✅ 11. Sınıf Biyoloji: Obezite testleri Test Çöz
✅ 11. Sınıf Biyoloji: Obezite testleri Testi
Obezite seviyesinin belirlenmesinde Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaygın olarak kullanılan Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değerine göre, bir bireyin "obez" olarak sınıflandırılması için VKİ alt eşik değeri en az kaç olmalıdır?
A) $ 18,5 $B) $ 24,9 $
C) $ 25,0 $
D) $ 30,0 $
E) $ 40,0 $
Günümüz dünyasında kentsel nüfusun artması ve teknolojik gelişmeler, insanların günlük fiziksel aktivite düzeyini düşürerek "sedanter" (hareketsiz) bir yaşam tarzını yaygınlaştırmıştır.
Bu durumun küresel ölçekte aşağıdakilerden hangisinin artışına doğrudan neden olduğu söylenebilir?
B) Tarımsal alanda çalışan nüfus oranının
C) Obezite ve obeziteye bağlı kronik rahatsızlıkların
D) Kırsal alanlardaki ortalama yaşam süresinin
E) Doğal nüfus artış hızının
Obezite risk analizlerinde ve bölgesel yağ birikiminin (özellikle karın bölgesi) tespit edilmesinde kullanılan en pratik antropometrik test aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kan basıncı ölçümüB) Bel çevresi ölçümü
C) Akciğer kapasite testi
D) Kemik yoğunluğu testi
E) Nabız sayısı hesabı
Yüksek kalorili hazır gıda (fast-food) tüketiminin yaygınlığı ve yüksek motorlu araç kullanımı nedeniyle obezite oranı tarihsel olarak aşağıdaki bölgelerin hangisinde diğerlerine göre daha yüksek seyretmektedir?
A) Sahra Altı AfrikasıB) Kuzey Amerika
C) Güney Asya
D) Orta Afrika
E) Güneydoğu Asya
Boyu $ 1,80 \text{ m} $ ve kütlesi $ 97,2 \text{ kg} $ olan bir bireyin Vücut Kitle İndeksi (VKİ) değeri, $ \text{VKİ} = \frac{\text{Kütle (kg)}}{\text{Boy (m)}^2} $ formülü ile hesaplanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütünün aşağıdaki standartlarına göre bu bireyin kitle durumu nasıl sınıflandırılır?
- $ \text{VKİ} < 18,5 $: Zayıf
- $ 18,5 \le \text{VKİ} \le 24,9 $: Normal
- $ 25,0 \le \text{VKİ} \le 29,9 $: Fazla Kilolu
- $ 30,0 \le \text{VKİ} \le 39,9 $: Obez
- $ \text{VKİ} \ge 40,0 $: Morbid Obez
B) Normal
C) Fazla Kilolu
D) Obez
E) Morbid Obez
Gelişmekte olan ülkelerde yaşanan hızlı kentleşme, geleneksel lif ağırlıklı beslenmeden işlenmiş ve yüksek şekerli gıda tüketimine doğru bir "beslenme geçişine" yol açmaktadır. Bu durum ülkelerde yetersiz beslenme sorunları tamamen çözülmeden obezite vakalarının da artmasına zemin hazırlamaktadır.
Bu durum küresel sağlık coğrafyasında aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
B) Demografik patlama
C) Tarımsal nadas süreci
D) Epidemiolojik izolasyon
E) Kalori dengelenmesi
Obezite tarama testlerinde kullanılan Vücut Kitle İndeksi (VKİ), kas kütlesi son derece yüksek olan sporcularda yanıltıcı bir şekilde "aşırı kilolu" veya "obez" sonuçları verebilmektedir.
Bu sınırlılığı aşmak ve vücuttaki yağ dağılımının (gövdesel/elma tipi yağlanma) riskini daha doğru analiz etmek için aşağıdaki test veya ölçütlerden hangisinin kullanılması en uygundur?
B) Bel/Kalça Oranı (BKO) testi
C) Günlük adım sayısı takibi
D) Günlük su tüketim miktarı
E) Akciğer hayati kapasitesi
Şehir coğrafyası araştırmalarında, kent içi yürüyüş ve bisiklet yollarının yetersiz olduğu, toplu taşıma yerine özel araç kullanımının zorunlu hale geldiği ve yeşil alanların sınırlı olduğu kentsel mekânlar "obezojenik çevre" (obeziteyi teşvik eden çevre) olarak adlandırılır.
Buna göre, obezite yayılımının engellenmesinde aşağıdakilerden hangisi kentsel mekân düzeyinde alınabilecek doğrudan bir önlemdir?
B) Şehir içi ulaşımda aktif hareketliliği (yürüyüş ve bisiklet yolları) destekleyen planlamalar yapmak
C) Kent merkezlerindeki konut yoğunluğunu sürekli artırmak
D) Tarım arazilerini sanayi alanlarına dönüştürmek
E) Şehir içi araç hız sınırlarını yükseltmek
Bir ülkede obezite prevalansının (yaygınlığının) son 20 yılda %10 seviyesinden %30 seviyesine yükseldiği tespit edilmiştir.
Bu değişime bağlı olarak söz konusu ülkede aşağıdakilerden hangisinin yaşanması beklenmez?
