✅ 11. Sınıf Coğrafya: Coğrafyanın doğası Test Çöz
✅ 11. Sınıf Coğrafya: Coğrafyanın doğası Testi
Coğrafya bilimini diğer bilim dallarından ayıran en belirgin ilke; fiziki ve beşerî olayların yeryüzündeki mekânsal varlığını, konumunu ve yayılış alanlarını haritalar aracılığıyla ortaya koymasıdır.
Buna göre sözü edilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
B) Nedensellik (Sebep-Sonuç)
C) Dağılış
D) Değişebilirlik
E) Bütüncüllük
Coğrafya; fiziki ve beşerî coğrafya olmak üzere iki ana kola ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan fiziki coğrafyanın inceleme alanına giren bir alt dal değildir?
B) Nüfus Coğrafyası
C) Biyocoğrafya
D) Jeomorfoloji
E) Hidrografya
Doğal sistemleri oluşturan unsurlar "Muhteşem Dörtlü" olarak da adlandırılan dört temel ortam içinde incelenir.
Aşağıdakilerden hangisi bu dört temel ortamdan biri değildir?
B) Litosfer
C) Hidrosfer
D) Barisfer
E) Atmosfer
"Akdeniz iklim bölgesinde yaz aylarının sıcak ve kurak geçmesi nedeniyle orman yangınları riski oldukça yüksektir."
Bu ifadede coğrafyanın temel ilkelerinden hangisi ön plana çıkmaktadır?
B) Nedensellik (Sebep-Sonuç)
C) Karşılıklı ilgi
D) Tasnif
E) Dinamizm
Günümüzde coğrafya biliminde mekânsal verilerin toplanması, depolanması, analiz edilmesi ve harita üzerinde görüntülenmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama gibi modern teknolojiler yaygın olarak kullanılmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu teknolojilerin sağladığı avantajlardan biri değildir?
B) Doğal afet analizlerinin ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi
C) Mekânsal verilerin hata payının tamamen sıfırlanması
D) Katmanlı haritalar ile çok yönlü planlama yapılabilmesi
E) Ulaşılması güç alanlar hakkında uydu görüntüleriyle hızlı veri toplanması
Coğrafyanın doğasında insan ile doğal çevre sürekli bir etkileşim halindedir. İnsanın doğaya hâkim olma çabası teknolojinin gelişimiyle artmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi insanın doğal çevreye olan müdahalesine ve onu değiştirmesine örnek gösterilemez?
B) Taşkınları önlemek ve enerji üretmek amacıyla akarsular üzerine barajlar yapılması
C) Eğimli yamaçlarda tarım yapabilmek için basamaklandırma (taraçalama) uygulanması
D) Kurak bölgelerde tarımsal sulama için artezyen kuyularının açılması
E) Ekvatoral bölgede aşırı sıcaklık ve nem nedeniyle yerleşmelerin yüksek alanlara kurulması
Coğrafya biliminin metodolojik bir disiplin haline gelmesi tarihsel süreçte farklı dönemlerde gerçekleşen katkılarla mümkün olmuştur.
Coğrafi düşüncenin gelişimiyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
B) İbn Haldun - Mukaddime adlı eserinde coğrafi çevrenin insan ve toplum yapısına etkilerini incelemesi
C) Alexander von Humboldt - Fiziki coğrafyanın temellerini atıp nedensellik ve dağılış ilkelerini sistemleştirmesi
D) Strabon - 17 ciltlik "Geographika" eseriyle antik dönemin bölgesel coğrafya anlayışını yansıtması
E) Piri Reis - İlk Çağ'da Dünya'nın çevresini gerçeğe çok yakın bir doğrulukla hesaplaması
Coğrafya, yeryüzündeki olayları incelerken birçok temel ve uygulamalı bilim dalı ile etkileşim içerisindedir.
Aşağıdaki coğrafya alt dalı ve yararlandığı yardımcı bilim dalı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Biyocoğrafya - Zooloji
C) Hidrografya - Limnoloji
D) Klimatoloji - Sosyoloji
E) Nüfus Coğrafyası - Demografi
Bir coğrafyacı hazırladığı raporda şu ifadelere yer vermiştir:
I. "Türkiye'de linyit yatakları Ege Bölgesi'nde Soma, Yatağan ve Tavşanlı çevrelerinde yoğunlaşmıştır."
II. "Linyit yataklarının yaygın olması, arazinin büyük ölçüde III. Jeolojik Zaman'da oluşmasıyla doğrudan ilişkilidir."
III. "Bu alanlarda kurulan termik santraller çevredeki hava kalitesini düşürerek asit yağmurlarına yol açmaktadır."
Bu metinde coğrafyanın temel ilkelerinden hangilerine yer verilmiştir?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Coğrafya biliminde "mekân" sadece fiziksel bir alan değil; doğal çevre ile insanın karşılıklı etkileşiminin meydana geldiği, sürekli değişen dinamik bir yapıdır.
