✅ 10. Sınıf Tarih: Tımar sistemi Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Tımar sistemi Testi
Osmanlı Devleti'nde tımar sahiplerinin, kendilerine tahsis edilen dirlik gelirlerinin her 3000 akçesi (veya tımarlı sipahiler için belirlenen oran) için beslemek zorunda oldukları atlı askerlere ne ad verilir?
A) YeniçeriB) Cebelü
C) Azap
D) Sekban
E) Humbaracı
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin uygulandığı toprakların mülkiyeti devlete, kullanım hakkı köylüye, vergilerini toplama yetkisi ise tımar sahibine aitti. Buna göre, tımar sisteminin uygulandığı topraklara genel olarak ne ad verilir?
A) Mülk araziB) Vakıf arazi
C) Miri arazi
D) Haraci arazi
E) Öşri arazi
Osmanlı Devleti'nde dirlik toprakları gelir durumuna göre bölümlere ayrılmıştır. Yıllık geliri 100.000 akçeden fazla olan ve padişah, hanedan üyeleri ile veziriazam gibi üst düzey devlet görevlilerine verilen dirlik aşağıdakilerden hangisidir?
A) TımarB) Zeamet
C) Has
D) Yurtluk
E) Ocaklık
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin uygulanmasıyla devlet hazinesinden para çıkmadan taşrada savaşa her an hazır büyük bir askeri güç oluşturulmuştur. Bu askeri gücü oluşturan eyalet askerleri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tımarlı SipahilerB) Yeniçeriler
C) Lağımcılar
D) Cebeciler
E) Kapıkulu Süvarileri
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin en önemli amaçlarından biri üretimde sürekliliği sağlamaktır. Bu doğrultuda, toprağını mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boş bırakan veya terk eden köylüden toprağın elinden alınmasının yanı sıra cezai bir vergi tahsil edilirdi. Bu vergi aşağıdakilerden hangisidir?
A) ÖşürB) Haraç
C) Cizye
D) Çiftbozan
E) Avarız
Tımar sisteminde tımarlı sipahiler, barış zamanında bulunduk spiral bölgenin güvenliğini sağlar, asayişi korur ve yasaların uygulanmasını denetlerlerdi.
Bu durum tımar sisteminin Osmanlı Devleti'ne sağladığı aşağıdaki faydalardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
B) Devlet otoritesinin ülkenin en ücra köşelerine kadar ulaştırılmasıyla
C) Ticaret yollarının tamamen denizlere kaydırılmasıyla
D) Azınlık isyanlarının tamamen sona erdirilmesiyle
E) Veraset sistemindeki belirsizliklerin giderilmesiyle
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin uygulanmasında, dönemin ekonomik koşulları gereği vergilerin nakit olarak toplanıp merkeze gönderilmesi ve oradan tekrar taşraya maaş olarak dağıtılmasının yaratacağı lojistik ve mali zorluklar etkili olmuştur.
Buna göre tımar sistemi, devletin ekonomik yapısında öncelikle aşağıdaki sorunlardan hangisini çözmeye yöneliktir?
B) Nakit para kullanımının ve taşımacılığının zorluklarını aşarak yerinde harcama yapmak
C) İltizam sisteminin yaygınlaşmasını tamamen durdurmak
D) Sanayi Devrimi'nin olumsuz etkilerini azaltmak
E) Saray masraflarını tamamen ortadan kaldırmak
XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmaya başladığı görülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin bozulmasının nedenleri arasında gösterilemez?
B) Enflasyon ve akçenin değer kaybetmesiyle dirlik gelirlerinin reel olarak azalması
C) Tımarların rüşvet ve iltimasla hak etmeyen kişilere verilmesi
D) Nüfus artışına bağlı olarak tarımsal üretimin tamamen durdurulması kararı alınması
E) Sipahilerin uzun süren savaşlar nedeniyle topraklarının başında bulunamaması
Osmanlı Devleti'ndeki tımar sistemi ile Orta Çağ Avrupası'ndaki feodalite (derebeylik) sistemi ilk bakışta benzer görünse de aralarında çok temel farklar vardır.
Aşağıdakilerden hangisi tımar sistemini feodaliteden ayıran en önemli özelliklerden biridir?
