✅ 10. Sınıf Tarih: Tımar sisteminin özellikleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Tımar sisteminin özellikleri Testi
Osmanlı Devleti'nde tımar sahiplerinin gelirlerinin belirli bir kısmı ile beslemek ve teçhiz etmek zorunda oldukları atlı askerlere ne ad verilir?
A) YeniçeriB) Cebelü
C) Azap
D) Levent
E) Akıncı
Tımar sisteminde toprağın mülkiyeti devlete, kullanım hakkı köylüye, vergiyi toplama yetkisi ise tımar sahibine aittir.
Bu doğrultuda, Osmanlı toprak sisteminde mülkiyeti devlete ait olan topraklara genel olarak ne ad verilir?
B) Vakıf arazi
C) Miri arazi
D) Haraci arazi
E) Öşri arazi
Osmanlı Devleti'nde dirlik toprakları yıllık gelirlerine göre Has, Zeamet ve Tımar olmak üzere üç bölüme ayrılırdı.
Yıllık geliri $100.000$ akçeden fazla olan, padişah, hanedan üyeleri ve veziriazam gibi yüksek dereceli devlet görevlilerine verilen dirlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
B) Zeamet
C) Eşkinci
D) Haraci
E) Yurtluk
Tımar sisteminde toprağını mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boş bırakan köylünün toprağı elinden alınır ve bir başkasına verilirdi.
Osmanlı Devleti'nin bu uygulama ile ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tarımsal üretimde sürekliliği sağlamak
C) Göçebe yaşam tarzını yaygınlaştırmak
D) Hazineye doğrudan nakit para akışı sağlamak
E) Orduyu tamamen piyade askerlerden oluşturmak
Osmanlı Devleti'nde uygulanan tımar sisteminin askeri, ekonomik ve idari olmak üzere çok yönlü faydaları bulunmaktaydı.
Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin devlete sağladığı doğrudan askeri faydalardan biridir?
B) Vergilerin düzenli ve kolay bir şekilde toplanması
C) Hazineden para çıkmadan savaşa hazır büyük bir ordunun kurulması
D) Tarımsal üretimin denetim altında tutulması
E) Merkez bürokrasisinin iş yükünün azaltılması
Tımar sisteminde toprağın mülkiyetinin devlette kalması; tımar sahibinin toprağı satmasını, devretmesini veya miras bırakmasını engellemiştir.
Devletin bu uygulama ile ulaşmak istediği temel hedef aşağıdakilerden hangisidir?
B) Ticaret yollarının güvenliğini artırmak
C) Tarım dışı sektörlerin gelişmesini desteklemek
D) Vergi çeşitliliğini azaltmak
E) Azınlık isyanlarını engellemek
Osmanlı klasik döneminde tımar sahibi (sipahi); bölgesindeki asayişi sağlamak, vergileri toplamak, üretimi denetlemek ve savaş zamanı cebelüleriyle birlikte orduya katılmakla yükümlüydü.
Buna göre, tımar sahibinin görev alanları arasında aşağıdakilerden hangisinin yer aldığı söylenemez?
B) Vergi toplama
C) Asker yetiştirme
D) Yargılama yapma
E) Üretimi denetleme
Tımar sisteminde köylü, ürettiği ürünün vergisini doğrudan nakit olarak merkeze göndermek yerine, bölgedeki tımar sahibine vermiştir. Tımar sahibi de bu gelirle cebelü yetiştirmiş ve kendi geçimini sağlamıştır.
Bu durumun Osmanlı ekonomisi üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Taşrada para dolaşımının ve nakit ihtiyacının azalması
C) Dış ticaret açığının tamamen kapanması
D) Enflasyon oranlarının hızla düşmesi
E) İltizam sisteminin tamamen ortadan kalkması
Osmanlı Devleti'nde dirlik toprakları gelirlerine göre şu şekilde ayrılmıştır:
$I.$ Has: Yıllık geliri $100.000$ akçeden fazla olan dirliklerdir.
$II.$ Zeamet: Yıllık geliri $20.000$ ile $100.000$ akçe arasında olan dirliklerdir.
$III.$ Tımar: Yıllık geliri $3.000$ ile $20.000$ akçe arasında olan dirliklerdir.
Bu sınıflandırma dikkate alındığında, dirliklerin gelir düzeylerine göre farklı kişilere dağıtılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devlet görevlilerinin rütbe, hiyerarşi ve statülerini korumak
C) Özel mülkiyet hakkını güvence altına almak
D) Tarımsal üretimi tamamen durdurmak
E) Şer'i hukukun taşrada uygulanmasını kolaylaştırmak
$XVII.$ yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmaya başlamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?
