✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devleti'nin yönetim ve ordu yapısında değişim Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı devleti'nin yönetim ve ordu yapısında değişim Testi
Osmanlı Devleti'nde I. Ahmed döneminde getirilen "Ekber ve Erşed" sistemi ile hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçmesi kararlaştırılmıştır.
Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Taht kavgalarını önleyerek merkezi otoriteyi korumak
C) Divan-ı Hümayun'un yetkilerini artırmak
D) Halkın yönetime katılımını sağlamak
E) Ordu üzerindeki sivil denetimi güçlendirmek
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyıldan itibaren Yeniçeri Ocağı'nda "Ocak devlet içindir" anlayışı yerine "Devlet ocak içindir" anlayışı hakim olmaya başlamıştır.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
B) Padişahların otoritesinin artmasına
C) Askeri disiplinin bozulmasına ve isyanlara
D) Tımar sisteminin güçlenmesine
E) Avrupa tarzı askeri okulların açılmasına
Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin sancaklara gönderilmesi uygulamasına son verilerek "Kafes Usulü"ne geçilmiştir.
Bu değişikliğin yönetim yapısında ortaya çıkardığı en önemli olumsuz sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Şehzadelerin halktan kopuk ve tecrübesiz yetişmesi
C) Sadrazamların yetkilerinin kısıtlanması
D) Dış ilişkilerde diplomasinin önem kazanması
E) Yeniçerilerin sayısının artması
17. yüzyılda Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte kırsal bölgelerde güvenlik zafiyeti oluşmuş ve devlet, ordunun asker ihtiyacını karşılamak için ücretli asker alımına yönelmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Tımar sisteminin bozulmasının askeri sonuçlarından biridir?
B) Tımarlı Sipahi sayısının azalması
C) Sınırların daralmasının durması
D) Devşirme sisteminin tamamen kaldırılması
E) Yeniçeri maaşlarının düşürülmesi
Osmanlı Devleti'nde hazinenin nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla vergi gelirlerinin ihale yoluyla belirli bir süreliğine kişilere devredilmesine "İltizam Sistemi" denir.
İltizam sisteminin yaygınlaşmasının taşra yönetimindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Köylünün refah seviyesinin artması
C) Yerel güçler olan "Ayanların" ortaya çıkmasına zemin hazırlaması
D) Tımar sisteminin yeniden canlanması
E) Eğitim faaliyetlerinin taşrada hız kazanması
Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde Divan-ı Hümayun'da Nişancı'ya bağlı olarak çalışan ve yazışmaları yürüten "Reisülküttablık" makamı, 18. yüzyıldan itibaren büyük bir önem kazanmıştır.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Savaşların kazanılmaya devam etmesi
C) Diplomatik ilişkilerin ve antlaşmaların öneminin artması
D) Padişahın yetkilerinin kısıtlanmak istenmesi
E) Medrese eğitiminin modernleşmesi
17. yüzyılda İstanbul'da çıkan Yeniçeri isyanları sonucunda bazı padişahlar tahttan indirilmiş, hatta II. Osman (Genç Osman) gibi bazıları öldürülmüştür.
Bu durumun Osmanlı yönetim yapısı üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Merkezi otoritenin ve padişahlık makamının saygınlığının zedelendiği
C) Askeri sınıfın yönetimden tamamen çekildiği
D) Meşrutiyet yönetimine geçişin hızlandığı
E) Şeyhülislamın yetkilerinin sınırlandırıldığı
17. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarının genel özellikleri dikkate alındığında, bu ıslahatların kalıcı olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Avrupa'daki gelişmelerin örnek alınmasıB) Islahatların halk tarafından başlatılması
C) Sorunların kökenine inilmeden, baskı ve şiddet yoluyla düzen sağlanmaya çalışılması
D) Ordunun ıslahatlara tam destek vermesi
E) Ekonomik kaynakların çok verimli kullanılması
Osmanlı Devleti'nde eğitim ve hukuk işlerinden sorumlu olan İlmiye sınıfında zamanla "Beşik Ulemalığı" sistemi ortaya çıkmıştır.
