✅ 11. Sınıf Coğrafya: Web tabanlı cbs uygulamaları Test Çöz
✅ 11. Sınıf Coğrafya: Web tabanlı cbs uygulamaları Testi
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS); mekânsal verilerin toplanması, depolanması, analiz edilmesi ve haritalandırılması süreçlerini kapsayan bir teknolojidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi CBS'nin veya web tabanlı CBS uygulamalarının temel işlevlerinden biri değildir?
B) Farklı tematik veri katmanlarını çakıştırarak analiz etmek
C) Doğal çevre koşullarını ve yer şekillerinin oluşumunu fiziki olarak değiştirmek
D) Güncel veriler yardımıyla dinamik haritalar ve grafikler üretmek
E) Konuma dayalı karmaşık sorgulamalar ve alan hesaplamaları yapmak
CBS ortamında coğrafi nesneler vektör veri modelinde nokta, çizgi veya alan (poligon) şeklinde temsil edilir.
Buna göre, web tabanlı bir CBS haritasında aşağıdakilerden hangisinin nokta veri tipi ile temsil edilmesi en uygundur?
B) İl ve ilçe idari sınırları
C) Sıcak su kaynakları (kaplıcalar)
D) Otoyol ve demiryolu güzergâhları
E) Göller ve baraj gölü hazneleri
Günümüzde CBS uygulamaları geleneksel masaüstü yazılımlardan web tabanlı platformlara doğru hızla kaymaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi web tabanlı CBS uygulamalarının masaüstü CBS yazılımlarına kıyasla sağladığı en belirgin avantajdır?
B) Kullanıcıların herhangi bir özel yazılım kurmadan İnternet tarayıcıları üzerinden verilere erişebilmesi
C) Sadece vektör verileri işleyip raster veri türünü tamamen devre dışı bırakması
D) Analiz sonuçlarının yalnızca fiziki çıktı (kâğıt baskı) olarak alınabilmesi
E) Veri güncelleme işlemlerinin imkânsız hale gelmesi
Coğrafi Bilgi Sistemlerinin en önemli özelliklerinden biri, farklı coğrafi bilgileri bağımsız katmanlar (layers) halinde depolayıp üst üste çakıştırabilmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu katman mantığının doğrudan uygulandığı bir örnektir?
B) Bir dağın yüksekliğinin deniz seviyesinden ölçülmesi
C) Arazi kullanımı, eğim ve toprak katmanları çakıştırılarak erozyon risk haritasının oluşturulması
D) Şehirler arası karayolu mesafesinin cetvelle ölçülmesi
E) Bir ilin nüfus piramidinin yaş gruplarına göre çizilmesi
Türkiye'de afet ve acil durum yönetimi süreçlerinde web tabanlı CBS sistemleri (örneğin AFAD bünyesindeki AYDES - Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi) etkin olarak kullanılmaktadır.
Bir bölgede meydana gelen deprem sonrasında web tabanlı CBS kullanan bir afet yönetim ekibinin gerçekleştirebileceği uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
B) Ulaşıma kapanan yolları belirleyip kurtarma ekipleri için en güvenli ve hızlı alternatif rotaları çizmek
C) Fay hattında meydana gelen kırılmayı ve levha hareketlerini teknolojik olarak tamamen durdurmak
D) Geçici barınma ve çadır kent alanlarının altyapıya uygun en ideal konumlarını belirlemek
E) Nüfus yoğunluğu katmanı ile yapı stoğu hasar katmanını çakıştırarak öncelikli müdahale bölgelerini saptamak
CBS'de kullanılan mekânsal veriler "Raster" ve "Vektör" olmak üzere iki ana modelde saklanır. Raster veriler piksel matrislerinden oluşurken; vektör veriler nokta, çizgi ve poligon koordinatlarından oluşur.
