✅ 11. Sınıf Biyoloji: Homeostazinin sağlanmasında sinir sisteminin etkileri Test Çöz

Vücut sıcaklığı normal değerinin üzerine çıkan sağlıklı bir insanda, homeostazinin korunması amacıyla hipotalamus uyarılır.

Bu süreçte vücutta gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İnsan vücudunda iç ortamın sabit tutulmasında (homeostazi) görev alan omurilik soğanı, hayati önem taşıyan bir denetim merkezidir.

Aşağıdakilerden hangisi omurilik soğanının doğrudan denetlediği homeostatik işlevlerden biri değildir?

Otonom sinir sistemi, homeostazinin korunmasında organların çalışmasını sempatik ve parasempatik sinirler aracılığıyla düzenler.

Buna göre, parasempatik sinirlerin uyarılması sonucunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Soğuk bir ortama giren sağlıklı bir insanda homeostaziyi korumak amacıyla gerçekleşen ilk değişimlerden biri derideki kılcal damarların büzülmesidir.

Bu durumun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Egzersiz yapmaya başlayan bir bireyde hücresel solunum sonucunda kanda biriken $ CO_2 $ miktarı artar.

Bu durumda homeostazinin yeniden sağlanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayların kronolojik sırası nasıl olmalıdır?

I. Kan pH'sının düşmesi (asitliğin artması)
II. Omurilik soğanındaki solunum merkezinin uyarılması
III. Sempatik sinirlerin etkisiyle kalp atışının ve soluk alıp vermenin hızlanması
IV. Kanda $ CO_2 $ miktarının düşerek kan pH'sının normale dönmesi

Aşırı terleme veya yetersiz su alımı sonucunda kanın osmotik basıncı artan bir insanda homeostazinin sağlanması sürecinde bazı mekanizmalar devreye girer.

Bu süreçte gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sıcak bir günde dışarıda tempolu koşan bir bireyde vücut sıcaklığının aşırı yükselmesini önlemek ve homeostaziyi korumak amacıyla sinir sistemi kontrolünde gerçekleşen olaylar şunlardır:

I. Otonom sinirlerin uyarılmasıyla derideki kılcal damarlar genişler.
II. Motor nöronlar aracılığıyla ter bezleri uyarılır ve terleme başlatılır.
III. Hipotalamus, kanın sıcaklığını algılayarak vücut sıcaklığının ayar noktasının üzerine çıktığını tespit eder.

Bu olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Homeostazinin korunmasında sempatik ve parasempatik sinir sistemleri iç organlar üzerinde genellikle birbirine zıt (antagonist) etkiler gösterir.

Buna göre, sempatik ve parasempatik sinirlerin organlar üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Aniden tehlikeli bir durumla karşılaşan veya heyecanlanan bir insanda sinir ve endokrin sisteminin ortak çalışmasıyla homeostotik tepkiler verilir.

Bu süreçte gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sıcak bir nesneye yanlışlıkla dokunan bir insanın elini aniden çekmesi ve ardından acı hissetmesi durumunda gerçekleşen olaylar incelenmiştir.

Bu fizyolojik olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsan vücudunda kan basıncının aniden yükselmesi durumunda, basıncın tekrar normal seviyeye getirilmesi için sinirsel bir denetim mekanizması çalışır.

Bu süreçte;

I. Aort ve şah damarı duvarında bulunan baroreseptörlerin uyarılması,
II. Uarıların omurilik soğanındaki dolaşım denetim merkezine iletilmesi,
III. Parasempatik sinirlerin (Vagus) uyarılması,
IV. Kalbin atış hızının yavaşlatılarak kan basıncının normale düşürülmesi

olaylarından hangileri gerçekleşir?

Vücut sıcaklığı yükselen bir insanda sıcaklığın tekrar sabit değere (yaklaşık $ 37^\circ C $) getirilmesini sağlayan sinirsel negatif geribildirim mekanizması şematize edilmiştir:

Uyarılma (Vücut sıcaklığının artması) $\rightarrow$ Reseptörlerin uyarılması $\rightarrow$ (X) organının uyarılması $\rightarrow$ Otonom sinirlerle (Y) yapılarının uyarılması $\rightarrow$ Terleme ve damar genişlemesi $\rightarrow$ Vücut sıcaklığının düşmesi

Bu mekanizma ile ilgili;

I. (X) organı, vücut sıcaklığının ayar noktasını denetleyen hipotalamustur.
II. (Y) ile gösterilen yapılar tepki organı olan ter bezleri ve kan damarlarındaki düz kaslardır.
III. Vücut sıcaklığı normale döndüğünde negatif geribildirim etkisiyle (X) organının ter bezlerine impuls gönderme frekansı azalır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir deneyde laboratuvar hayvanının kalbine bağlanan otonom sinirler üzerinde yapılan kesme ve uyarma çalışmaları sonucunda şu bulgular elde edilmiştir:

1. Durum: Kalbe giden parasempatik sinirler (Vagus) kesildiğinde, kalbin atış hızının normale göre yükseldiği görülmüştür.
2. Durum: Kalbe giden sempatik sinirler kesildiğinde, kalbin atış hızının normale göre bir miktar düştüğü görülmüştür.
3. Durum: Hem sempatik hem parasempatik sinirler tamamen kesildiğinde, kalbin ritmik kasılmalarına devam ettiği ancak kanda artan $ CO_2 $ gibi homeostotik değişimlere atım hızını değiştirerek yanıt veremediği tespit edilmiştir.

Bu deney sonuçlarına dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

Uzun süre gece vardiyasında çalışan veya farklı zaman dilimleri arasında hızlı seyahat eden (jet-lag) bireylerde; uyku bozuklukları, sindirim problemleri ve vücut sıcaklığı dalgalanmaları gibi homeostazinin bozulduğuna dair belirtiler gözlenir.

Bu fizyolojik durumla ilgili;

I. Hipotalamusta bulunan biyolojik saat (suprasiyazmatik çekirdek), gözden gelen ışık bilgilerini işleyerek vücudun günlük homeostotik ritmini ayarlar.
II. Işık maruziyeti ritminin değişmesi, epifiz bezinin melatonin salgılama periyodunu bozarak sinirsel ve hormonal düzenlemeyi olumsuz etkiler.
III. Biyoritmin bozulması, otonom sinir sisteminin sempatik ve parasempatik dengesini kurmasını zorlaştırarak iç organların düzenli çalışmasını aksatır.

yargılarından hangileri çıkarılabilir?