✅ 11. Sınıf Biyoloji: Duyu organları testleri Test Çöz

İnsan vücudunda duyu organlarından alınan uyarılar impuls olarak beyin kabuğundaki ilgili merkezlere iletilmeden önce genellikle talamustan geçerek sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki duyulardan hangisine ait impulslar talamusa uğramadan doğrudan beyin kabuğundaki ilgili merkeze iletilir?

İnsan gözünün ağ tabakasında (retina) ışığa duyarlı fotoreseptörler bulunur.

İnsan gözünde alacakaranlıkta veya az ışıklı ortamlarda cisimlerin sadece şeklinin ve siyah-beyaz görüntüsünün algılanmasını sağlayan reseptör çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Kulak; dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç ana bölümden oluşur. İç kulak hem işitme hem de denge ile ilgili yapıları barındırır.

İç kulakta bulunan ve işitme reseptörlerini (mekanoreseptörleri) üzerinde barındıran esas işitme organı aşağıdakilerden hangisidir?

Derimiz üst deri (epidermis) ve alt deri (dermis) olmak üzere iki ana tabakadan meydana gelir.

Epidermisin canlı hücrelerden oluşan ve ürettiği melanin pigmenti sayesinde deriye rengini vererek alt tabakaları ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan tabakası aşağıdakilerden hangisidir?

İki farklı bireyin göz kusurları ile ilgili durumlar aşağıda verilmiştir:

- K bireyi: Uzağı net görememektedir. Göz küresinin optik eksen doğrultusunda uzaması sonucu görüntü retinanın önüne düşmektedir.
- L bireyi: Yakını net görememektedir. Göz merceğinin kırıcılığının azalması sonucu görüntü retinanın arkasına düşmektedir.

Buna göre, K ve L bireylerindeki göz kusurları ve bu kusurların düzeltilmesinde kullanılması gereken mercek türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Koku duyusunun algılanması ve koku reseptörlerinin özellikleri ile ilgili;

I. Koku reseptörleri, özelleşmiş sinir hücreleridir (nöron türevlidir).
II. Aynı koku maddesine uzun süre maruz kalan koku reseptörleri çabuk adapte olur ve impuls üretimi durur.
III. Koku reseptörlerinin adapte olması, ortama yayılan farklı bir yeni kokunun algılanmasını da engeller.

yargılarından hangileri doğrudur?

İç kulakta hem işitme hem de denge organları yer alır. Denge sistemi statik ve dinamik denge olmak üzere iki şekilde çalışır.

Buna göre, aşağıda verilen yapılardan hangisi vücudun yer çekimine karşı başın konumunu ve doğrusal hareketlerini (statik denge) algılamada görev yaparken, dönme hareketlerini (dinamik denge) algılamada görev alan yapı ile birlikte doğru eşleştirilmiştir?

Dış ortamdan gelen bir ses dalgasının algılanması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylar sıralandığında üçüncü sırada hangisi gerçekleşir?

Dil üzerinde bulunan papillalardaki tat tomurcukları sayesinde tat duyusu algılanır. Tat reseptörleri kemoreseptör yapısındadır.

Tat duyusunun algılanma süreci ile ilgili;

I. Maddelerin tadının algılanabilmesi için sıvı (tükürük) içerisinde çözünmesi zorunludur.
II. Tat ve koku duyuları birbiriyle etkileşimli çalışır; kokusu alınamayan besinlerin tadı da tam olarak algılanamaz.
III. Tat reseptörlerinde impuls oluşabilmesi için besinin mutlaka sıcak olması gerekir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Sağlıklı bir insanın gözü, yakındaki bir cisme bakarken göz uyumu gerçekleşir.

İnsan gözü uzaktaki bir cisimden yakındaki bir cisme odaklandığında (yakına bakıldığında) gerçekleşen değişimler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İnsan derisinin alt deri (dermis) tabakasında farklı fizyolojik uyarılara duyarlı mekanoreseptörler ve termoreseptörler bulunur.

Aşağıdaki deri reseptörleri ve algıladıkları duyular eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?

Bir nörobiyoloji laboratuvarında tat ve koku duyularının etkileşimini incelemek amacıyla sağlıklı bir gönüllü ile aşağıdaki deney adımları gerçekleştirilmiştir:

1. Aşama: Gönüllünün gözleri ve burnu tıkalı durumdayken diline eşit sıcaklıkta aynı boyutta elma ve patates dilimleri konulmuş; gönüllü besinleri ayırt etmekte %80 oranında başarısız olmuş ancak besinlerin tatlılık ve sertlik derecesini algılayabilmiştir.
2. Aşama: Gönüllünün burnundaki klips çıkarılıp koku alması sağlandığında elma ve patates dilimlerini %100 doğrulukla hemen ayırt etmiştir.

Bu deney sonuçlarına göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi KESİNLİKLE doğrudur?

İnsan gözünde ışığın izlediği yol ve göz kusurları ile ilgili üç farklı hastanın klinik tanı raporları aşağıda verilmiştir:

- Ahmet Bey: Göz merceğinin yaşlanmaya bağlı olarak esnekliğini kaybetmesi sonucu yakındaki cisimlere odaklanma yeteneğini kaybetmiştir.
- Beril Hanım: Kornea veya göz merceğinin yüzeyindeki düzensiz kavislenmeler nedeniyle göze gelen ışınlar retinanın farklı noktalarına odaklanmakta ve cisimleri bulanık/dalgalı görmektedir.
- Cemil Bey: Göz merceğinin saydamlığını kaybederek matlaşması ve bulutlanması sonucu görme kalitesi ciddi oranda düşmüştür.

Bu kişilerin göz kusurları ve tedavi yöntemleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi DOĞRUDUR?

İç kulakta bulunan salyangozun (kohlea) kohlear kanalındaki bazilar zar (taban zarı) uzunluğu boyunca aynı fiziksel özellikte değildir. Oval pencereye yakın olan taban kısmı dar ve gergin iken, salyangozun tepe (apex) kısmına doğru gidildikçe zar genişler ve esnekliği artar.

Bu yapısal fark sayesinde:
- Yüksek frekanslı (tiz/ince) sesler bazilar zarın taban (oval pencereye yakın) bölgesinde maksimum titreşim oluşturur.
- Düşük frekanslı (bas/kalın) sesler bazilar zarın tepe (apex) bölgesinde maksimum titreşim oluşturur.

Bu bilgilere dayanarak;

I. 8000 Hz (yüksek frekanslı) bir ses dinleyen bireyde salyangozun taban bölgesindeki Corti organı tüy hücreleri daha fazla mekanik uyarılır.
II. Sesin frekansı (yüksekliği) değiştikçe beyinde uyarının ulaştığı bölge ve titreşen zar bölgesi değişirken, sesin şiddeti (genliği) arttıkça üretilen impuls frekansı ve uyarılan nöron sayısı artar.
III. Yaşlanmaya bağlı olarak bazilar zarın tabanındaki tüy hücreleri hasar gören bir birey, esas olarak kalın (bas) sesleri işitmekte zorlanır.

çıkarımlarından hangileri DOĞRUDUR?