✅ 11. Sınıf Kimya: Dengeyi etkileyen faktörler Test Çöz

Sabit hacimli kapalı bir kapta,
$ \text{N}_2(g) + 3\text{H}_2(g) \rightleftharpoons 2\text{NH}_3(g) $
tepkimesi sabit sıcaklıkta dengededir.

Kaba aynı sıcaklıkta bir miktar $ \text{N}_2(g) $ gazı ilave edilirse denge yönü ve $ \text{NH}_3(g) $ derişimi nasıl değişir?

Sabit hacimli kapalı bir kapta gerçekleşen,
$ \text{N}_2\text{O}_4(g) + \text{ısı} \rightleftharpoons 2\text{NO}_2(g) $
tepkimesi dengededir.

Sistemin sıcaklığı artırıldığında denge yönü ve denge sabiti ($ K_c $) nasıl değişir?

Dengede bulunan bir kimyasal tepkimeye sabit sıcaklık ve hacimde uygun bir katalizör ekleniyor.

Bu işlem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kapalı bir kapta sabit sıcaklıkta,
$ \text{C}(s) + \text{CO}_2(g) \rightleftharpoons 2\text{CO}(g) $
tepkimesi dengedeyken kabın hacmi küçültülüyor.

Buna göre, yeniden dengeye ulaşan sistem için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sabit hacimli kapalı bir kapta,
$ \text{A}(g) + 2\text{B}(g) \rightleftharpoons \text{C}(g) $
tepkimesi sabit sıcaklıkta dengededir.

Kapta bulunan maddelerden bir miktar $ \text{B}(g) $ gazı sistemden çekilip yeniden denge sağlandığında;

I. Denge girenler yönüne kayar.
II. $ \text{A}(g) $ derişimi artar.
III. Denge sabiti ($ K_c $) küçülür.

yargılarından hangileri doğru olur?

Sabit hacimli kapalı bir kapta dengede bulunan,
$ \text{N}_2(g) + 3\text{H}_2(g) \rightleftharpoons 2\text{NH}_3(g) + \text{ısı} $
tepkimesine uygulanan aşağıdaki işlemlerden hangileri tek başına ortamdaki $ \text{NH}_3(g) $ mol sayısını artırır?

I. Sıcaklığı düşürmek
II. Kabın hacmini küçültmek
III. Sabit hacim ve sıcaklıkta kaba Helyum ($ \text{He} $) gazı eklemek

Gaz fazında gerçekleşen,
$ \text{X}(g) + \text{Y}(g) \rightleftharpoons 2\text{Z}(g) $
tepkimesinin farklı sıcaklıklardaki denge sabitleri ($ K_c $) aşağıda verilmiştir:

$ 300\text{ K} $'de $ K_c = 4 $
$ 500\text{ K} $'de $ K_c = 16 $

Buna göre, bu tepkime ile ilgili;

I. Tepkime endotermiktir.
II. Yüksek sıcaklıkta ürünler (Z gazı), girenlerden daha kararlıdır.
III. Sıcaklık artırıldığında hem ileri hem de geri tepkime hız sabiti artar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Sabit hacimli kapalı bir kapta,
$ \text{CaCO}_3(s) \rightleftharpoons \text{CaO}(s) + \text{CO}_2(g) $
tepkimesi sabit sıcaklıkta dengededir.

Bu sistem ile ilgili;

I. Ortama aynı sıcaklıkta bir miktar katı $ \text{CaCO}_3 $ eklendiğinde $ \text{CO}_2(g) $ derişimi artar.
II. Sabit sıcaklıkta kabın hacmi yarıya indirildiğinde yeniden kurulan dengede $ \text{CO}_2(g) $ derişimi başlangıçtakinin iki katı olur.
III. Sıcaklık artırıldığında denge sabiti ($ K_c $) ve $ \text{CO}_2(g) $ derişimi artar.

yargılarından hangileri yanlıştır?

İdeal pistonlu bir kapta sabit sıcaklıkta,
$ 2\text{NO}_2(g) \rightleftharpoons \text{N}_2\text{O}_4(g) $
tepkimesi dengededir.

