✅ 11. Sınıf Fizik: Prizmalar testleri Test Çöz

Camdan yapılmış dik ikizkenar bir prizmanın ($45^\circ - 45^\circ - 90^\circ$) dik kenarlarından birine dik olarak giren tek renkli bir I ışık ışını, kırılmaya uğramadan prizma içine ilerler ve hipotenüs yüzeyine ulaşır.

Bu ışının hipotenüs yüzeyindeki gelme açısı kaç derecedir?

Beyaz ışık demeti bir cam prizmaya gönderildiğinde kırılma sonucu renklerine ayrılır (tayf oluşturur).

Buna göre, cam prizmada en az ve en çok sapmaya (kırılmaya) uğrayan renkler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Camdan yapılmış dik ikizkenar bir prizmada ($45^\circ - 45^\circ - 90^\circ$) camdan havaya geçiş için sınır açısı $42^\circ$'dir.

Hipotenüs yüzeyine dik olarak giren tek renkli bir I ışık ışını prizma içerisindeki tam yansımalar sonucunda prizmayı terk ettiğinde, toplam sapma açısı kaç derece olur?

Tepe açısı sabit tutulan bir cam prizmanın yapıldığı maddenin kırıcılık indisi artırılırsa, prizmaya gelen tek renkli bir ışık ışınının prizmadaki sapma açısı ve ışığın prizma içindeki yayılma hızı nasıl değişir?

Tepe açısı $A = 60^\circ$ olan bir cam prizmaya gelen tek renkli I ışık ışını, ilk yüzeyden kırıldıktan sonra prizma tabanına paralel olarak ilerlemektedir.

Işının prizmanın ilk yüzeyine gelme açısı $i = 45^\circ$ olduğuna göre, ışığın prizmadan çıkıştaki toplam sapma açısı kaç derecedir?

Kırıcılık indisi $n_P$ olan dik ikizkenar bir cam prizma ($45^\circ - 45^\circ - 90^\circ$), kırıcılık indisi $n_M$ olan saydam bir sıvı ortamına konulmuştur.

Prizmanın dik kenarlarından birine dik olarak giren tek renkli bir ışık ışınının hipotenüs yüzeyinde tam yansımaya uğrayabilmesi için prizma ve ortamın kırıcılık indisleri arasındaki bağıntı ne olmalıdır?

Kesiti ABC dik üçgeni şeklinde olan cam prizmada köşe açıları $m(\hat{A}) = 90^\circ$, $m(\hat{B}) = 60^\circ$ ve $m(\hat{C}) = 30^\circ$'dir. Prizmadan havaya geçişte sınır açısı $42^\circ$'dir.

AB dik kenarına dik olarak giren tek renkli bir I ışık ışını için;
I. AC yüzeyindeki gelme açısı $30^\circ$'dir.
II. AC yüzeyinden tam yansımaya uğrar.
III. AC yüzeyinden kırılarak hava ortamına çıkar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir cam prizmanın kırıcı yüzeyine aynı açıyla gönderilen kırmızı ve mor renkli iki ışın prizma içerisinde kırılmaya uğruyor.

Camın mor ışığa karşı kırıcılık indisi $n_M$, kırmızı ışığa karşı kırıcılık indisi $n_K$ olduğuna göre;
I. $n_M > n_K$'dir.
II. Mor ışığın prizmadaki sapma açısı kırmızı ışığınkinden büyüktür.
III. Mor ışığın prizma içerisindeki yayılma sürati kırmızı ışığınkinden büyüktür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Kırıcılık indisi $n = \sqrt{2}$ olan maddeden yapılmış tepe açısı $A = 60^\circ$ olan bir prizmada, tek renkli bir ışık ışınının uğrayabileceği minimum sapma açısı ($\delta_{\min}$) kaç derecedir?

(Minimum sapma bağıntısı: $n = \frac{\sin(\frac{A + \delta_{\min}}{2})}{\sin(\frac{A}{2})}$)

Kesiti eşkenar üçgen ($60^\circ - 60^\circ - 60^\circ$) olan cam prizmanın bir kırıcı yüzeyine, yüzey normali ile $60^\circ$'lik açı yapacak şekilde tek renkli bir I ışık ışını gönderiliyor.

Camın kırıcılık indisi $n = \sqrt{3}$ olduğuna göre, ışının ilk yüzeydeki kırılma açısı kaç derecedir?

Kırıcılık indisi $n_1$ olan bir cam prizma, kırıcılık indisi $n_2$ olan saydam bir sıvı ile dolu kabın içerisine yerleştirilmiştir. Prizmadan sıvının içerisine geçen tek renkli bir I ışık ışınının ayırıcı yüzeyde normalden uzaklaşarak kırıldığı gözlemleniyor.

Buna göre;
I. Prizmanın kırıcılık indisi sıvınınkinden büyüktür ($n_1 > n_2$).
II. Işığın prizma içerisindeki yayılma hızı, sıvı içerisindeki yayılma hızından küçüktür.
III. Işının yüzeye gelme açısı sınır açısından daha büyük yapılırsa ışın prizma içinde tam yansımaya uğrar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Kesiti dik üçgen olan bir cam prizmada açı değerleri $m(\hat{A}) = 90^\circ$, $m(\hat{B}) = 53^\circ$ ve $m(\hat{C}) = 37^\circ$'dir. Prizmanın camdan havaya olan sınır açısı $\theta_c = 37^\circ$'dir.

AB dik kenarına dik olarak giren tek renkli I ışık ışını sırasıyla AC ve BC yüzeylerine ulaşmaktadır.

Buna göre, I ışınının AC yüzeyindeki gelme açısı ($\alpha$) kaç derecedir ve ışının BC yüzeyindeki davranışı nasıldır?

Kesiti dik ikizkenar üçgen ($45^\circ - 45^\circ - 90^\circ$) olan camdan yapılmış iki özdeş prizma, hipotenüs yüzeyleri birbirine paralel olacak ve aralarında çok ince bir hava boşluğu kalacak şekilde yan yana konulmuştur. Cam ortamından havaya geçiş için sınır açısı $\theta_c = 42^\circ$'dir.

Birinci prizmanın dik kenarlarından birine dik olarak giren tek renkli I ışık ışınının izlediği yol ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Saydam bir cam prizmaya kırmızı, sarı ve mor renkli bileşenlerden oluşan bir ışık demeti aynı gelme açısıyla gönderiliyor.

Camın bu renkler için kırıcılık indisleri arasındaki ilişki $n_{\text{mor}} > n_{\text{sarı}} > n_{\text{kırmızı}}$ şeklinde olduğuna göre;

I. Prizmadan çıkan ışınların sapma açıları kıyaslandığında en çok sapan renk mor, en az sapan renk kırmızı olur.
II. Işıkların cam prizma içerisindeki yayılma süratleri $v_{\text{kırmızı}} > v_{\text{sarı}} > v_{\text{mor}}$ şeklindedir.
III. Işıkların prizmanın ilk kırıcı yüzeyindeki kırılma açıları kıyaslandığında en küçük kırılma açısına sahip olan mor renkli ışıktır.

yargılarından hangileri doğrudur?