✅ 11. Sınıf Biyoloji: Diabetes mellitus testleri Test Çöz

Sağlıklı bir insanda açlık kan şekerinin (AKŞ) belirli bir sınırda tutulması homeostazi açısından hayati önem taşır. Diabetes mellitus (şeker hastalığı) şüphesi olan bir bireyde doğru bir açlık kan şekeri testi yapılabilmesi için bireyin testten önce en az kaç saat aç kalması önerilir?

Diabetes mellitus (şeker hastalığı) tanısı konulan bir bireyin idrarında glukoza rastlanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalıkları ile ilgili;

I. Tip 1 diyabette pankreasın beta hücreleri zarar görmüştür ve insülin üretimi yetersizdir veya yoktur.
II. Tip 2 diyabette insülin üretilebilir ancak hedef hücrelerdeki reseptörlerin insüline tepkisi azalmıştır.
III. Her iki diyabet türünün tedavisinde de kesinlikle dışarıdan günlük insülin hormonu enjeksiyonu zorunludur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT), şeker hastalığı ve gizli şeker (pre-diyabet) tanısında yaygın olarak kullanılan bir teşhis yöntemidir. Bu testin uygulanış esası aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Sağlıklı bir birey ile Diabetes mellitus hastası olan bir bireye aynı anda 75 gram glukoz içeren OGTT uygulanmıştır. Test sürecinde alınan kan örneklerinin analiziyle ilgili aşağıda yapılan çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

Diyabet takibinde ve tanısında kullanılan HbA1c (Glikozile Hemoglobin) testi, alyuvarlarda bulunan hemoglobin proteinine glukoz moleküllerinin bağlanması esasına dayanır.

HbA1c testinin klinik açıdan en önemli avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Böbreklerde glukozun süzülme ve geri emilim mekanizması göz önüne alındığında; sağlıklı bir bireyin kan glukoz derişimi yaklaşık $ 100 \text{ mg/dL} $ seviyesindeyken idrarda glukoza rastlanmaz. Böbreğin glukoz için eşik değeri yaklaşık $ 180 \text{ mg/dL} $'dir.

Bir bireyin yapılan idrar tahlilinde glukoza saptanmışsa, bu durumla ilgili;

I. Bireyin kan glukoz düzeyi böbrek eşik değeri olan $ 180 \text{ mg/dL} $'nin üzerine çıkmıştır.
II. Böbrek nefronlarında süzülen glukozun tamamı aktif taşımayla geri emilememiştir.
III. Bireyin pankreasından aşırı miktarda insülin salgılanmaktadır.

yargılarından hangilerine varılabilir?

İnsülin direnci, kanda yeterli veya normalden yüksek miktarda insülin hormonu bulunmasına rağmen hedef hücrelerdeki reseptör bozuklukları nedeniyle hücrelerin bu hormona yanıt vermemesi durumudur.

İnsülin direnci gelişmiş bir bireyin açlık durumunda kanda ölçülen değerleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klinikte bir doktor, şeker hastalığı teşhisi koyduğu genç bir hastada hastalığın Tip 1 mi yoksa Tip 2 diyabet mi olduğunu kesin olarak ayırt etmek istemektedir.

Bu amaçla hastadan alınan kan örneğinde aşağıdakilerden hangisinin tespiti, hastalığın otoimmün kökenli Tip 1 diyabet olduğunu destekleyen en güçlü kanıttır?

İnsan vücudunda kan şekerinin düzenlenmesinde görev alan insülin ve glukagon hormonlarının etki mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Klinik tanıda pre-diyabet (gizli şeker), bireyin kan glukoz değerlerinin normalden yüksek ancak henüz aşikar diyabet seviyesine ulaşmadığı ara metabolik durumdur.

Açlık kan şekeri (AKŞ) referans aralıkları:
- Normal: $ 70 - 99 \text{ mg/dL} $
- Gizli Şeker (Pre-diyabet): $ 100 - 125 \text{ mg/dL} $
- Diyabet: $ 126 \text{ mg/dL} $ ve üzeri

2. Saat OGTT referans aralıkları:
- Normal: $ < 140 \text{ mg/dL} $
- Gizli Şeker (Pre-diyabet): $ 140 - 199 \text{ mg/dL} $
- Diyabet: $ 200 \text{ mg/dL} $ ve üzeri

Buna göre, 12 saatlik açlık sonrası AKŞ değeri $ 115 \text{ mg/dL} $ ve 2. saat OGTT değeri $ 165 \text{ mg/dL} $ olarak ölçülen bir birey için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Diyabet şüphesiyle kliniğe başvuran K ve L hastalarına yapılan biyokimyasal analiz sonuçları aşağıda verilmiştir:

- K Hastası: Açlık Kan Şekeri $ 210 \text{ mg/dL} $, Kanda İnsülin Seviyesi: Yok denecek kadar az ($ < 2 \mu\text{U/mL} $), Kanda Anti-GAD (Otoantikor): Pozitif.
- L Hastası: Açlık Kan Şekeri $ 150 \text{ mg/dL} $, Kanda İnsülin Seviyesi: Normalin üzerinde ($ 35 \mu\text{U/mL} $), Kanda Anti-GAD (Otoantikor): Negatif.

Bu klinik verilere dayanarak K ve L hastaları hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyde böbrek nefronlarından süzülen glukozun tamamı proksimal tüp hücreleri tarafından aktif taşıma ile kan kılcallarına geri emilir. Kandaki glukoz derişimi yaklaşık $ 180 \text{ mg/dL} $'lik böbrek eşik değerini aştığında geri emilim mekanizmasında görevli taşıyıcı proteinler doygunluğa ulaştığı için aşan kısım idrara geçer.

Bir araştırmacı, diyabet hastası olan bir bireyden günün farklı saatlerinde alınan kan ve idrar örneklerini incelemiş ve şu sonuçları elde etmiştir:

- Saat 08:00 (Açlık): Kan glukozu $ 140 \text{ mg/dL} $, İdrarda glukoz: Negatif
- Saat 13:00 (Yemekten 1 saat sonra): Kan glukozu $ 240 \text{ mg/dL} $, İdrarda glukoz: Pozitif
- Saat 17:00 (Yemekten 5 saat sonra): Kan glukozu $ 165 \text{ mg/dL} $, İdrarda glukoz: Negatif

Bu araştırmadan elde edilen verilere göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Bir biyoloji öğretmeni, öğrencilerinden 3 farklı bireye (X, Y, Z) uygulanan 75 gram glukozlu OGTT test sonuçlarını incelemelerini istemiştir. 2 saatlik takip sonucunda bireylerin biyokimyasal verileri şu şekildedir:

- X Bireyi: Kan glukozu hızla yükselmiş ve 2. saatte $ 220 \text{ mg/dL} $ seviyesinde kalmıştır. Kan insülin seviyesi ise test boyunca neredeyse sıfır ölçülmüştür.
- Y Bireyi: Kan glukozu yükselmiş ve 2. saatte $ 205 \text{ mg/dL} $ seviyesinde kalmıştır. Kan insülin seviyesi ise başlangıca göre 4 katına çıkmış ve yüksek seyretmiştir.
- Z Bireyi: Kan glukozu 1. saatte yükselmiş ancak 2. saatte $ 110 \text{ mg/dL} $ seviyesine gerilemiştir. Kan insülin seviyesi geçici bir artıştan sonra normale dönmüştür.

Bu veriler doğrultusunda yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?