✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devletinin yönetim ve ordu yapısında değişim Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devletinin yönetim ve ordu yapısında değişim Testi
Osmanlı Devleti’nde beylik döneminden devletleşme sürecine geçişte, kuşatmaların uzun sürmesi ve gönüllü birliklerin disiplin sorunları nedeniyle ilk düzenli ordu kurulmuştur.
Osmanlı Devleti'nde "Yaya ve Müsellem" adıyla ilk düzenli orduyu kuran padişah aşağıdakilerden hangisidir?
B) Orhan Bey
C) I. Murad
D) Yıldırım Bayezid
E) II. Murad
Osmanlı Devleti’nde devlet işlerinin görüşüldüğü, siyasi, askeri ve ekonomik kararların alındığı en yüksek yönetim organına "Divan-ı Hümayun" denir.
Divan-ı Hümayun'da son sözün padişaha ait olması, bu kurumun hangi özelliğe sahip olduğunu gösterir?
B) Demokratik bir meclis olduğu
C) Danışma organı niteliği taşıdığı
D) Yargı yetkisinin bulunmadığı
E) Sadece askeri konuları görüştüğü
Osmanlı Devleti'nde Hristiyan ailelerin çocuklarının belirli bir sistem dahilinde alınarak Türk-İslam kültürüyle yetiştirilmesi ve yeteneklerine göre orduya (Yeniçeri) veya bürokrasiye (Enderun) kazandırılması sistemine ne ad verilir?
A) İltizam SistemiB) Malikâne Sistemi
C) Pençik Sistemi
D) Devşirme Sistemi
E) Millet Sistemi
Osmanlı Devleti'nde Tımar sahiplerinin (dirlik sahipleri), elde ettikleri gelirin belirli bir miktarı karşılığında beslemek zorunda oldukları atlı askerlere ne ad verilirdi?
A) YeniçeriB) Lağımcı
C) Cebelü
D) Humbaracı
E) Müsellem
Osmanlı askeri yapısında yer alan "Kapıkulu Askerleri" ile "Tımarlı Sipahiler" arasındaki farklar üzerine bir araştırma yapan öğrenci, aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşırsa yanlış bir çıkarım yapmış olur?
A) Kapıkulu askerleri devletten üç ayda bir "ulufe" adı verilen maaş alırlar.B) Tımarlı Sipahiler, devletten maaş almaz; geçimlerini toprak gelirinden sağlarlar.
C) Kapıkulu askerleri merkez ordusunu, Tımarlı Sipahiler eyalet ordusunu oluşturur.
D) Kapıkulu askerleri devşirme kökenlidir, Tımarlı Sipahiler ise genellikle Türklerden oluşur.
E) Her iki askeri grup da sadece savaş zamanı silah altına alınır, barışta tarımla uğraşırlar.
Osmanlı Devleti'nde I. Murad dönemine kadar geçerli olan "Ülke, hanedan üyelerinin ortak malıdır." anlayışı, I. Murad tarafından "Ülke, padişah ve oğullarının malıdır." şeklinde değiştirilmiştir.
I. Murad'ın bu değişikliği yapmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Merkezi otoriteyi güçlendirmek ve taht kavgalarını sınırlandırmak
C) Demokratik bir yönetim yapısı oluşturmak
D) Devşirme sistemine meşruiyet kazandırmak
E) Eyalet yönetimini kolaylaştırmak
Osmanlı yönetim yapısında yer alan Nişancı'nın görevleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Padişahın ferman ve beratlarına "tuğra" çekmek.B) Fethedilen arazilerin kayıtlarını "Tahrir Defterleri"ne işlemek.
C) Devletler arası yazışmaları düzenlemek.
D) Divan-ı Hümayun'da alınan kararların örfi hukuka uygunluğunu denetlemek.
E) Ordunun başında "Serdar-ı Ekrem" unvanıyla sefere çıkmak.
Osmanlı Devleti'nde askeri ihtiyacı karşılamak amacıyla uygulanan Pençik Sistemi'ne göre, savaş esirlerinin $ 1/5 $'i (beşte biri) devlet tarafından alınarak asker olarak yetiştirilirdi.
Bu sistemin uygulanmasında temel alınan dini veya hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
B) Cizye vergisi toplama usulü
C) İstimalet politikası
D) İskân politikası
E) Mütekabiliyet esası
Osmanlı Devleti'nde Sadrazam (Vezir-i Azam), padişahın mutlak vekili olup onun mührünü taşırdı.
Buna göre, Sadrazam ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
B) Sadece dini işlerden sorumludur.
C) Padişah tarafından görevden alınamaz.
D) Divan toplantılarına başkanlık etme yetkisi her zaman padişaha aittir.
E) İlmiye sınıfının en yüksek temsilcisidir.
Osmanlı Devleti’nde uygulanan Tımar Sistemi’nin sonuçları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisinin bu sistemin ekonomik faydaları arasında olduğu savunulabilir?
A) Taşrada güvenliğin sağlanmasıB) Hazineden para çıkmadan güçlü bir ordu oluşturulması
C) Üretimde sürekliliğin sağlanması
D) Göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçirilmesi
E) Merkezi otoritenin uzak eyaletlere ulaşması
Osmanlı ordusunun merkez birimlerinden olan Kapıkulu Süvarileri (Altı Bölük Halkı) arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) SipahlarB) Silahtarlar
C) Sağ ve Sol Ulufeciler
D) Sağ ve Sol Garipler
E) Akıncılar
Osmanlı Devleti'nde Fatih Sultan Mehmed döneminden itibaren yönetim kademelerinde devşirme kökenli devlet adamlarının ağırlığı artmış, Türk kökenli ailelerin (örneğin Çandarlı ailesi) yönetimdeki etkisi azaltılmıştır.
Bu uygulamanın temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devşirmelerin daha iyi eğitim alması
C) Padişahın otoritesini sarsabilecek alternatif güç odaklarını engellemek
D) Hristiyan tebaanın devlete bağlılığını artırmak
E) Divan-ı Hümayun'un üye sayısını artırmak
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun sadece bir yönetim merkezi değil, aynı zamanda halkın şikâyetlerinin dinlendiği ve yerel mahkemelerde çözülemeyen davaların karara bağlandığı en yüksek yargı organıdır.
Bu bilgiye dayanarak Divan-ı Hümayun ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
B) Günümüzdeki Anayasa Mahkemesi veya Yargıtay gibi bir üst mahkeme görevi gördüğü
C) Sadece Müslüman tebaanın davalarına bakıldığı
D) Kararların sadece dini kurallara göre alındığı, örfi hukukun dışlandığı
E) Padişahın yargı yetkisini tamamen Divan'a devrettiği
Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde "Alp" ve "Gazi" tipindeki gönüllü birliklerden, profesyonel "Kapıkulu" ve sistemli "Tımarlı Sipahi" yapısına geçişi;
I. Sınırların genişlemesiyle birlikte daha disiplinli bir orduya ihtiyaç duyulması,
II. Fetihlerin sürekliliğini sağlama düşüncesi,
III. Merkeziyetçi devlet yapısını kurumsallaştırma çabası
durumlarından hangileriyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-devletinin-yonetim-ve-ordu-yapisinda-degisim/testler