Buna göre, coğrafi bir araştırmada mekân analiz edilirken aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmesi yöntemsel açıdan yanlış olur?
B) Doğal olayların sadece meydana geldiği anla sınırlandırılarak geçmiş süreçlerden bağımsız düşünülmesine
C) Mekânsal dağılışların tematik haritalarla görselleştirilmesine
D) Doğal faktörlerin beşerî faaliyetleri, beşerî faaliyetlerin de doğal ortamı nasıl etkilediğinin incelenmesine
E) Mekândaki değişimin zamansal boyutunun (tarihsel süreç) dikkate alınmasına
Canlılar küresi olan biyosfer; atmosfer, litosfer ve hidrosferin kesişim noktasında hayat bulur.
Buna göre, aşağıda verilen olaylardan hangisi biyosfer ile atmosfer arasındaki doğrudan etkileşime örnek oluşturur?
B) Bitkilerin fotosentez yoluyla karbondioksit tüketip atmosfere oksijen salması
C) Akarsuların taşıdığı alüvyonları delta ovalarında biriktirmesi
D) Tsunami dalgalarının kıyı çizgisini ve kıyı şekillerini değiştirmesi
E) Tektonik hareketler sonucu yer kabuğunda kırılma ve kıvrılmaların yaşanması
Coğrafya bilimi günümüzde yalnızca "nerede ne var?" sorusuna yanıt arayan tasvir edici bir bilim olmaktan çıkmış; doğal ortamın taşıma kapasitesini, kaynakların sürdürülebilirliğini ve insanın ekolojik ayak izini analiz eden sentezci bir disiplin kimliği kazanmıştır.
Bu bakış açısına göre, bir bölgede yapılması planlanan hidroelektrik santral (HES) projesini inceleyen bir coğrafyacının aşağıdakilerden hangisini öncelikle değerlendirmesi beklenmez?
B) Yalnızca üretilecek elektriğin piyasa değerini ve projenin sağlayacağı doğrudan parasal kârı
C) Akarsu havzasındaki tortul (sediment) taşınımı ve mansaptaki kıyı erozyonu riskini
D) Yöre halkının tarımsal sulama ve geleneksel arazi kullanım alışkanlıklarındaki değişimi
E) Su toplama havzasının hidrolojik rejimini ve kurak dönemlerdeki akım dinamiklerini
Coğrafya felsefesinde "Determinizm", doğal çevrenin insan faaliyetlerini mutlak olarak belirlediğini ve sınırlandırdığını savunurken; "Possibilizm", insanın sahip olduğu teknolojik birikim ve yaratıcılık sayesinde doğal çevreye uyum sağlayabileceğini, engelleri aşarak çeşitli imkânlar yaratabileceğini ileri sürer.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi possibilist yaklaşımın günümüzdeki en belirgin kanıtı olarak değerlendirilebilir?
B) Aşırı kurak ve çöl iklimine sahip Körfez ülkelerinde deniz suyunun arıtılarak hem kentsel kullanımda hem de modern seracılıkta kullanılması
C) Kutup altı bölgelerde düşük sıcaklık nedeniyle yerleşik hayatın ve tarımsal üretimin tamamen durması
D) Eğimli ve engebeli arazilerde makine kullanımının zorlaşması nedeniyle insan gücüne duyulan ihtiyacın artması
E) Deprem kuşaklarında yer alan yerleşimlerde zemin sıvılaşması riski nedeniyle can kayıplarının yaşanması
Bir bölgede meydana gelen arazi kullanım değişimlerini ve buna bağlı çevre sorunlarını araştıran bir coğrafyacı şu adımları izlemiştir:
1. Adım: Bölgenin son 50 yılına ait uydu görüntülerini ve topoğrafya haritalarını üst üste bindirerek orman alanlarının yerleşmeye dönüşme alanlarını tespit etmiştir.
2. Adım: Kentleşmenin yoğunlaştığı eğimli alanlarda heyelan riskinin neden arttığını, jeolojik yapı ve eğim değerleriyle ilişkilendirmiştir.
3. Adım: Elde edilen veriler doğrultusunda, yerel yönetimlere alternatif gelişim alanlarını gösteren risk ve uygunluk haritaları sunmuştur.
Bu çalışma sürecinde coğrafyacının uyguladığı yaklaşımlar incelendiğinde;
I. 1. Adımda dağılış ilkesi Coğrafi Bilgi Sistemleri olanaklarıyla mekânsallaştırılmıştır.
II. 2. Adımda sadece litosfer ile ilgili unsurlar incelenmiş, atmosferik etkiler tamamen göz ardı edilmiştir.
III. 3. Adımda coğrafyanın yalnızca betimleyici değil, mekânsal planlama ve karar alma süreçlerine rehberlik edici yönü ortaya konmuştur.
yargılarından hangilerine kesinlikle ulaşılabilir?
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-cografya-cografyanin-dogasi/testler