Buna göre, aşağıdaki mekânsal veri türü ve kullanılan veri modeli eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
B) Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) $\rightarrow$ Vektör
C) İlçe Sınırları Poligonu $\rightarrow$ Raster
D) Akarsu Ağı Çizgisi $\rightarrow$ Vektör
E) İHA (Dron) Hava Fotoğrafı $\rightarrow$ Vektör
Bir büyükşehir belediyesi, kentteki kaçak yapılaşmayı izlemek ve vergi kayıplarını önlemek amacıyla Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) ile entegre bir web tabanlı Kent Bilgi Sistemi (KBS) kurmuştur.
Bu sistemin sağladığı aşağıdaki işlevlerden hangisi doğrudan mekânsal veri analizi kapasitesiyle açıklanabilir?
B) Güncel uydu görüntüleri ile kadastro/parsel katmanlarının çakıştırılarak ruhsatsız ek binaların otomatik tespit edilmesi
C) Meclis kararlarının metin dosyası olarak belediye sayfasında ilan edilmesi
D) İş başvurusunda bulunan vatandaşların dilekçelerinin veri tabanında arşivlenmesi
E) Belediye hizmet araçlarının yıllık periyodik bakım tarihlerinin takvimde gösterilmesi
Bir araştırmacı, web tabanlı bir CBS platformu kullanarak Ege Bölgesi'ndeki orman yangını risk alanlarını belirlemek için bir duyarlılık haritası hazırlayacaktır.
Araştırmacının bu analizde kullanması gereken tematik veri katmanları arasında aşağıdakilerden hangisinin bulunması en az gereklidir?
B) Bitki türü ve yanıcılık derecesi katmanı
C) Arazi eğimi ve bakı (yöney) katmanı
D) Bölgedeki maden cevherlerinin yer altı derinliği ve rezerv katmanı
E) Yerleşim yerleri ve karayolu ağına yakınlık katmanı
Web tabanlı CBS yazılımlarında sıkça kullanılan "Tampon Bölge (Buffer)" analizi; nokta, çizgi veya poligon geometrisindeki bir unsurun etrafında belirlenen belirli bir mesafe uzaklıkta etki veya koruma bölgesi oluşturmak amacıyla yapılır.
Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde tampon bölge analizi doğrudan kullanılmıştır?
B) Aktif bir fay hattının 500 metre sağında ve solunda kalan risk altındaki yapıların tespit edilmesinde
C) Türkiye'deki göllerin yüz ölçümlerine göre büyükten küçüğe sıralanmasında
D) Akarsuların yıllık ortalama debilerinin istatistiksel tablosunun tutulmasında
E) Bir dağın zirvesindeki yıllık kar kalma süresinin hesaplanmasında
Günümüzde lojistik ve kargo şirketleri, dağıtım araçlarının konumlarını ve rotalarını takip etmek için web tabanlı canlı CBS haritalarından geniş ölçüde yararlanmaktadır.
Web tabanlı CBS'nin lojistik sektöründeki bu kullanımının firmalara sağladığı yararlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
B) Yakıt tüketiminin ve araç yıpranma payının azaltılması
C) Taşınan ürünlerin türüne göre gümrük vergisi oranlarının güncellenmesi
D) Müşterilerin kargolarının nerede olduğunu canlı harita üzerinden takip edebilmesi
E) Sürücülerin adres arama sürelerini kısaltarak zaman tasarrufu sağlanması
Türkiye'de Harita Genel Müdürlüğü (HGM Atlas), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve diğer kamu kurumları web tabanlı harita portalları aracılığıyla mekânsal verileri kamuoyuna ve araştırmacılara sunmaktadır.
Bu tür web tabanlı coğrafi platformların idari ve toplumsal düzeyde sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Mekânsal kararlarda şeffaflık, kamu verisine hızlı ve kolay erişim sağlanması
C) Saha araştırması yapan uzman personele olan ihtiyacın tamamen ortadan kalkması
D) Coğrafi verilerin dünya genelinde gizlenerek koruma altına alınması
E) Harita projeksiyonlarından kaynaklanan uzunluk bozulmalarının sıfıra indirilmesi
Bir ilde inşa edilecek "Kentsel Katı Atık Depolama Tesisi" (Çöp Depolama Alanı) için en uygun yerin tespiti amacıyla web tabanlı CBS üzerinde Çok Kriterli Karar Analizi yapılacaktır.
