✅ 11. Sınıf Coğrafya: Tarımsal faaliyetler ve gıda güvencesi testleri Test Çöz
✅ 11. Sınıf Coğrafya: Tarımsal faaliyetler ve gıda güvencesi testleri Testi
Entansif (modern) tarım yönteminin uygulandığı alanlarda iklime olan bağımlılık azdır ve birim alandan alınan verim oldukça yüksektir.
Aşağıdakilerden hangisi entansif tarım yönteminin temel özelliklerinden biri değildir?
B) Üretimde yıldan yıla meydana gelen dalgalanmaların az olması
C) Kaliteli tohum ve ilaçlama tekniklerinin kullanılması
D) Tarımsal üretimin tamamen doğa koşullarına bağlı yürütülmesi
E) Birim alandan elde edilen tarımsal verimin yüksek olması
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütüne (FAO) göre gıda güvencesi; tüm insanların her zaman aktif ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri için yeterli, güvenli ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik olarak ulaşabilmeleri durumudur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi küresel ölçekte gıda güvencesini tehdit eden temel faktörlerden biri değildir?
B) Küresel iklim değişikliği ve şiddetli kuraklıklar
C) Sürdürülebilir ve organik tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması
D) Tarım arazilerinin sanayi veya yerleşme amacıyla kullanılması
E) Kullanılabilir su kaynaklarının azalması ve kirlenmesi
Ekstansif (geleneksel) tarım yönteminde üretim büyük oranda doğal çevre koşullarına bağımlı olarak yürütülmektedir.
Bu durum ekstansif tarım yapılan bir bölgede aşağıdakilerden hangisine doğrudan yol açar?
B) Birim alandan alınan verimin sürekli yüksek ve kararlı olmasına
C) Gelişmiş sulama kanalları sayesinde kuraklığın etkisiz kalmasına
D) Tarımsal üretimde makine kullanımının üst düzeye çıkmasına
E) Nadas alanlarının tamamen ortadan kalkmasına
Yarı kurak iklim bölgelerinde toprağın nem ve besin maddesi kazanması amacıyla belirli bir süre ekilmeden boş bırakılmasına "nadas" denir. Ancak nadas uygulaması toprağı erozyona açık hâle getirmekte ve üretimde sürekliliği kesmektedir.
Nadas uygulamasının olumsuz etkilerini azaltmak ve toprağı korumak için yapılması gereken en uygun tarımsal faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?
B) Nöbetleşe (münavebeli) ekim yöntemini uygulamak
C) Tarım alanlarında otlatmayı tamamen yasaklamak
D) Tarım arazilerini sanayi kullanımına açmak
E) Yalnızca tek tip ürün (monokültür) yetiştirmek
Aşağıda iki farklı ülkede uygulanan tarımsal faaliyetlere dair bazı özellikler eşleştirilmiştir:
- I. Ülke: Sulama ve gübreleme imkânları gelişmiştir. İklime bağımlılık düşük, birim alandan alınan verim yüksektir.
- II. Ülke: İklime bağımlılık yüksektir. Üretimde yıldan yıla dalgalanmalar fazla, birim alandan alınan verim düşüktür.
Bu ülkeler ve uygulanan tarım yöntemleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
B) I. Ülkenin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi II. Ülkeye göre daha yüksektir.
C) II. Ülkede yağışlı geçen yıllarda tarımsal rekolte artış gösterir.
D) I. Ülkede tarımsal nüfus yoğunluğu II. Ülkeye göre daha fazladır.
E) II. Ülkede iklim krizlerine bağlı gıda güvencesi riski I. Ülkeye göre daha yüksektir.
Küresel iklim değişikliği; ortalama sıcaklıkların yükselmesi, yağış rejimlerinin bozulması ve aşırı hava olaylarının sıklığının artması gibi sonuçlarıyla küresel tarımsal üretimi ve gıda güvencesini doğrudan tehdit etmektedir.
İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvencesi üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) Sıcaklık artışı bazı soğuk iklim bölgelerinde vejetasyon (büyüme) süresini uzatabilir.
C) Şiddetli yağışlar ve seller toprağın süpürülmesine (erozyon) yol açarak verimli alanları azaltır.
D) Deniz seviyesinin yükselmesi kıyı ovalarındaki tarım topraklarının tuzlanmasına neden olur.
E) Küresel sıcaklık artışları tarımsal zararlı böceklerin ve hastalıkların tamamen yok olmasını sağlar.
