✅ 11. Sınıf Edebiyat: Türk edebiyatı Test Çöz

Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk yerli roman sayılan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eser, aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Servetifünun edebiyatında "sanat için sanat" anlayışıyla ağır, süslü bir dil kullanan; sembolizm ve parnasizm akımlarının etkisiyle şiirler yazan, Tâmât adlı şiir kitabının ve Elhân-ı Şitâ adlı ünlü şiirin şairi aşağıdakilerden hangisidir?

1911 yılında Selanik'te çıkarılan Genç Kalemler dergisinde yayımladığı "Yeni Lisan" başlıklı makaleyle Millî Edebiyat hareketinin dil ve edebiyat anlayışının esaslarını ortaya koyan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat Dönemi'nde Batılı anlamda tiyatro edebiyatımıza girmiştir. Şinasi'nin Şair Evlenmesi yazılan ilk tiyatro eseri iken, sahnede oynanan ilk tiyatro eseri olma özelliği taşıyan ve Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelendiğinde halkı coşturarak olaylara neden olan yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat I. ve II. Dönem edebiyatının karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Servetifünun şairleri, Fransız şiirinden etkilenerek nazım birimi ve dize yapısında köklü değişiklikler yapmışlardır. Divan şiirindeki dize bağımsızlığı ve anlamın beyitte tamamlanması geleneğini kırarak anlamı bir dizeden diğer dizeye aktarmışlar, hatta cümlenin sonunu şiirin herhangi bir yerine veya bir sonraki bendin ortasına taşımışlardır. Şiiri düzyazıya yaklaştıran bu teknik, dönemin mensur şiir anlayışına da zemin hazırlamıştır.

Bu parçada sözü edilen şiir tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

"Edebiyatı hoş vakit geçirme aracı sayan anlayışa karşıyız. Edebiyat ciddi bir iştir ve milletlerin gelişmişlik düzeyini gösterir. Amacımız, Batı'daki edebî yenilikleri yakından takip edip memleketimize aktarmak, yetenekli gençleri bir araya toplayarak Doğu'nun sönük kalan edebiyat ufkunu aydınlatmaktır. Sanat şahsi ve muhteremdir."

Bu parça, edebiyatımızda ilk edebî beyannameyi yayımlayan aşağıdaki topluluklardan hangisinin sanat görüşünü yansıtmaktadır?

Babası öldükten sonra yüklü bir mirasa konan bu genç adam; alafranga giyinmeye meraklı, yarım yamalak Fransızcasıyla gösteriş yapmayı seven, kibirli ve vaktini Çamlıca taraflarında son model faytonuyla gezerek geçiren bir tiptir. Bir gün Çamlıca Bahçesi'nde gördüğü sarı lando arabasındaki Periveş Hanım'a aşık olur. Onu asil, kibar bir hanımefendi zanneder ve platonik aşkı yüzünden gülünç durumlara düşer. Roman, Türk edebiyatında ilk realist roman olma niteliği de taşır.

Bu parçada bahsi geçen roman kahramanı ve söz konusu eserin yazarı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Millî Edebiyat Dönemi yazarları ve eserleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

"Şiirde realizm" olarak kabul edilen bu edebî akım, romantizmin aşırı duygusallığına tepki olarak Fransa'da doğmuştur. Şairler duygularını şiire katmaktan kaçınmış; nesneleri, manzaraları ve dış dünyayı bir ressam titizliğiyle tasvir etmişlerdir. "Sanat için sanat" ilkesi benimsenmiş; ölçü, uyak ve biçim kusursuzluğuna azami derecede önem verilmiştir. Türk edebiyatında bu akımın en önemli temsilcileri Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'dir.

Bu parçada tanıtılan edebî akım aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında (1923-1940) hikâye türünde Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren sanatçılar; Anadolu insanının yaşam tarzını, Kurtuluş Savaşı yıllarını, aydın-halk çatışmasını ve Atatürk inkılaplarını gerçekçi bir bakış açısıyla işlemişlerdir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet Dönemi'nin bu ilk evresinde sözü edilen temaları işleyen yazarlardan biri değildir?

Aşağıda farklı dönemlere ait iki şiir parçası verilmiştir:

I. Metin:
"Memleket bitti, yine bitmedi hâlâ sen ben
Bize bu hâl ile bizden büyük olmaz düşmen
Dest-i a'dâdayız ancak yine hürriyet için
Çalışır gayret eder bir iki yüz pâk-beden"

II. Metin:
"Bir beyaz lerze, bir dumanlı cenah;
Görünür matla'-ı semâdan ah!
Dökülür sanki sille-i serd-i zeman,
Uçuşur pîç ü tâb içinde heman...
Düşer, ağlar bu zâr ü sergerdân..."

Bu metinler dil, üslup ve tema açısından karşılaştırıldığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak romanında üç farklı kuşağın zihniyet dünyası üzerinden Osmanlı toplumunun çöküş süreci tahlil edilir. Bu romandaki kuşakları temsil eden karakterler şunlardır:

- 1. Kuşak: Tanzimat Dönemi'nin değerlerine bağlı, geleneksel terbiyeyle yetişmiş, dürüst, konağın sahibi olan Naim Efendi.
- 2. Kuşak: Naim Efendi'nin damadı, ne tam Doğulu ne tam Batılı olabilmiş, köksüz, gösteriş meraklısı Servet Bey.
- 3. Kuşak: Servet Bey'in kızı; Batı hayranlığı hevesiyle ahlaki sınırları aşan, lüks ve eğlence düşkünü Seniha ve onun karşısında yer alan, millî değerlere yönelen şair Hakkı Celis.

Bu bilgiler ve dönemin edebî yapısı göz önüne alındığında, Kiralık Konak romanı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

Bir edebiyat tarihçisi, Türk romanının Tanzimat'tan Millî Edebiyat'a kadar olan evrimini şu tespitlerle değerlendirmiştir:

I. Tanzimat I. Dönem romanında yazarlar, anlatımın akışını kesip okuyucuya doğrudan ansiklopedik bilgiler ve ahlaki öğütler vererek teknik açıdan kusurlu eserler üretmişlerdir.
II. Servetifünun Dönemi'nde Halit Ziya Uşaklıgil ile birlikte roman tekniği Batılı seviyeye ulaşmış, olay örgüsünde neden-sonuç bağları güçlenmiş ve mekân ilk kez İstanbul dışına, Anadolu'ya taşınmıştır.
III. Millî Edebiyat Dönemi'nde dilde sadeleşme ülküsü başarıya ulaşmış, yazarlar memleket gerçeklerini ve halkın yaşamını "memleket edebiyatı" anlayışıyla ele almışlardır.
IV. Tanzimat II. Dönem'de Nabizade Nazım'ın Karabibik adlı eseriyle edebiyatımızda ilk defa köy hayatı ve köylü gerçeği natüralist/realist çizgide romana girmiştir.

Edebiyat tarihçisinin yukarıda numaralanmış tespitlerinden hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?