalarına bakan ve yargı alanında modernleşmeyi temsil eden mahkemeler aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şer'iyye MahkemeleriB) Nizamiye Mahkemeleri
C) Konsolosluk Mahkemeleri
1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerle, hükümetin (Heyet-i Vükela) padişaha karşı sorumlu olması ilkesi değiştirilerek meclise karşı sorumlu olması esası getirilmiştir.
Bu değişiklik, devlet yönetimindeki güçler dengesinde aşağıdakilerden hangisinin güçlendiğini gösterir?
B) Yasama organının yürütme karşısında güçlendiğini
C) Yargı bağımsızlığının tamamen ortadan kalktığını
1808 yılında II. Mahmud ile Ayanlar arasında imzalanan Sened-i İttifak ile padişah, ayanların bazı haklarını tanımış ve kendi yetkilerini sınırlandırmıştır.
Bu gelişmenin Osmanlı yönetim yapısı üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Osmanlı Devleti'nde ilk kez anayasal düzene geçilmiştir.
C) Yasama yetkisi tamamen halkın temsilcilerine devredilmiştir.
Tanzimat Dönemi'nde kurulan "Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye", hem yeni kanun tasarıları hazırlamakla (yasama) hem de devlet memurlarını yargılamakla (yargı) görevlendirilmiştir.
Bu durum, Tanzimat Dönemi'ndeki yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
B) Yürütme yetkisinin tamamen meclise devredildiğinin
C) Şer'i hukukun tamamen yürürlükten kaldırıldığının
1876 Kanun-i Esasi'sine göre, meclisin kanun teklif edebilmesi için öncelikle padişahtan izin alması gerekiyordu. Ayrıca meclis tarafından kabul edilen kanunlar padişahın onayı olmadan yürürlüğe giremiyordu.
Bu durum, yasama yetkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
B) Padişahın yasama yetkisini tamamen meclise devrettiğini
C) Meclis-i Mebusan'ın yürütme organını doğrudan denetleyebildiğini
Kanun-i Esasi'de yer alan "Mahkemeler her türlü müdahaleden azadedir ve hakimler azlolunamaz." hükmü, demokratik devlet yönetiminin temel unsurlarından hangisini güvence altına almaya yöneliktir?
A) Yürütmenin üstünlüğünüB) Yargı bağımsızlığını ve güvencesini
C) Yasama organının tekliğini
Kanun-i Esasi'ye göre Meclis-i Umumi; halkın seçtiği Meclis-i Mebusan ile üyeleri doğrudan padişah tarafından ömür boyu görev yapmak üzere atanan Meclis-i Ayan'dan oluşuyordu.
Bu yapı göz önüne alındığında, yasama organı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Tamamen halk iradesine dayalı bağımsız bir yasama yapısının kurulduğu
C) Meclis-i Ayan'ın yürütme organını görevden alma yetkisine sahip olduğu
Tanzimat ve Islahat fermanlarında, din ve mezhep farkı gözetmeksizin tüm Osmanlı tebaasının kanun önünde eşit olduğu, mahkemelerin açık yapılacağı ve hiç kimsenin yargılanmadan cezalandırılamayacağı belirtilmiştir.
Bu düzenlemelerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Yargı alanında adaleti ve toplumsal eşitliği sağlayarak devlete olan bağlılığı artırmak
C) Yasama yetkisini padişahtan alıp azınlık temsilcilerine vermek
Osmanlı Devleti'nde I. Meşrutiyet Dönemi'nde yürürlüğe giren Kanun-i Esasi incelendiğinde; padişahın meclisi açma-kapama yetkisinin bulunması, hükümet üyelerini kendisinin ataması ve sürgün yetkisine sahip olması gibi maddeler dikkat çeker.
Bu durum, I. Meşrutiyet rejimi ve güçler ilişkisi hakkında aşağıdaki analizlerden hangisini en doğru şekilde destekler?
B) Anayasal düzene geçilmesine rağmen, yürütmenin başı olan padişahın mutlak otoritesi yasama üzerinde baskınlığını korumuştur.
C) Yargı organı, yasama ve yürütme organlarının üzerinde en yetkili güç haline getirilmiştir.
1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerle; padişahın meclisi feshetme yetkisi zorlaştırılmış, kanun teklifi için padişahtan izin alma şartı kaldırılmış ve padişahın veto ettiği bir kanunun mecliste aynen kabul edilmesi halinde yürürlüğe girmesi esası getirilmiştir.
Bu reformlar, yasama ve yürütme ilişkileri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Padişahın yürütme yetkisi tamamen elinden alınarak sembolik bir cumhurbaşkanlığı makamına dönüştürülmüştür.
C) Yasama organının yetkileri kısıtlanarak yargı organının meclis üzerindeki denetimi artırılmıştır.
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde geleneksel yönetim organı olan Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine bakanlıklar (nezaretler) kurulmuş; adli işleri yürütmek üzere Divan-ı Ahkam-ı Adliye (Yargıtay), idari davalar ve kanun tasarıları hazırlamak için ise Şura-yı Devlet (Danıştay) oluşturulmuştur.
Bu kurumsal dönüşüm, devletin yönetim yapısındaki hangi temel eğilimi ve gelişmeyi doğrudan gösterir?
B) Yasama, yürütme ve yargı işlevlerinin uzmanlaşmış modern kurumlar eliyle yürütülmeye çalışıldığını ve devletin kurumsallaştığını
C) Padişahın tüm yetkilerini yerel meclislere devrederek yönetimden tamamen çekildiğini
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-tarih-yasama-yurutme-ve-yargi-kavramlari/testler