Tarımsal üretimde verimi artırmak amacıyla yapılan bazı bilinçsiz uygulamalar (aşırı kimyasal gübre kullanımı, kontrolsüz ilaçlama ve vahşi sulama) toprağın yapısını bozmakta ve su kaynaklarını kirletmektedir.
Gıda güvencesini uzun vadede korumak amacıyla benimsenen "sürdürülebilir tarım" anlayışı kapsamında aşağıdakilerden hangisinin yapılması beklenmez?
B) Zararlılarla mücadelede biyolojik ve doğal yöntemlerin tercih edilmesi
C) Toprağın verimliliğini korumak için ürün münavebesine (nöbetleşe ekim) yer verilmesi
D) Birim alandan kısa vadede en yüksek verimi almak için kontrolsüz kimyasal gübre kullanılması
E) Toprağın nem ve besin durumunu izleyen hassas tarım teknolojilerinden yararlanılması
Hollanda, yüz ölçümü bakımından oldukça küçük bir ülke olmasına rağmen, dünyada ABD'den sonra en fazla tarımsal ürün ihracatı yapan ikinci ülke konumundadır. Hollanda'nın tarımdaki bu başarısında topraklarının genişliği değil, uyguladığı ileri tarım teknolojileri ve yüksek verim odaklı entansif yöntemler etkili olmuştur.
Hollanda örneğinden hareketle tarımsal faaliyetler ve gıda üretimi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
B) Gelişmiş teknoloji ve entansif tarım yöntemleri kısıtlı arazilerde dahi yüksek gıda üretimi sağlayabilir.
C) Hollanda'da tarımsal üretim tamamen doğal iklim ve yağış koşullarına göre şekillenmektedir.
D) Hollanda tarımında insan gücüne duyulan ihtiyaç gelişmekte olan ülkelere göre çok daha fazladır.
E) Gıda güvencesini sağlamanın tek yolu ekilebilir alanları sürekli genişletmektir.
Türkiye'de Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında inşa edilen barajlar ve sulama kanalları sayesinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sulanabilir tarım arazilerinin payı büyük oranda artmıştır.
Bu durumun bölgedeki tarımsal yapı ve gıda üretimi üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Pamuk, mısır ve sebze gibi sulama isteyen ürünlerin ekim alanı genişlemiştir.
C) Birim alandan alınan verim ve toplam rekolte ciddi oranda yükselmiştir.
D) Toprağın dinlendirilmesi ihtiyacı arttığı için nadas alanlarının oranı yükselmiştir.
E) Tarımsal hammadde arzının artmasıyla tarıma dayalı sanayi gelişmiştir.
Son yıllarda fosil yakıtların çevreye verdiği zararları azaltmak ve enerji bağımlılığını düşürmek amacıyla mısır, şeker kamışı ve kanola gibi tarım ürünlerinden biyoetanol ve biyodizel gibi biyoyakıtlar elde edilmektedir.
Tarımsal ürünlerin biyoyakıt üretimine tahsis edilmesinin küresel gıda güvencesi üzerindeki olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Gıda üretimi yapılan tarım arazilerinin daralmasına ve gıda fiyatlarının yükselmesine neden olması
C) Dünya genelinde açlık ve beslenme yetersizliği riskini tamamen ortadan kaldırması
D) Tarımsal ürün çeşitliliğini artırarak gıdaya erişimi kolaylaştırması
E) Toprağın su tutma kapasitesini artırarak erozyonu önlemesi
Gıda üretimi ve tüketimi sürecinde harcanan doğal kaynak miktarı ve doğaya bırakılan atıklar "Gıda Ayak İzi" olarak adlandırılmaktadır. Örneğin; $1\text{ kg}$ büyükbaş hayvan eti üretimi için harcanan su ve arazi miktarı, $1\text{ kg}$ tahıl üretimi için gerekenden katbekat fazladır.
Buna göre, dünyada gıda güvencesini korurken ekolojik ayak izini küçültmek için aşağıdakilerden hangisi önerilemez?
B) Aşırı et tüketimi yerine bitkisel protein ağırlıklı beslenmenin teşvik edilmesi
C) Tarımda su kullanım verimliliğini artıran tekniklerin yaygınlaştırılması
D) Yerel ve mevsimine uygun gıda tüketiminin desteklenmesi
E) Hayvansal ürün üretim ve tüketiminin tüm dünyada kontrolsüzce artırılması
Bir iklim araştırmasında, küresel sıcaklıkların ortalama $2^\circ\text{C}$ artması durumunda iki farklı bölgede yaşanabilecek değişimler şu şekilde modellenmiştir:
- X Bölgesi: Yarı kurak iklim kuşağındadır. Sulama altyapısı yetersizdir ve geleneksel (ekstansif) tarım yapılmaktadır. Modele göre yıllık yağış %25 azalacak, nadas alanları genişleyecek ve tahıl rekoltesi düşecektir.