A) Tımarların rüşvet ve iltimasla hak etmeyen kişilere verilmesiB) Ateşli silahların yaygınlaşmasıyla tımarlı sipahilerin askeri öneminin azalması
C) Nüfus artışı ve enflasyon nedeniyle dirlik gelirlerinin değer kaybetmesi
D) Devletin nakit ihtiyacını karşılamak için iltizam sistemini yaygınlaştırması
E) Devşirme sisteminin tamamen yasaklanarak Türk gençlerinin orduya alınması
Tımar sisteminde köylü, toprağını haklı bir neden olmaksızın terk edemezdi. Eğer terk ederse kendisinden "çiftbozan resmi" adı verilen bir vergi alınır veya toprak başka bir köylüye devredilirdi.
Devletin bu katı kuralları uygulamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Taşrada nüfus artışını engellemek
C) Tarımsal üretimin sürekliliğini ve vergi gelirlerinin istikrarını korumak
D) Şehirlerdeki iş gücü açığını kapatmak
E) Tımar sahiplerinin yetkilerini sınırlandırmak
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulması, sadece taşra teşkilatını değil, aynı zamanda merkez teşkilatını ve hazineyi de doğrudan etkilemiştir.
Tımar sisteminin çöküşü ile merkezdeki Kapıkulu askerlerinin sayısının artması ve hazine üzerindeki baskının yoğunlaşması arasındaki mantıksal ilişki en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
B) Kapıkulu askerlerinin sayısının artması taşrada daha fazla vergi toplanmasını sağlamış, bu durum dirlik sahiplerinin gelirlerini artırarak tımar sistemini güçlendirmiştir.
C) Tımar sisteminin bozulmasıyla köylüler şehirlere göç etmiş, bu göçmenler doğrudan Kapıkulu ocaklarına alınarak hazineye yeni gelir kaynakları yaratılmıştır.
D) Devlet, tımar sisteminden elde ettiği nakit gelirleri doğrudan Kapıkulu askerlerinin maaşlarını ödemek için kullandığından, sistemin bozulması hazineyi etkilememiştir.
E) Tımar sahipleri isyan ederek Kapıkulu askerleriyle ittifak kurmuş, bu durum padişahın otoritesini sarsarak hazine yönetimini tamamen eyaletlere devretmesine yol açmıştır.
Osmanlı toprak rejiminde, miri arazinin çıplak mülkiyeti (rakabe) devlete, tasarruf hakkı (kullanım) köylüye, vergi toplama hakkı (dirlik) ise sipahiye aitti.
Bu üçlü yapı sayesinde;
$I.$ Toprağın miras yoluyla parçalanması önlenmiştir.
$II.$ Taşrada güçlü bir aristokrat sınıfın (soylular) oluşması engellenmiştir.
$III.$ Köylünün topraksız kalması ve sömürülmesi zorlaştırılmıştır.
yargılarından hangileri, bu sistemin Osmanlı toplumsal ve siyasal yapısına sağladığı koruyucu etkiler arasında gösterilebilir?
B) Yalnız $II$
C) $I$ ve $II$
D) $II$ ve $III$
E) $I$, $II$ ve $III$
$XVII.$ yüzyılda yaşamış olan ünlü Osmanlı devlet adamı Koçi Bey, hazırladığı risalede tımar sisteminin bozulmasını şu sözlerle eleştirmiştir:
"Eski kanun üzere tımarlar hak sahiplerine verilmeyip saray ağalarının, paşaların hizmetkarlarına ve yabancılara rüşvet karşılığı dağıtılır oldu. Bu yüzden dirlik sahipleri sefere gitmez, taşrada asayişi korumaz oldular."
Koçi Bey'in bu analizinden yola çıkılarak, tımar sistemindeki bozulmanın Osmanlı devlet yapısında yol açtığı zincirleme etkiler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Taşradaki güvenlik boşluğu, merkezi otoritenin eyaletlerdeki gücünü zayıflatmıştır.
C) Tımar sistemindeki aksamalar, ordunun sefer kabiliyetini ve savaş gücünü olumsuz etkilemiştir.
D) Toprak yönetimindeki yolsuzluklar, dirliklerin tamamen özel mülkiyete dönüşmesine ve feodal beyliklerin resmen tanınmasına yol açmıştır.
E) Saray ve çevresindeki kişilerin sisteme müdahale etmesi, geleneksel devlet düzenini bozmuştur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-timar-sisteminin-ozellikleri/testler