✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devletinde 1499-1545 yılları arasında bilim, kültür, sanat ve eğitimde yaşanan gelişmeler Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devletinde 1499-1545 yılları arasında bilim, kültür, sanat ve eğitimde yaşanan gelişmeler Testi
1513 yılında çizdiği dünya haritası ile tanınan, Amerika kıtasının kıyılarını o dönemdeki pek çok haritadan daha isabetli şekilde gösteren ve "Kitab-ı Bahriye" adlı eseriyle denizcilik tarihine damga vuran Osmanlı bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Seydi Ali ReisB) Piri Reis
C) Matrakçı Nasuh
D) Katip Çelebi
E) Ali Kuşçu
Osmanlı Devleti'nde II. Bayezid döneminde saray hattatlığı yapmış, Türk hat sanatına kendine özgü bir üslup kazandırarak "Hattatların Kıblesi" unvanını almış sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmed KarahisariB) Itri
C) Şeyh Hamdullah
D) Levni
E) Nakkaş Osman
Osmanlı Devleti'nde 16. yüzyılda eğitim sisteminin temelini oluşturan, bünyesinde müderris, muid ve danişmend gibi görevlileri barındıran; yargı ve eğitim alanında görev alacak kişilerin yetiştirildiği kurum aşağıdakilerden hangisidir?
A) Enderun MektebiB) Medrese
C) Lonca Teşkilatı
D) Darülfünun
E) Hendesehane
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşayan; minyatür sanatında "beyan-ı menazil" üslubunu geliştiren, aynı zamanda matematik ve tarih alanında da eserler veren çok yönlü Osmanlı bilim insanı ve sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) TakiyüddinB) Sabuncuoğlu Şerefeddin
C) Matrakçı Nasuh
D) Molla Lütfi
E) Akşemseddin
Osmanlı Devleti'nde 15. ve 16. yüzyıllarda uygulanan eğitim sistemiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Medreselerde eğitim dili genel olarak Arapçadır.B) Enderun Mektebi, saray içerisinde yer alan ve devlet adamı yetiştiren bir okuldur.
C) Medreselerden mezun olanlar ilmiye sınıfına dahil olurlar.
D) Enderun Mektebi'ne sadece Müslüman tebaanın çocukları sınavla kabul edilirdi.
E) Eğitim faaliyetleri vakıflar aracılığıyla finanse edilirdi.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaklaşık 30 yıl boyunca Şeyhülislamlık makamında bulunan, İslam hukuku ile örfi hukuku bağdaştırmaya çalışan ve "Kanunname-i Ali Osman"ın hazırlanmasında büyük rol oynayan hukukçu ve bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zenbilli Ali EfendiB) Ebussuud Efendi
C) Kemalpaşazade
D) Taşköprülüzade
E) Molla Fenari
Osmanlı mimarisinde 16. yüzyılın ilk yarısında görülen gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Barok ve Rokoko tarzı mimari eserler verilmeye başlanmıştır.B) Mimar Sinan'ın "çıraklık eserim" dediği Şehzade Camii bu dönemde inşa edilmiştir.
C) İlk kez batı tarzı askeri okullar açılmıştır.
D) Türk üçgeni yerine tamamen Avrupa tarzı sütunlar kullanılmıştır.
E) Sadece ahşap malzeme kullanılarak sivil mimari geliştirilmiştir.
Yavuz Sultan Selim'in 1517 yılında gerçekleştirdiği Mısır Seferi'nin Osmanlı kültür ve bilim hayatına sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Matbaanın Osmanlı Devleti'ne getirilmesi.B) Avrupa'daki Rönesans hareketlerinin yakından takip edilmesi.
C) Kahire ve Şam gibi önemli bilim merkezlerindeki alimlerin ve değerli eserlerin İstanbul'a getirilmesi.
D) İlk kez bir tıp fakültesinin (Darüşşifa) açılması.
E) Türkçenin resmi dil olarak ilan edilmesi.
