✅ 11. Sınıf Kimya: Tepkime hızına temas yüzeyinin etkisi testleri Test Çöz

Heterojen kimyasal bir tepkimede katı haldeki reaktif maddelerin temas yüzeyinin artırılması; tepkime hızını ve tepkime hız sabitini ($k$) nasıl etkiler?

Kütleleri ve sıcaklıkları eşit olan iki ayrı kaba 10'ar gram Çinko ($Zn$) metali konuluyor. 1. kaba toz çinko, 2. kaba tek parça çinko atılarak üzerlerine yeterli miktarda aynı derişimli $HCl$ çözeltileri ekleniyor.

Buna göre, her iki kapta gerçekleşen tepkimeler için aşağıdakilerden hangisi eşittir?

Sabit sıcaklıkta gerçekleşen,
$CaCO_3(k) \rightarrow CaO(k) + CO_2(g)$
tepkimesinde kullanılan kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) katısının parça büyüklüğü küçültülüyor.

Bu işlemle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kimyasal tepkimelerde katı reaktiflerin temas yüzeyinin artırılması ile ilgili;

I. Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı artar.
II. Tepkimenin aktifleşme enerjisi düşer.
III. Tepkime hızı artar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Eşit kütleli levha $Mg$ ve toz $Mg$ numuneleri aynı sıcaklık ve derişimdeki yeterli miktarda $HCl$ çözeltisine ayrı ayrı atılıyor. Gerçekleşen tepkimelerde açığa çıkan $H_2$ gazının mol sayısının zamana bağlı değişimini gösteren grafikte 1. eğrinin 2. eğriye göre daha dik bir eğimle başladığı ve daha kısa sürede tamamlandığı, ancak her iki eğrinin de aynı maksimum mol değerinde sonlandığı görülmektedir.

Buna göre;
I. 1. eğri toz $Mg$ katısına aittir.
II. Her iki tepkimede elde edilen toplam $H_2$ gazı mol sayısı eşittir.
III. 1. tepkimenin hız sabiti ($k_1$), 2. tepkimenin hız sabitinden ($k_2$) büyüktür.

yargılarından hangileri doğrudur?

$Mg(k) + 2HCl(suda) \rightarrow MgCl_2(suda) + H_2(g)$ tepkimesi aynı sıcaklıkta üç ayrı kapta gerçekleştiriliyor:

1. kap: 1 mol levha $Mg$ katısı + 1 M 1 L $HCl$ çözeltisi
2. kap: 1 mol toz $Mg$ katısı + 1 M 1 L $HCl$ çözeltisi
3. kap: 1 mol toz $Mg$ katısı + 2 M 1 L $HCl$ çözeltisi

Buna göre kaplarda gerçekleşen tepkimelerin başlangıç hızlarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

Heterojen bir tepkimede katı reaktifin temas yüzeyini artırma işlemi ile ilgili;

I. Katalizör etkisi göstererek aktifleşme enerjisini azaltır.
II. Tepkime hız sabitinin ($k$) değerini büyütür.
III. Tepkimenin verimini ve toplam ürün miktarını artırır.

ifadelerinden hangileri yanlıştır?

Eşit kütledeki demir ($Fe$) numuneleri aşağıdaki fiziksel hallerde, eşit hacim ve derişimdeki $H_2SO_4$ çözeltilerine aynı sıcaklıkta ekleniyor:

I. Tek parça küp demir
II. Küçük bilyeler halinde demir
III. Toz halinde demir

Bu tepkimelerin tamamlanma süreleri sırasıyla $t_1$, $t_2$ ve $t_3$ olduğuna göre, bu süreler arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Sabit sıcaklıkta açık bir kapta gerçekleşen,
$Zn(k) + 2HCl(suda) \rightarrow ZnCl_2(suda) + H_2(g)$
tepkiyesinde çinko ($Zn$) katısı sınırlayıcı bileşendir.