Analizde dikkate alınacak kriterler şunlardır:
1. Yerleşim alanlarına en az 3 km uzaklıkta olmalıdır (Yerleşim tampon bölgesi).
2. Eğim % 8'den az olmalıdır (Sayısal Yükseklik Modeli - DEM katmanı).
3. Geçirimsiz kil yapısına sahip jeolojik birimlerde kalmalıdır (Jeoloji katmanı).
4. Doğal koruma alanları ve tarım arazilerinin dışında yer almalıdır (Arazi kullanımı katmanı).
Bu analiz süreci ve CBS mantığı göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Analiz sürecinde hem vektör (yerleşim noktaları, koruma alanı poligonları) hem de raster (DEM tabanlı eğim) veriler entegre biçimde kullanılır.
C) Yerleşim yerlerinin yalnızca nüfus miktarlarını gösteren mekânsal olmayan bir istatistik tablosu bu analizin tamamlanması için tek başına yeterlidir.
D) İlgili tüm veri katmanlarının üst üste bindirilmesi (Overlay) sonucu şartları sağlayan ortak kesişim alanları aday sahalar olarak belirlenir.
E) CBS tabanlı bu ön analiz, arazi çalışması öncesinde elenecek geniş alanları belirleyerek zaman ve maliyet tasarrufu sağlar.
Gelişmiş akıllı kentlerde; hava kalitesi sensörleri, canlı trafik akış kameraları ve meteoroloji istasyonlarından gelen dinamik veriler web tabanlı CBS haritalarına anlık olarak aktarılmakta ve işlenmektedir.
Bu tür dinamik web CBS sistemlerinin mantığı ve çalışması ile ilgili olarak;
I. Canlı veri akışları ile sabit altyapı katmanlarının çakışabilmesi için tüm verilerin aynı coğrafi referans (koordinat) sisteminde tanımlanmış olması gerekir.
II. Anlık veri entegrasyonu, olası afet veya kriz durumlarında erken uyarı ve hızlı kaynak yönlendirmesi yapılmasını sağlar.
III. Verilerin sürekli güncellenmesi, mekânsal analiz özelliğini tamamen yok ederek veriyi sadece sözel bir tabloya dönüştürür.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir araştırmacı, Türkiye genelinde kuraklık riski haritası üretmek amacıyla web tabanlı bir CBS yazılımı kullanmaktadır. Çalışmada, 1/25.000 ölçekli ayrıntılı vektör veri tabanlı toprak türleri haritası ile 10 km x 10 km piksel çözünürlüğüne sahip raster veri tabanlı uydu yağış verileri birlikte analiz edilecektir.
Farklı çözünürlük ve veri yapısına sahip bu haritaların web tabanlı CBS ortamında doğru biçimde analiz edilebilmesi için yapılması gereken işlem ve dikkat edilmesi gereken esas hakkında aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?
B) Web tabanlı CBS sistemleri, ölçekleri ve piksel çözünürlükleri ne olursa olsun tüm verileri otomatik olarak sıfır hatayla çakıştırır; hiçbir hazırlık işlemine gerek yoktur.
C) Vektör veri modelindeki veriler piksel esaslı olduğu için raster verilere kıyasla mekânsal ayrıntıyı temsil etmede her zaman daha yetersizdir.
D) Çakıştırma analizlerinde verilerin koordinat sistemlerinin (projeksiyon) farklı olması analiz sonucunun doğruluğunu hiçbir şekilde etkilemez.
E) Uydu yağış verilerinin raster formatta olması, bu verilerin vektör verilerle aynı harita ekranında gösterilmesini teknik olarak imkânsız kılar.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-cografya-web-tabanli-cbs-uygulamalari/testler