✅ 11. Sınıf Kimya: Asit-baz teorilerinin karşılaştırılması Test Çöz
✅ 11. Sınıf Kimya: Asit-baz teorilerinin karşılaştırılması Testi
Arrhenius asit-baz teorisine göre, sulu çözeltisinde ortama $ \text{H}^+ $ ($ \text{H}_3\text{O}^+ $) iyonu veren maddelere asit, ortama $ \text{OH}^- $ iyonu veren maddelere ise baz denir.
Buna göre, aşağıdaki tepkimelerden hangisinde yer alan birinci madde Arrhenius teorisine göre asit olarak davranmıştır?
B) $ \text{NaOH}(k) \xrightarrow{\text{H}_2\text{O}} \text{Na}^+(suda) + \text{OH}^-(suda) $
C) $ \text{NH}_3(g) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{NH}_4^+(suda) + \text{OH}^-(suda) $
D) $ \text{KOH}(k) \xrightarrow{\text{H}_2\text{O}} \text{K}^+(suda) + \text{OH}^-(suda) $
E) $ \text{CaO}(k) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightarrow \text{Ca}^{2+}(suda) + 2\text{OH}^-(suda) $
Brønsted-Lowry asit-baz teorisi ile ilgili;
I. Proton ($ \text{H}^+ $) veren türler asittir.
II. Proton ($ \text{H}^+ $) alan türler bazdır.
III. Sadece sulu çözeltilerde gerçekleşen tepkimeleri açıklayabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Brønsted-Lowry teorisine göre aralarında bir tek $ \text{H}^+ $ iyonu farkı bulunan asit-baz çiftlerine "eşlenik (konjuge) asit-baz çifti" denir.
Buna göre, aşağıda verilen maddelerden hangisi karşısındaki türün eşlenik (konjuge) asididir?
B) $ \text{H}_2\text{O} $ / $ \text{H}_3\text{O}^+ $
C) $ \text{NH}_4^+ $ / $ \text{NH}_3 $
D) $ \text{NO}_3^- $ / $ \text{HNO}_3 $
E) $ \text{SO}_4^{2-} $ / $ \text{HSO}_4^- $
Lewis asit-baz teorisi, asitlik ve bazlığı elektron çifti alışverişi üzerinden tanımlar.
Buna göre, Lewis asit-baz teorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Elektron çifti kabul eden maddeler Lewis asididir.
C) Tüm Brønsted-Lowry bazları aynı zamanda Lewis bazıdır.
D) Lewis asit-baz tepkimelerinde koordinatif kovalent bağ oluşabilir.
E) Yapısında hidrojen atomu bulunmayan bir madde Lewis asidi veya bazı olamaz.
Sulu ortamda gerçekleşen;
$ \text{CH}_3\text{COOH}(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{CH}_3\text{COO}^-(suda) + \text{H}_3\text{O}^+(suda) $
tepkimemesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) $ \text{H}_2\text{O} $, proton aldığı için Brønsted-Lowry bazıdır.
C) $ \text{CH}_3\text{COO}^- $, $ \text{CH}_3\text{COOH} $'ın eşlenik bazıdır.
D) $ \text{H}_3\text{O}^+ $, $ \text{H}_2\text{O} $'nun eşlenik asididir.
E) Tepkimede $ \text{H}_2\text{O} $ ve $ \text{CH}_3\text{COOH} $ eşlenik asit-baz çiftidir.
Aşağıda bikarbonat iyonunun ($ \text{HCO}_3^- $) katıldığı iki farklı denge tepkimesi verilmiştir:
1. Tepkime: $ \text{HCO}_3^-(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{H}_2\text{CO}_3(suda) + \text{OH}^-(suda) $
2. Tepkime: $ \text{HCO}_3^-(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{CO}_3^{2-}(suda) + \text{H}_3\text{O}^+(suda) $
Bu tepkimelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
B) 2. tepkimede $ \text{HCO}_3^- $ iyonu baz gibi davranmıştır.
C) $ \text{HCO}_3^- $ iyonu her iki tepkimede de amfoter özellik göstermiştir.
D) 1. tepkimede $ \text{HCO}_3^- $ baz, 2. tepkimede ise asit olarak davrandığı için amfoter bir türdür.
E) 2. tepkimede $ \text{H}_2\text{O} $ maddesi baz olarak değil, asit olarak davranmıştır.
$ \text{NH}_3(g) + \text{HCl}(g) \rightarrow \text{NH}_4\text{Cl}(k) $
Gaz fazında gerçekleşen yukarıdaki tepkime ile ilgili;
I. Arrhenius asit-baz teorisi ile açıklanamaz.
II. Brønsted-Lowry teorisine göre $ \text{HCl} $ proton verdiği için asittir.
III. Brønsted-Lowry teorisine göre $ \text{NH}_3 $ proton aldığı için bazdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Lewis asit-baz teorisine göre, ortaklanmamış elektron çifti kabul eden türler "Lewis asidi", elektron çifti veren türler ise "Lewis bazı" olarak sınıflandırılır.
Buna göre, aşağıda verilen maddelerden hangisi bir Lewis asididir?
B) $ \text{H}_2\text{O} $
C) $ \text{BF}_3 $
D) $ \text{F}^- $
E) $ \text{OH}^- $
$ \text{HPO}_4^{2-}(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{PO}_4^{3-}(suda) + \text{H}_3\text{O}^+(suda) $
Denge tepkimesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) $ \text{H}_2\text{O} $, bu tepkimede baz olarak davranmıştır.
C) $ \text{PO}_4^{3-} $ iyonu bir proton aldığında $ \text{HPO}_4^{2-} $ meydana gelir.
D) Tepkimede $ \text{H}_3\text{O}^+ $, proton verici (asit) konumundadır.
