✅ 11. Sınıf Biyoloji: Homeostazi ve canlılar için önemi testleri Test Çöz
✅ 11. Sınıf Biyoloji: Homeostazi ve canlılar için önemi testleri Testi
Canlıların değişen çevre koşullarına rağmen iç ortamlarını belirli sınırlar içinde sabit tutma eğilimine homeostazi denir.
Buna göre, sağlıklı bir insanda gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudan homeostaziyi sağlamaya yönelik bir mekanizma değildir?
B) Kan şekeri düştüğünde karaciğerdeki glikojenin glikoza dönüştürülmesi
C) Kan pH'ı düştüğünde soluk alıp verme hızının artırılması
D) Çevresel uyarılar sonucu çizgili kasların isteğe bağlı hareket ettirilmesi
E) Su tüketimi azaldığında böbreklerden suyun geri emiliminin artırılması
Sağlıklı bir insanda kanda artan glikoz miktarını normal seviyeye indirmek için pankreastan insülin hormonu salgılanır. İnsülin, glikozun hücresel alımını ve karaciğerde glikojen olarak depolanmasını uyararak kan şekerini düşürür. Kan şekeri normal düzeye ulaştığında insülin salgılanması yavaşlar.
Bu durum homeostazideki hangi temel kontrol mekanizmasına örnek verilebilir?
B) Negatif geri bildirim
C) Kazanılmış bağışıklık
D) Otonom refleks yayı
E) Hücresel başkalaşım
İnsan kanının pH değeri yaklaşık 7,4'tür ve bu değerin 7,0 veya 7,8 seviyelerine ulaşması ölümcül sonuçlar doğurabilir.
Kanda karbondioksit ($CO_2$) miktarının artması durumunda kan pH'ı ve solunum sisteminin çalışması nasıl etkilenir?
B) Kan pH'ı düşer, soluk alıp verme hızlanır.
C) Kan pH'ı değişmez, solunum durur.
D) Kan pH'ı yükselir, soluk alıp verme hızlanır.
E) Kan pH'ı düşer, soluk alıp verme yavaşlar.
Dehidrasyon (vücuttan su kaybı) durumunda kanın ozmotik basıncı artar. Bu durum hipotalamustaki osmoreseptörler tarafından algılanır ve hipofiz arka lobundan antidiüretik hormon (ADH) kan dolaşımına salgılanır.
Buna göre ADH hormonunun böbreklerdeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Nefron kanallarından suyun geri emilimini artırmak
C) Üre miktarını süzüntüde artırmak
D) Sodyum iyonlarının idrarla atılımını hızlandırmak
E) Alyuvar yapımını doğrudan uyarmak
İnsan vücudunda kan pH'ının dengelenmesinde hem akciğerler hem de böbrekler önemli rollere sahiptir.
Kan pH'ı düştüğünde (asidoz durumunda) böbrek nefronlarında gerçekleşen olaylarla ilgili;
I. İdrara $H^+$ iyonu salgılanması artar.
II. İdrarla $HCO_3^-$ (bikarbonat) iyonlarının atılımı artar.
III. Kana $HCO_3^-$ iyonlarının geri emilimi artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Soğuk bir ortama giren sağlıklı bir bireyde vücut sıcaklığının sabit tutulabilmesi için birtakım fizyolojik tepkiler gelişir.
Bu süreçte gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi vücut ısısını artırmaya veya ısı kaybını azaltmaya yönelik değildir?
B) Çizgili kaslarda istemsiz kasılmaların (titreme) başlaması
C) Derideki ter bezlerinin salgısının artması
D) Tiroksin hormonu salgılanmasının artmasıyla metabolizma hızının yükselmesi
E) İskelet kaslarında hücresel solunum hızının artması
Kanda kalsiyum ($Ca^{2+}$) seviyesinin homeostazisi kalsitonin ve parathormon (PTH) hormonlarının zıt yönlü (antagonist) etkileriyle sağlanır.
Kanda kalsiyum miktarının normalin altına düşmesi durumunda gerçekleşen olaylar silsilesinde aşağıdakilerden hangisi gözlenmez?
B) Kemiklerden kana kalsiyum geçişinin uyarılması
C) Böbreklerden kalsiyumun geri emiliminin artması
D) Tiroit bezinden kalsitonin salgılanmasının artması
E) İnce bağırsaklardan kalsiyum emiliminin D vitamini aracılığıyla artması
Aşırı miktarda tuzlu besin tüketen sağlıklı bir insanda kanın sodyum ve klor derişimi yükselir.
Bu bireyde homeostazinin sağlanması sürecinde zamanla aşağıdaki fizyolojik değişimlerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
B) Hipofizden salgılanan ADH miktarının artması
C) İdrarla atılan su miktarının azalması ve idrarın yoğunlaşması
D) Bireyde susama hissinin oluşması
E) Böbreklerden sodyum geri emilimini sağlayan aldosteron hormonunun salgılanmasının artması
Yoğun bir egzersiz süreci geçiren bir sporcuda hücresel solunum sonucunda doku sıvısında ve kanda karbondioksit miktarının arttığı saptanmıştır.