Bu sistemin aşağıdakilerden hangisine doğrudan neden olduğu savunulabilir?
B) Liyakat sisteminin bozulmasına ve eğitimin niteliğini kaybetmesine
C) Pozitif bilimlerin medreselerde ağırlık kazanmasına
D) Yargı bağımsızlığının güçlenmesine
E) Devşirme kökenli devlet adamı sayısının artmasına
18. yüzyılda Osmanlı Devleti, askeri alanda Avrupa'nın üstünlüğünü kabul ederek Batılı uzmanlardan yararlanmaya başlamıştır. I. Mahmud döneminde Humbaracı Ocağı'nı ıslah eden yabancı uzman aşağıdakilerden hangisidir?
A) Baron de TottB) Comte de Bonneval (Humbaracı Ahmed Paşa)
C) General Moltke
D) Napolyon Bonapart
E) Saint-Simon
III. Selim döneminde kurulan "Nizam-ı Cedid" ordusunun masraflarını karşılamak amacıyla oluşturulan özel hazine aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hazine-i AmireB) İrad-ı Cedid
C) Müsadere
D) Mukataa
E) Cizye
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda yaşanan değişimlerle ilgili şu bilgiler verilmiştir:
I. Tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerdeki asayiş zayıflamıştır.
II. Devlet, azalan eyalet askerlerinin yerini doldurmak için Kapıkulu (Yeniçeri) sayısını artırmıştır.
III. Artan asker maaşlarını ödemek için vergiler ağırlaştırılmış ve İltizam sistemi yaygınlaştırılmıştır.
Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Taşradaki otorite boşluğunun merkezi orduyu büyütmeye zorladığına
C) Devletin nakit para ihtiyacının arttığına
D) Yeniçeri Ocağı'nın modern Avrupa orduları seviyesine getirildiğine
E) Sosyo-ekonomik yapının askeri düzenlemelerden etkilendiğine
Klasik dönemde Osmanlı Devleti'nde "Seyfiye" (Askeri bürokrasi) sınıfı yönetimde çok etkiliyken, 18. yüzyıldan itibaren "Kalemiye" (Sivil bürokrasi) sınıfının ve özellikle Reisülküttabın divandaki ağırlığı artmıştır.
Bu değişim, Osmanlı devlet yapısındaki hangi dönüşümün bir göstergesidir?
B) Fetih odaklı politikadan, mevcut toprakları koruma ve diplomasi odaklı politikaya geçildiğinin
C) Ordunun yönetim üzerindeki etkisinin tamamen sona erdiğinin
D) Şer'i hukukun yerini tamamen örfi hukuka bıraktığının
E) Sadrazamlık makamının önemini kaybettiğinin
18. yüzyılın sonlarında taşrada güçlenen "Ayanlar", kendi bölgelerinde vergi toplayan, asker besleyen ve halk üzerinde nüfuz sahibi olan yerel güçler haline gelmişlerdir. Merkezi otorite, bu güçleri kontrol altına almakta zorlanınca onlarla iş birliği yapmak zorunda kalmıştır.
Bu durumun Osmanlı merkeziyetçi yapısı üzerindeki etkisi hakkında yapılabilecek en doğru analiz aşağıdakilerden hangisidir?
B) Devletin "feodal" bir yapıya tam olarak dönüştüğü
C) Merkezi otoritenin zayıfladığı ve gücünü yerel odaklarla paylaşmak zorunda kaldığı
D) Halkın yönetime doğrudan katılımının sağlandığı
E) Tımar sisteminin ayanlar sayesinde yeniden işlerlik kazandığı
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-devleti-nin-yonetim-ve-ordu-yapisinda-degisim/testler