16. yüzyılda yaşamış, Osmanlı alimlerinin biyografilerini içeren "eş-Şakaiku'n-Nu'maniyye" adlı eseri kaleme alan ve bilimlerin tasnifini yapan ünlü Osmanlı tarihçisi ve bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
A) AşıkpaşazadeB) Neşri
C) Taşköprülüzade
D) Hoca Sadeddin Efendi
E) Naîmâ
Osmanlı sarayında sanatçıların ve zanaatkarların örgütlendiği, içerisinde nakkaşların, hattatların ve müzehhiplerin eğitim alarak eserler ürettiği teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ehl-i HirefB) Divan-ı Hümayun
C) Kapan Hanı
D) Menzil Teşkilatı
E) Derbentçiler
1499-1545 yılları arasında Osmanlı edebiyatı ve kültürel hayatı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi bu dönemin özelliklerini yansıtır?
A) Halk edebiyatının sarayda tek hakim tür haline gelmesi.B) Padişahların "Muhibbi" ve "Adli" gibi mahlaslarla şiirler yazarak sanatı teşvik etmesi.
C) Batı edebiyatından ilk roman çevirilerinin yapılması.
D) Dini konuların tamamen terk edilerek sadece dünyevi konuların işlenmesi.
E) Türkçenin yerini tamamen Farsçaya bırakması.
16. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nde bilimsel faaliyetler; coğrafyada Piri Reis, matematikte Matrakçı Nasuh, hukukta Ebussuud Efendi gibi isimlerle zirveye ulaşmıştır.
Bu durumun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
B) Padişahların bizzat bilim ve sanatla ilgilenerek bu alanları himaye etmesi.
C) İstanbul'un fethinden sonra başlayan "bilim merkezi olma" idealinin devam etmesi.
D) Avrupa'da başlayan Rönesans ve Reform hareketlerinin Osmanlı medreselerinde ders müfredatı olarak okutulması.
E) Fetihlerle genişleyen sınırların, yeni coğrafi ve kültürel bilgilerin sentezlenmesine imkan tanıması.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde eğitim ve hukuk alanında yapılan düzenlemeler, devletin "imparatorluk" karakterini güçlendirmiştir. Özellikle Süleymaniye Medreseleri'nin kurulmasıyla eğitimde uzmanlaşmaya gidilmiştir.
Bu bilgilere dayanarak, 1545 yılına gelindiğinde Osmanlı eğitim sistemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
B) Medreselerin sadece askeri teknikler öğretmek amacıyla yeniden yapılandırıldığı.
C) Devletin ihtiyaç duyduğu uzman kadroların (hukukçu, hekim, matematikçi) yetiştirilmesi için sistemli bir yapı oluşturulduğu.
D) Sözlü kültürün yazılı kültürün önüne geçtiği ve kitap üretiminin durduğu.
E) Eğitim hakkının sadece saray çevresiyle sınırlandırıldığı.
Piri Reis, Kitab-ı Bahriye adlı eserinin önsözünde; harita çizimi için sadece kendi gözlemlerinin yetmeyeceğini, kendinden önceki haritaları, Portekizli denizcilerin notlarını ve Arap coğrafyacıların eserlerini karşılaştırarak en doğruya ulaşmaya çalıştığını belirtir.
Piri Reis'in bu yaklaşımı, 16. yüzyıl Osmanlı bilim dünyası hakkında aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?
B) Farklı kaynaklardan yararlanan, karşılaştırmalı ve sentezci bir bilim anlayışının mevcut olduğu.
C) Osmanlı denizcilerinin okyanuslara açılmaktan korktuğu.
D) Bilimsel çalışmaların sadece padişahın emriyle ve kısıtlı bir alanda yapıldığı.
E) Batı dünyasındaki coğrafi keşiflerin Osmanlı tarafından tamamen görmezden gelindiği.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-devletinde-1499-1545-yillari-arasinda-bilim-kultur-sanat-ve-egitimde-yasanan-gelismeler/testler