E) $ \text{HPO}_4^{2-} $ ile $ \text{H}_3\text{O}^+ $ birbirinin eşlenik asit-baz çiftidir.
Asit-baz teorilerinin tarihsel gelişimi ve kapsayıcılıkları göz önüne alındığında;
I. Arrhenius teorisi, Brønsted-Lowry teorisinin açıklayabildiği tüm tepkimeleri açıklayabilir.
II. Lewis teorisi; proton transferi içermeyen tepkimeleri de kapsadığı için en genel asit-baz teorisidir.
III. Brønsted-Lowry teorisi, yapısında hidrojen (proton) içermeyen türlerin asit-baz tepkimelerini açıklamakta yetersiz kalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Çok protonlu (poliprotik) bir asit olan $ \text{H}_2\text{S} $'nin sudaki iki basamaklı iyonlaşma tepkimeleri aşağıda verilmiştir:
1. Basamak: $ \text{H}_2\text{S}(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{HS}^-(suda) + \text{H}_3\text{O}^+(suda) $
2. Basamak: $ \text{HS}^-(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{S}^{2-}(suda) + \text{H}_3\text{O}^+(suda) $
Bu tepkime basamaklarına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) 1. basamakta $ \text{HS}^- $, $ \text{H}_2\text{S} $'nin konjuge bazıdır.
C) 2. basamakta $ \text{HS}^- $, ortama proton verdiği için asit davranışı sergiler.
D) $ \text{S}^{2-} $ iyonu, $ \text{H}_2\text{S} $'nin doğrudan eşlenik bazıdır.
E) Her iki basamakta da $ \text{H}_2\text{O} $ maddesi Brønsted-Lowry bazı olarak davranmıştır.
Gaz fazında gerçekleşen;
$ \text{BF}_3(g) + \text{NH}_3(g) \rightarrow \text{F}_3\text{B-NH}_3(k) $
tepkimemesi ile ilgili;
I. $ \text{BF}_3 $, merkez atomundaki oktet eksikliği nedeniyle elektron çifti kabul ederek Lewis asidi gibi davranır.
II. Tepkime sırasında proton ($ \text{H}^+ $) aktarımı gerçekleşmediği için Brønsted-Lowry teorisi ile açıklanamaz.
III. $ \text{NH}_3 $, azot atomu üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftini sunduğu için Lewis bazıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Asit-baz teorilerinin karşılaştırılması ve kapsamları ile ilgili aşağıda verilen genellemelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
A) Bütün Brønsted-Lowry bazları, yapılarındaki ortaklanmamış elektron çifti sayesinde bir protonu bağlayabildikleri için aynı zamanda birer Lewis bazıdır. (DOĞRU)B) Bir asidin konjuge bazı ne kadar güçlü ise, o asidin kendisi o kadar zayıftır. (DOĞRU)
C) Arrhenius teorisine göre asit olan tüm maddeler, Brønsted-Lowry teorisine göre de asit sınıfına girer. (DOĞRU, çünkü suda H+ veren her şey Brønsted-Lowry anlamında da proton vericidir).
D) Bütün Lewis asitleri aynı zamanda Brønsted-Lowry asididir. (YANLIŞ! Örneğin BF3, AlCl3, Cu2+ birer Lewis asididir fakat yapılarında verilecek H+ (proton) bulunmadığı için Brønsted-Lowry asidi değildirler).
E) Bir taneciğin amfoter özellik gösterebilmesi için hem proton verme hem de proton alma yeteneğine sahip olması gerekir. (DOĞRU) [TEXT] Asit-baz teorilerinin karşılaştırılması ve kapsamları ile ilgili aşağıda verilen genellemelerden hangisi kesinlikle yanlıştır? [A] Bütün Brønsted-Lowry bazları, bir protonu tutabilmek için ortaklanmamış elektron çiftine sahip olduklarından aynı zamanda birer Lewis bazıdır. [B] Zayıf bir Brønsted-Lowry asidinin eşlenik bazı, kuvvetli bir asidin eşlenik bazına göre daha güçlü bazik özellik gösterir. [C] Arrhenius teorisine göre asit tanımlamasına uyan tüm maddeler, Brønsted-Lowry teorisine göre de asit olarak kabul edilir. [D] Bütün Lewis asitleri aynı zamanda Brønsted-Lowry asidi sınıfına girmektedir. [E] Brønsted-Lowry teorisine göre bir türün amfoter olması, hem proton alma hem de proton verme yeteneğine bağlıdır.
Farklı asit-baz tepkimeleri aşağıda verilmiştir:
I. $ \text{CO}_2(g) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{H}_2\text{CO}_3(suda) $
II. $ \text{NH}_3(suda) + \text{H}_2\text{O}(s) \rightleftharpoons \text{NH}_4^+(suda) + \text{OH}^-(suda) $
III. $ \text{Cu}^{2+}(suda) + 4\text{NH}_3(suda) \rightleftharpoons [\text{Cu}(\text{NH}_3)_4]^{2+}(suda) $
Bu tepkimelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) III. tepkimede $ \text{Cu}^{2+} $ iyonu elektron çifti kabul ettiği için Lewis asididir.
C) III. tepkime, proton aktarımı içermediği için Brønsted-Lowry teorisi kapsamında değerlendirilemez.
D) I. tepkimede $ \text{CO}_2 $ yapısında hidrojen bulundurmadığı için hiçbir teoriye göre asit özelliği gösteremez.
E) II. tepkimede $ \text{H}_2\text{O} $, hem Brønsted-Lowry asidi hem de Lewis asidi (proton verici / e- çifti tutucu) rolündedir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-kimya-asit-baz-teorilerinin-karsilastirilmasi/testler