- Y Bölgesi: Yüksek enlemde (soğuk kuşak) yer almaktadır. Teknoloji düzeyi yüksek olup modern (entansif) tarım yapılmaktadır. Modele göre donsuz gün sayısı artacak ve tarımsal vejetasyon (büyüme) süresi uzayacaktır.
Bu modelleme verilerine dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Y bölgesinde vejetasyon süresinin uzaması bölgedeki tarımsal verimliliği kesinlikle düşürecektir.
C) X bölgesinde nadas alanlarının genişlemesi toprağın nem tutma ve organik madde kapasitesini artırır.
D) İklim değişikliği her iki bölgede de aynı yönde ve eşit şiddette olumsuz sonuçlar doğuracaktır.
E) Y bölgesindeki tarımsal yapı, X bölgesine kıyasla iklim dalgalanmalarına karşı daha kırılgan bir hâle gelecektir.
Bir ülkenin gıda güvencesini sağlamak ve doğal kaynaklarını korumak amacıyla hazırladığı 10 yıllık Ulusal Tarım Eylem Planı'nda şu kararlar alınmıştır:
I. Tarımsal nadas alanlarının payını %15 seviyesinden %3 seviyesine düşürmek.
II. Kimyasal gübre ve ilaç (pestisit) kullanımını %40 azaltarak biyolojik mücadele tekniklerini uygulamak.
III. Yeraltı su rezervlerini korumak amacıyla salma (vahşi) sulamayı yasaklayıp basınçlı damla sulama sistemlerini zorunlu kılmak.
IV. Monokültür (tek ürün) tarımı yerine nöbetleşe ekim ve ekolojik ürün çeşitliliğini teşvik etmek.
Bu eylem planı başarıyla uygulandığında ülkede yaşanacak uzun vadeli değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?
B) Üretimde iklim dalgalanmalarına olan bağımlılık azalarak rekolte istikrar kazanır.
C) Tatlı su kaynakları üzerindeki baskı hafifler ve gıda üretiminin sürdürülebilirliği artar.
D) Toprağın biyolojik verimliliği düşer ve birim alandan alınan ürün miktarı sürekli azalır.
E) Erozyon riski azalarak toprağın fiziksel yapısı ve nem dengesi korunur.
Gıda güvencesi; gıdanın fiziksel olarak üretilmesinin yanı sıra ekonomik olarak erişilebilirliğini ve tedarik zincirinin sürdürülebilirliğini kapsar. Aşağıdaki senaryoda üç farklı ülkenin gıda güvencesi profilleri verilmiştir:
- K Ülkesi: Tarımsal üretimi yüksek bir ülkedir; ancak ürettiği gıdanın %35'ini yetersiz depolama, taşıma ve lojistik koşulları nedeniyle tüketiciye ulaşmadan israf etmektedir.
- L Ülkesi: Tarım arazileri son derece kısıtlıdır ve gıda ihtiyacının %80'ini ithalatla karşılamaktadır. Ancak kişi başına düşen milli geliri dünyada en yüksek seviyelerdedir.
- M Ülkesi: Kendi kendine yetebilen geleneksel bir tarım ülkesidir. Dış pazarlarla entegrasyonu düşüktür; fakat kurak geçen yıllarda ciddi rekolte kaybı ve kıtlık riski yaşamaktadır.
Bu ülkelerin gıda güvencesi durumları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
B) L ülkesi, küresel gıda fiyatlarındaki dalgalanmalardan ve ihracat kısıtlamalarından yüksek derecede etkilenebilir.
C) M ülkesinin gıda güvencesi doğrudan doğa koşullarına bağlı olduğu için iklim krizlerine karşı kırılgandır.
D) L ülkesinin alım gücünün yüksek olması, küresel ölçekte yaşanacak büyük bir gıda arzı krizinde gıdaya erişimini %100 garanti altına alır.
E) K ülkesinde kayıp ve israfın azaltılması, ülkenin ekolojik ve su ayak izini küçültmeye katkı sağlar.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-cografya-tarimsal-faaliyetler-ve-gida-guvencesi-testleri/testler