Aynı sıcaklıkta kaba bir miktar soy gaz olan Helyum ($ \text{He} $) gazı eklendiğinde;

I. Kabın hacmi artar.
II. Ortamdaki gazların kısmi basınçları azalır.
III. Denge girenler yönüne kayar.

yargılarından hangileri gerçekleşir?

1 litrelik sabit hacimli kapalı bir kapta gerçekleşen,
$ \text{A}(g) + \text{B}(g) \rightleftharpoons 2\text{C}(g) $
tepkimesinde dengede $ 1\text{ mol A}(g) $, $ 1\text{ mol B}(g) $ ve $ 2\text{ mol C}(g) $ bulunmaktadır.

Kaba aynı sıcaklıkta $ 2\text{ mol C}(g) $ eklenip yeniden dengeye ulaşıldığında kapta kaç mol $ \text{C}(g) $ bulunur?

Gaz fazında gerçekleşen ve dengede olan bir tepkimenin derişim-zaman grafiği incelendiğinde; $ t_1 $ anında sistemdeki tüm gazların derişimlerinin aniden dikey bir artış gösterdiği, ardından zamanla bazılarının azalıp bazılarının artarak yeni bir dengeye ulaştığı görülmektedir.

Buna göre, $ t_1 $ anında sisteme yapılan müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Gaz fazında gerçekleşen,
$ 2\text{X}(g) + \text{Y}(g) \rightleftharpoons 2\text{Z}(g) $
tepkimesi için farklı koşullarda yapılan deney sonuçları aşağıda verilmiştir:

- 1. Deney: $ 300\text{ K} $ sıcaklıkta, $ V $ hacimli kapta denge kurulduğunda $ K_c = 10 $'dur.
- 2. Deney: $ 500\text{ K} $ sıcaklıkta, $ V $ hacimli kapta denge kurulduğunda $ K_c = 2 $'dir.
- 3. Deney: $ 300\text{ K} $ sıcaklıkta, $ \frac{V}{2} $ hacimli kapta dengeye ulaşılıyor.

Buna göre yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

I. Tepkime ekzotermiktir ($ \Delta H < 0 $).
II. 3. Deneydeki denge sabiti ($ K_c $) değeri 10'dur.
III. 3. Deneydeki dengede toplam gaz mol sayısı, 1. Deneydeki dengedeki toplam gaz mol sayısından daha azdır.

1 litrelik sabit hacimli kapalı bir kaba belirli bir sıcaklıkta $ 0,8\text{ mol } \text{N}_2\text{O}_4(g) $ konuluyor.
Sistem,
$ \text{N}_2\text{O}_4(g) \rightleftharpoons 2\text{NO}_2(g) $
tepkimesine göre dengeye ulaştığında $ \text{N}_2\text{O}_4(g) $ gazının %50 oranında ayrıştığı tespit ediliyor.

Aynı sıcaklıkta kabın içerisinde $ \text{NO}_2(g) $ derişimini $ 1,2\text{ M} $ yapmak için kaba kaç mol $ \text{N}_2\text{O}_4(g) $ ilave edilmelidir?

Sürtünmesiz ideal pistonlu bir kapta,
$ \text{C}(s) + \text{CO}_2(g) \rightleftharpoons 2\text{CO}(g) \quad (\Delta H > 0) $
endotermik tepkimesi dengededir.

Bu sisteme ayrı ayrı uygulanan aşağıdaki işlemler ve sonuçları ile ilgili verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Sabit sıcaklık ve basınçta kaba katı $ \text{C} $ eklenmesi denge konumunu etkilemez.
II. Hacim sabit tutularak sıcaklık artırılırsa hem denge sabiti ($ K_c $) hem de kaptaki gaz özkütlesi artar.
III. Sabit sıcaklıkta piston yukarı çekilerek dış basınç azaltılırsa gaz karışımındaki $ \text{CO}(g) $ gazının mol kesri artar.