B) Askeri amaçlarla toprağa dayalı bir düzen kurulması
C) Toprak mülkiyetinin devlete ait olması ve sipahinin köylü üzerinde yargı yetkisinin bulunmaması
D) Tarımsal üretimin temel ekonomik faaliyet olması
E) Savaş zamanında orduya asker gönderilmesi
Osmanlı tımar sisteminde, tımarlı sipahinin köylüden (reaya) kanunnamelerde belirtilen oranların dışında fazladan vergi talep etmesi, köylüye angarya işler yaptırması kesinlikle yasaktı. Sipahi, kurallara uymadığı takdirde dirlik hakkını kaybedebilirdi.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Köylünün toprağı dilediği gibi satma hakkına sahip olduğunun
C) Devletin, reayayı sipahinin keyfi uygulamalarına karşı koruma altına aldığının
D) Taşrada özel mülkiyet anlayışının hızla geliştiğinin
E) Hukuk sisteminde sadece örfi kanunların geçerli olduğunun
Tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerdeki tımarlı sipahi sayısı hızla azalmış, buna karşılık merkezdeki maaşlı kapıkulu askeri sayısı artırılmıştır. Bu durum devlet hazinesinin nakit para ihtiyacını ciddi oranda artırmıştır.
Bu nakit para ihtiyacını karşılamak amacıyla Osmanlı Devleti'nin taşrada yaygınlaştırdığı yeni vergi toplama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devşirme sistemi
C) İstimalet politikası
D) Millet sistemi
E) Pençik sistemi
Osmanlı hukukuna göre, bir tımar sahibinin ölümü üzerine dirlik topraklarının tamamı doğrudan mirasçılarına kalmazdı. Eğer ölen sipahinin erkek çocuğu varsa ve babasının askeri görevini yerine getirebilecek durumdaysa, kendisine dirlik gelirinin "kılıç" adı verilen başlangıç kısmı verilir, geri kalan kısım ise devlet tarafından başka hak sahiplerine dağıtılırdı. Erkek çocuk yoksa veya askerlik yapamayacak durumdaysa toprak tamamen devlet kontrolüne geçer ve başka bir sipahiye devredilirdi.
Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tarımsal üretimi tamamen sonlandırarak ticari faaliyetleri canlandırmak
C) Eyaletlerdeki nüfus artış hızını kontrol altında tutmak
D) Gayrimüslim tebaanın askere alınmasını kolaylaştırmak
E) Merkezdeki yeniçerilerin taşra yönetimine müdahale etmesini sağlamak
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla başlayan süreç; iltizam sisteminin yaygınlaşmasına, ardından da vergilerin ömür boyu kiralanması esasına dayanan malikane sistemine geçilmesine neden olmuştur. Bu ekonomik dönüşüm, taşrada vergi toplama yetkisini elinde bulunduran ve zamanla büyük servet edinen kişilerin güçlenmesine zemin hazırlamıştır.
Bu tarihsel süreç, Osmanlı siyasi ve sosyal yapısında aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasında doğrudan etkili olmuştur?
B) Taşrada "Ayan" adı verilen yerel güç odaklarının ve hanedanların oluşmasında
C) Devşirme kökenli devlet adamlarının yönetimdeki etkisinin tamamen sona ermesinde
D) Eyaletlerdeki tımar topraklarının tamamen özel mülkiyete dönüştürülmesinde
E) Celali İsyanları'nın tamamen sona ermesinde
Osmanlı Devleti'nde uygulanan tımar sisteminin özellikleri ve sonuçları hakkında hazırlanan bir raporda şu maddelere yer verilmiştir:
I. Devlet hazinesinden doğrudan nakit harcama yapılmadan güçlü bir eyalet ordusu oluşturulmuştur.
II. Toprağın boş kalması engellenerek tarımsal üretimde süreklilik ve vergi denetimi sağlanmıştır.
III. Taşrada görev yapan sipahilere yargı yetkisi verilerek yerel mahkemelerin yükü hafifletilmiştir.
IV. Merkezden uzak bölgelerde asayiş sağlanmış ve devlet otoritesi korunmuştur.
Tımar sisteminin genel işleyişi göz önüne alındığında, yukarıdaki değerlendirmelerden hangileri doğrudur?
B) II ve III
C) I, II ve IV
D) I, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-timar-sistemi/testler