Bu tepkimenin hem hızını hem de açığa çıkan $H_2$ gazının toplam mol sayısını artırmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen,
$Ca(k) + 2HNO_3(suda) \rightarrow Ca(NO_3)_2(suda) + H_2(g)$
tepkiyesinin hız bağıntısı $TH = k \cdot [HNO_3]^2$ şeklindedir.

Buna göre, $Ca$ katısının temas yüzeyi artırıldığında;
I. Tepkime hızı artar.
II. Hız sabitinin ($k$) değeri büyür.
III. Tepkimenin mertebesi (derecesi) artar.

yargılarından hangileri gerçekleşir?

Eşit mol sayısında $Al$ katısı kullanılarak farklı koşullarda gerçekleştirilen üç deneyin özellikleri aşağıda verilmiştir:

- Deney 1 : Levha $Al$ katısı, 1 M $HCl$ çözeltisi, $20^\circ C$ sıcaklık (Tamamlanma süresi: $t_1$)
- Deney 2 : Toz $Al$ katısı, 1 M $HCl$ çözeltisi, $20^\circ C$ sıcaklık (Tamamlanma süresi: $t_2$)
- Deney 3 : Toz $Al$ katısı, 2 M $HCl$ çözeltisi, $40^\circ C$ sıcaklık (Tamamlanma süresi: $t_3$)

Buna göre, tepkimelerin tamamlanma süreleri ($t_1, t_2, t_3$) arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

0,1 mol tek parça $Zn$ metali üzerine 100 mL 1 M $HCl$ çözeltisi eklendiğinde;
$Zn(k) + 2HCl(suda) \rightarrow ZnCl_2(suda) + H_2(g)$
tepkimesi t sürede tamamlanmakta ve açığa çıkan $H_2$ gazının hacmi V litre olmaktadır.

Aynı sıcaklıkta gerçekleşen bu deneye aşağıdaki işlemler ayrı ayrı uygulanıyor:

I. İşlem : 0,1 mol toz $Zn$ metali üzerine 100 mL 1 M $HCl$ çözeltisi eklenmesi.
II. İşlem : 0,1 mol tek parça $Zn$ metali üzerine 100 mL 2 M $HCl$ çözeltisi eklenmesi.

Buna göre, işlemler sonucunda elde edilen toplam $H_2$ gazı hacimleri ve tepkime süreleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Heterojen kimyasal bir tepkimede yer alan katı reaktifin yalnızca temas yüzeyi artırılıyor.

Bu işlem sonucunda tepkimeye ait;
I. Birim zamandaki etkin çarpışma sayısı
II. İleri aktifleşme enerjisi ($E_ai$)
III. Tepkime entalpisi ($\Delta H$)
IV. Hız sabiti ($k$)

niceliklerinden hangilerinin değişmediği gözlenir?

Sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta gerçekleşen,
$Mg(k) + 2HCl(suda) \rightarrow MgCl_2(suda) + H_2(g)$
tepkiyesinde $Mg$ katısının temas yüzeyinin artırılmasıyla ilgili yapılan aşağıdaki grafik betimlemelerinden hangileri doğrudur?

I. Mol Sayısı - Zaman Grafiği : Açığa çıkan $H_2$ gazının mol sayısının zamana bağlı değişiminde toz $Mg$ kullanılan durumun eğrisi daha dik başlar ve daha erken yataylaşır; ancak her iki durumda ulaşılan maksimum mol sayısı aynıdır.
II. Tepkime Hızı - Zaman Grafiği : Toz $Mg$ kullanıldığında tepkimenin başlangıç hızı parça $Mg$'ye göre daha yüksektir ve hız zamanla azalarak sıfıra ulaşır.
III. Hız Sabiti ($k$) - Temas Yüzeyi Grafiği : Temas yüzeyi arttıkça hız sabitinin ($k$) değeri artış gösterir.