✅ 11. Sınıf Fizik: Merceklerde görüntü oluşumu testleri Test Çöz

Odak uzaklığı $f$ olan ince kenarlı (yakınsak) bir merceğin asal eksenine paralel olarak gelen tek renkli I ışık ışını, mercekte kırıldıktan sonra asal ekseni hangi noktada keser?

Kalın kenarlı (ıraksak) bir merceğin önündeki asal eksen üzerinde duran bir cismin mercekte oluşan görüntüsü ile ilgili;

I. Sanaldır (zahiridir).
II. Düzdür.
III. Boyu cismin boyundan küçüktür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Odak uzaklığı $f$ olan ince kenarlı bir merceğin asal ekseni üzerindeki $2F$ (merkez) noktasına boyu $h$ olan bir cisim dik olarak yerleştirilmiştir.

Buna göre, cismin mercekte oluşan görüntüsünün yeri ve boyu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

İnce kenarlı bir mercekte, boyu $h$ olan bir cisim odak noktası ($F$) ile merceğin optik merkezi arasına yerleştiriliyor.

Bu cismin görüntüsünün özellikleri hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Odak noktası $F$ olan ince kenarlı bir merceğin asal ekseni üzerindeki $3F$ noktasından $2F$ noktasına doğru sabit hızla yaklaştırılan bir cisim bulunmaktadır.

Bu hareket sırasında cismin mercekte oluşan görüntüsünün boyu ve merceğe olan uzaklığı nasıl değişir?

Asal eksenleri çakışık, odak uzaklıkları sırasıyla $f_1$ ve $f_2$ olan ince kenarlı $K$ merceği ile kalın kenarlı $L$ merceğinden oluşan optik sisteme gelen I ışık ışını, sistemde kırıldıktan sonra asal eksene paralel olarak sistemi terk etmektedir.

$K$ merceğine asal eksene paralel olarak gelen I ışını K merceğinde kırıldıktan sonra L merceğine ulaştığına göre, iki mercek arasındaki uzaklık ($d$) aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Kırılma indisi $n_m$ olan maddeden yapılmış ince kenarlı bir mercek, kırılma indisi $n_o$ olan saydam bir ortama konulmuştur.

Buna göre, merceğin üzerine gelen ışığı toplama (yakınsak) veya dağıtma (ıraksak) özelliği ile ilgili;

I. $n_m > n_o$ ise mercek yakınsak karakter gösterir.
II. $n_o > n_m$ ise mercek karakter değiştirerek ıraksak mercek gibi davranır.
III. $n_m = n_o$ ise ışık kırılmadan yoluna devam eder ve mercekleşme özelliği kaybolur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Odak uzaklığı $f = 20\text{ cm}$ olan ince kenarlı bir merceğin asal ekseni üzerine, mercekten $60\text{ cm}$ uzaklığa boyu $10\text{ cm}$ olan bir cisim dik olarak yerleştiriliyor.

Buna göre, cismin mercekte oluşan görüntüsünün merceğe olan uzaklığı ve boyu sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Beyaz ışık demeti ince kenarlı bir merceğe asal eksene paralel olarak gönderildiğinde, renklere ayrılan ışınların asal ekseni kestiği noktalar birbirinden farklı olmaktadır.

Kırmızı ve mavi renkli ışınların mercekte kırıldıktan sonra asal ekseni kestiği noktaların merceğe uzaklıkları sırasıyla $f_K$ ve $f_M$ olduğuna göre, bu uzaklıklar arasındaki ilişki ve nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

Odak uzaklığı $f$ olan kalın kenarlı bir merceğin asal ekseni üzerine yerleştirilen boyu $h$ olan bir cisim, mercekten $f$ kadar uzaktadır.

Buna göre, cismin bu mercekte oluşan görüntüsünün merceğe olan uzaklığı ve boyu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Bir öğrenci optik laboratuvarında odak uzaklığı $f$ olan ince kenarlı bir mercek ile bir perdeden oluşan sistem kuruyor. Mercekten $2f$ kadar uzaklığa yerleştirilen bir cismin görüntüsü perde üzerinde net olarak elde ediliyor.

Öğrenci görüntüyü büyüterek perde üzerine düşürmek istediğine göre;

I. Cismi merceğe doğru bir miktar yaklaştırıp perdeyi mercekten uzaklaştırmak,
II. Merceğin yerine aynı maddeden yapılmış eğrilik yarıçapı daha büyük olan başka bir ince kenarlı mercek koymak,
III. Cismi ve perdeyi sabit tutup merceğin bulunduğu ortama sudan daha kırılamaz (kırıcılık indisi havanınkinden büyük) bir sıvı doldurmak

işlemlerinden hangilerini tek başına yapabilir?

Saydam K ortamı içerisinde bulunan ve kırılma indisi $n_M$ olan maddeden yapılmış ince kenarlı bir merceğin asal eksenine paralel gelen tek renkli bir ışın merceğe girdikten sonra kırılıp merceği terk ederken asal eksenden uzaklaşacak şekilde sapmaktadır.

Buna göre;

I. K ortamının kırılma indisi ($n_K$), merceğin kırılma indisinden ($n_M$) büyüktür.
II. Merceğin bulunduğu ortama kırılma indisi $n_K$'den daha büyük olan saydam L sıvısı konulursa, merceğin ıraksak karakteri güçlenir (ışını daha çok saptırır).
III. Mercek hava ortamına ($n_{hava} < n_M$) çıkarılırsa asal eksene paralel gelen ışınlar odak noktasında toplanır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Odak uzaklığı $f$ olan ince kenarlı bir merceğin asal eksenine dik konumda yerleştirilen boyu $h$ olan bir cisim mercekten $D_1$ uzaklığında iken mercekte oluşan gerçek görüntüsünün boyu $2h$ oluyor.

Cisim asal eksen boyunca merceğe doğru $x$ kadar yaklaştırıldığında oluşan yeni görüntünün sanal olduğu ve boyunun $3h$ olduğu gözlemleniyor.

Buna göre, merceğin odak uzaklığı $f$, yaklaştırma miktarı $x$ cinsinden aşağıdakilerin hangisine eşittir?

Odak uzaklıkları sırasıyla $f_K$ ve $f_L$ olan ince kenarlı $K$ merceği ile kalın kenarlı $L$ merceği aynı asal eksen üzerine aralarındaki uzaklık $d$ olacak şekilde yerleştirilmiştir.

$K$ merceğine asal eksene paralel olarak gelen kırmızı renkli tek renkli bir ışın, sırasıyla $K$ ve $L$ merceklerinde kırıldıktan sonra yine asal eksene paralel olarak sistemi terk etmektedir.

Buna göre;

I. $K$ merceğinin odak uzaklığı $f_K$, $L$ merceğinin odak uzaklığı $f_L$'den büyüktür.
II. Mercekler arasındaki uzaklık $d = f_K - f_L$'dir.
III. Kırmızı ışın yerine mavi renkli ışın kullanılırsa, sistemi terk eden mavi ışın asal ekseni kesecek şekilde kırılır.

yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?