Bu durum ile ilgili olarak gerçekleşen;
I. Kan pH'ının düşmesi
II. Omurilik soğanındaki solunum merkezinin uyarılması
III. Diyafram ve kaburgalar arası kasların çalışma hızının artması
olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) II - I - III
C) III - II - I
D) I - III - II
E) II - III - I
Böbrek üstü bezinin kabuk (kortex) bölgesinden salgılanan aldosteron hormonu, böbrek nefron kanallarından sodyum ($Na^+$) ve klor ($Cl^-$) iyonlarının geri emilimini artırırken potasyum ($K^+$) iyonunun idrarla atılımını sağlar.
Buna göre, aldosteron hormonu yetersiz salgılanan bir bireyde (Addison hastalığı) aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
B) Kanda potasyum ($K^+$) miktarının tehlikeli düzeyde yükselmesi
C) Kan sodyum düzeyinin normalin üzerine çıkması
D) Vücut dokularında aşırı su birikimi (ödem) oluşması
E) Böbreklerden potasyum atılımının hızlanması
Karaciğer, canlı vücudunda iç dengenin (homeostazinin) korunmasında çok sayıda kritik görevi üstlenmiştir.
Aşağıda verilen karaciğer işlevlerinden hangisi doğrudan karaciğerin homeostaziyi korumaya yönelik gerçekleştirdiği bir işlev veya dönüşüm değildir?
B) Kan glikoz seviyesi yükseldiğinde fazla glikozu glikojen olarak depolamak
C) Yağların mekanik sindirimini sağlayan ve bağırsak pH'ını nötralize eden safra sıvısını üretmek
D) İlaç artıklarını ve zehirli maddeleri zararsız hale getirmek (detoksifikasyon)
E) Şilomikron yağ damlacıklarını sentezleyerek lenf kılcallarına aktarmak
İnsan vücudunda hormonal düzenleme genellikle negatif geri bildirim (negative feedback) ilkelerine göre çalışır. Tiroit bezinin hormon salgılama mekanizması şu şekildedir:
$$ \text{Hipotalamus} \xrightarrow{\text{TRH}} \text{Hipofiz Ön Lobu} \xrightarrow{\text{TSH}} \text{Tiroit Bezi} \xrightarrow{} \text{Tiroksin} $$
Kanda tiroksin hormonu miktarı normal seviyenin üzerine çıktığında tiroksin hormonu; hem hipotalamusu hem de hipofiz ön lobunu uyararak TRH ve TSH salgılanmasını baskılar.
Buna göre, TSH reseptörlerine bağlanarak TSH taklidi yapan ve tiroit bezini TSH'den bağımsız olarak sürekli uyaran antikorlara sahip bir hastada (Graves hastalığı) hormonal homeostazi açısınadan aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?
B) Kanda tiroksin seviyesinin aşırı yüksek, TRH ve TSH seviyelerinin ise baskılanmış (çok düşük) olması
C) Negatif geri bildirimin tiroit bezine etki ederek antikor üretimini tamamen durdurması
D) Tiroit bezinin antikorlar nedeniyle körelerek hiç hormon üretememesi
E) Kanda hem TSH hem de tiroksin hormonlarının eş zamanlı olarak maksimum düzeyde bulunması
Deniz seviyesinde yaşayan sağlıklı bir insan 3000 metre yükseklikteki dağlık bir ortama yerleştiğinde atmosferik oksijen kısmi basıncının düşük olmasına bağlı olarak dokularında oksijen yetersizliği (hipoksi) şekillenir.
Bu bireyin yeni ortama uyum sağlama (aklimatizasyon) sürecinde homeostaziyi yeniden kurmak amacıyla gerçekleşen fizyolojik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) Kandaki alyuvar sayısı ve hemoglobin miktarı ilerleyen günlerde kademeli olarak artar.
C) İlk saatlerde gelişen hızlı soluk alıp verme (hiperventilasyon) nedeniyle fazla $CO_2$ atılır ve kan pH'ı geçici olarak yükselir (alkaloz).
D) Böbrekler kan pH'ını dengelemek amacıyla idrarla bikarbonat ($HCO_3^-$) atılımını azaltarak kana daha fazla bikarbonat geri emer.
E) Doku oksijenlenmesini artırmak için ilk günlerde nabız sayısı ve kan dolaşım hızı artar.
Ciddi bir kaza sonucu kan kaybı (hemoraji) yaşayan bir insanda kan hacmi ve kan basıncı aniden düşer. Vücut bu hayati tehlike karşısında kan basıncını ve doku perfüzyonunu eski haline getirebilmek için entegre homeostatik mekanizmaları devreye sokar.
Bu süreçte gerçekleşen fizyolojik yanıtlar ile ilgili;
I. Böbreklerde kan basıncının düşmesiyle renin enzimi salgılanır ve Renin-Anjiotensin-Aldosteron Sistemi (RAAS) aktifleşir.
II. Aldosteron hormonunun etkisiyle böbreklerden $Na^+$ ve su geri emilimi artırılarak kan hacmi yükseltilmeye çalışılır.
III. Kan hacmini artırmak için hipofizden salgılanan ADH (antidiüretik hormon) miktarı azaltılarak idrar çıkışı hızlandırılır.
IV. Sempatik sinir sistemi aktivasyonu ile kılcal ve atardamarlarda daralma (vasokonstriksiyon) sağlanır ve kalp atım hızı artırılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) III ve IV
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/11-sinif-biyoloji-homeostazi-ve-canlilar-icin-onemi-testleri/testler