B) Erken emeklilik ve hastalık izinleri nedeniyle iş gücü verimliliğinde kayıplar yaşanması
C) Kişi başına düşen ortalama sağlık harcamalarının yükselmesi
D) Genç nüfusun toplam nüfus içindeki payının doğrudan artış göstermesi
E) Obeziteye bağlı kronik rahatsızlıkların yaşam kalitesini düşürmesi
Küresel bir sağlık sorunu haline gelen obezite ile mücadelede ülkeler çeşitli kamusal önlemler ve tarama politikaları uygulamaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi obezite yaygınlığını azaltmaya yönelik uygulanabilecek kamusal politikalardan biri değildir?
B) Ambalajlı gıdaların üzerinde besin değerini gösteren etiketleme (trafik ışığı modeli) sistemine geçilmesi
C) Okul kantinlerinde yüksek kalorili ve işlenmiş gıda satışının kısıtlanması
D) Yüksek kalorili fast-food ürünlerinin sübvanse edilerek fiyatlarının ucuzlatılması
E) Kamusal alanlarda ücretsiz spor ve egzersiz imkânlarının artırılması
Aşağıdaki tabloda iki farklı ülkenin kentleşme oranı, günlük kişi başı kalori alımı ve obezite oranları gösterilmiştir:
- K Ülkesi: Kentleşme Oranı = %82, Günlük Kalori = 3500 kcal, Obezite Oranı = %34
- L Ülkesi: Kentleşme Oranı = %28, Günlük Kalori = 2100 kcal, Obezite Oranı = %6
Yalnızca tablodaki veriler dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Kentleşme oranı ve günlük kalori alımının yüksek olduğu ülkede obezite oranı da daha yüksektir.
C) L ülkesinde sanayi sektöründe çalışan nüfus oranı K ülkesinden fazladır.
D) K ülkesinde ortalama yaşam süresi L ülkesine göre daha kısadır.
E) Her iki ülkede de obeziteye bağlı ölümler dünya ortalamasının altındadır.
Kentsel coğrafya ve epidemiyoloji alanında kullanılan "gıda çölü" (food desert) kavramı; taze, sağlıklı ve ekonomik gıdalara erişimin son derece kısıtlı olduğu, buna karşılık yüksek kalorili işlenmiş gıdalar sunan zincirlerin yoğunlaştığı kentsel bölgeleri ifade eder.
Metropol alanlarda yapılan obezite tarama testlerinde "gıda çölü" olarak nitelendirilen alt gelir grubu bölgelerinde obezite oranlarının yüksek çıkması aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
B) Ekonomik yetersizlikler ve mekânsal erişim kısıtlarının, bireyleri ucuz fakat yüksek kalorili işlenmiş gıdalara mecbur bırakmasıyla
C) Yüksek gelir gruplarının kentsel alanlardan kırsal alanlara sürekli göç etmesiyle
D) Gıda çöllerinde fiziksel aktivite alanlarının diğer kent bölgelerine göre çok daha fazla olmasıyla
E) Tarımsal üretim maliyetlerinin kent merkezlerinde kırsala göre düşüş göstermesiyle
İki farklı coğrafi bölgede gerçekleştirilen obezite ve sağlık taramalarında şu bulgulara ulaşılmıştır:
- 1. Bölge: Bireylerin %38'inin VKİ değeri $ 30,0 \text{ kg/m}^2 $ ve üzerindedir; ancak Bel/Kalça Oranı (BKO) standart sağlıklı sınırlar içerisindedir (Ağır bedensel işlerde çalışan kas kütlesi yüksek nüfus).
- 2. Bölge: Bireylerin %22'sinin VKİ değeri $ 25,0 - 29,9 \text{ kg/m}^2 $ (fazla kilolu) arasındadır; ancak Bel Çevresi ölçümü sınır değerlerin (kadınlarda $ 88 \text{ cm} $, erkeklerde $ 102 \text{ cm} $) üzerindedir (Santral/Karın bölgesinde yağlanma).
Bu araştırma bulgularına dayanarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
B) Yalnızca VKİ kriterine dayalı testler, 1. Bölgede obeziteye bağlı sağlık riskini olduğundan fazla (yanlış pozitif) gösterebilir.
C) 2. Bölgede yaşayan bireylerin tamamı profesyonel atletlerden oluşmaktadır.
D) 1. Bölgedeki iç organ (viseral) yağlanma oranı 2. Bölgeden daha yüksektir.
E) 2. Bölgedeki nüfusun günlük kalori harcaması 1. Bölgedekinden fazladır.
Küreselleşen dünyada gıda sanayisinin ve uluslararası perakende zincirlerinin yaygınlaşması, obeziteyi sadece gelişmiş ülkelerin sorunu olmaktan çıkarıp gelişmekte olan ülkelere de taşımıştır. Günümüzde orta gelirli ülkelerde bir yandan çocukluk çağı yetersiz beslenmesi (bodurluk) devam ederken diğer yandan yetişkin nüfusta obezite oranları hızla artmaktadır.
Bu durumu küresel sağlık coğrafyası ve sosyo-ekonomik yapı açısından analiz eden bir uzmanın varacağı en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Beslenme geçişi sürecindeki ülkelerde yaşanan sosyo-ekonomik eşitsizlikler, hem yetersiz hem de aşırı/yanlış beslenme sorunlarının aynı anda yaşandığı "çifte yük" mekanizmasını oluşturmaktadır.
C) Gelişmekte olan ülkelerde obezite artışı, tarımsal üretimin tamamen durduğunun göstergesidir.
D) Gelir seviyesi arttıkça obezite ve buna bağlı kronik hastalıklar tüm ülkelerde istisnasız azalır.
E) Yetersiz beslenme ile obezite aynı biyolojik mekanizmalara sahip olup yalnızca genetik faktörlerle açıklanır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-cografya-obezite-testleri/testler