✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da hukuk, ordu ve toprak sistemi Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da hukuk, ordu ve toprak sistemi Testi
Osmanlı Devleti'nde hukukun temelini oluşturan, kaynağını İslam dininin kurallarından (Kur'an, sünnet, icma ve kıyas) alan hukuk sistemine ne ad verilir?
A) Örfi hukukB) Şeri hukuk
C) Kanunname
D) Ferman
E) Berat
Osmanlı Devleti'nde doğrudan padişaha bağlı olan, merkezde (İstanbul'da) görev yapan ve üç ayda bir "ulufe" adı verilen maaş alan askeri sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tımarlı SipahilerB) Akıncılar
C) Kapıkulu Ocağı
D) Azaplar
E) Yayalar ve Müsellemler
Osmanlı toprak sisteminde mülkiyeti devlete, kullanım hakkı ise vergisini ödemek şartıyla köylüye (halka) ait olan topraklara genel olarak ne ad verilir?
A) Mülk araziB) Vakıf arazi
C) Miri arazi
D) Mukataa arazi
E) Yurtluk arazi
Tımar sisteminde dirlik sahiplerinin, elde ettikleri gelirin belirli bir kısmı ile beslemek ve savaşa hazır bulundurmak zorunda oldukları atlı askerlere ne ad verilir?
A) CebelüB) Yeniçeri
C) Humbaracı
D) Lağımcı
E) Sekban
Osmanlı Devleti'nde örfi hukuk, padişahın iradesine ve eski Türk töresine dayanan kurallardan oluşurdu. Ancak örfi hukukun uygulanmasında çok önemli bir sınır bulunmaktaydı. Buna göre örfi hukuk kuralları, şeri hukuk kurallarına aykırı olamazdı.
Bu durum Osmanlı hukuk sistemi hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
B) Örfi hukukun tamamen yürürlükten kaldırıldığını
C) Hukuk birliğinin kesin olarak sağlandığını
D) Padişahın yasama yetkisinin sınırsız olduğunu
E) Yargı bağımsızlığının ortadan kalktığını
Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar (Dirlik) sisteminin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Hazineden para çıkmadan güçlü bir ordu beslemekB) Tarımsal üretimde sürekliliği sağlamak
C) Taşrada asayiş ve güvenliği tesis etmek
D) Özel mülkiyet anlayışını yaygınlaştırmak
E) Vergilerin düzenli bir şekilde toplanmasını kolaylaştırmak
Osmanlı Devleti'nde uygulanan Devşirme Kanunu'na göre Hristiyan ailelerin çocukları alınarak Türk-İslam kültürüyle yetiştirilir, yeteneklerine göre Enderun Mektebi'ne veya Yeniçeri Ocağı'na gönderilirdi.
Bu sistemin Osmanlı Devleti'ne sağladığı en önemli siyasi fayda aşağıdakilerden hangisidir?
B) Merkezi otoriteyi güçlendirmek ve hanedana alternatif güç oluşmasını engellemek
C) Tarımsal üretimi denetim altında tutmak
D) Gayrimüslim tebaanın vergi yükünü hafifletmek
E) Eyalet askerlerinin sayısını artırmak
Osmanlı Devleti'nde kadılar, davaları karara bağlamanın yanı sıra görev yaptıkları bölgede belediye işlerini yürütür, vakıfları denetler ve merkezden gelen emirleri halka tebliğ ederlerdi.
Kadıların bu geniş yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Kadıların sadece dini işlerle ilgilendiği
C) Kadıların taşra idaresinde hem hukuki hem de idari rollere sahip olduğu
D) Kadıların doğrudan sadrazam tarafından azledilebildiği
E) Taşrada askeri sınıfın kadılara bağlı olarak çalıştığı
Osmanlı Devleti'nde miri araziler kullanım amaçlarına göre bölümlere ayrılmıştır. Buna göre; geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklara "Mukataa", geliri hayır kurumlarına ve sosyal hizmetlere ayrılan topraklara ise "Vakıf" denirdi.
Bu bilgilere göre Osmanlı toprak sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
B) Sosyal devlet anlayışının desteklendiğine
C) Devlet hazinesine doğrudan nakit akışı sağlandığına
D) Tüm miri toprakların mülkiyetinin şahıslara devredildiğine
E) Toprak gelirlerinin farklı alanlarda değerlendirildiğine
Osmanlı askeri sisteminde yer alan Kapıkulu Askerleri ile Tımarlı Sipahiler karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilebilir?
A) Doğrudan devlet hazinesinden ulufe adı verilen maaş almalarıB) Tamamının devşirme kökenli askerlerden oluşması
C) Savaş zamanında orduya katılmakla yükümlü olmaları
D) İstanbul'un güvenliğini sağlamakla görevli olmaları
E) Toprağa bağlı olarak taşrada ikamet etmeleri
Osmanlı Devleti'nde Şeyhülislam, divan üyesi olmasına rağmen divan kararlarını doğrudan onaylama veya reddetme yetkisine sahip değildi. Ancak alınan kararların dine uygun olup olmadığına dair "fetva" verirdi.
Bu durum Şeyhülislamlık makamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?
B) Devlet işlerinin dini kurallara uygunluğunun denetlendiğini
C) Şeyhülislamın sadrazamdan daha üstün bir siyasi güce sahip olduğunu
D) Divan-ı Hümayun'un sadece dini konularda karar aldığını
E) Örfi hukukun şeri hukuka göre daha öncelikli uygulandığını
Osmanlı Devleti'nde $16.$ yüzyılın sonlarından itibaren Tımar sisteminin bozulmaya başlamasıyla birlikte; tımarlı sipahi sayısı azalmış, tarımsal üretim düşmüş ve taşrada güvenlik zafiyeti ortaya çıkmıştır. Devlet, azalan tımarlı sipahilerin yerini doldurmak ve ateşli silah kullanan asker ihtiyacını karşılamak amacıyla ücretli "sekban" ve "sarıca" askerlerini almaya başlamıştır.
Bu durumun uzun vadede aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulamaz?
B) Taşrada Celali İsyanları'nın yaygınlaşmasına
C) Kapıkulu askerlerinin öneminin ve sayısının artırılmasına
D) Toprakların mülkiyetinin tamamen köylüye geçmesine
E) Taşradaki merkezi otoritenin zayıflamasına
Fatih Sultan Mehmet, "Kanunname-i Âl-i Osman"ı hazırlatarak örfi hukuk kurallarını ilk kez yazılı ve sistemli bir hale getirmiştir. Bu kanunnamede devletin bekası için kardeş katli, sancağa çıkma usulü ve cülus bahşişi gibi konular yasal bir çerçeveye oturtulmuştur.
Fatih'in bu uygulamasıyla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Merkezi otoriteyi mutlaklaştırmak ve taht kavgalarını önleyerek devletin sürekliliğini sağlamak
C) Taşradaki tımarlı sipahilerin gücünü sınırlandırmak
D) Demokratik bir yönetim anlayışını benimsemek
E) Azınlıkların devlete olan bağlılığını artırmak
Osmanlı toprak sisteminde, toprağını mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boş bırakan veya terk eden köylüden "Çiftbozan Resmi" adı altında bir ceza vergisi alınır ve toprak elinden alınarak başkasına verilirdi.
Devletin bu sert uygulamayla;
$ I. $ Tarımsal üretimin sürekliliğini korumak,
$ II. $ Taşradan kentlere yönelik düzensiz göçleri engellemek,
$ III. $ Özel mülkiyet hakkını güvence altına almak
amaçlarından hangilerini hedeflediği savunulabilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-da-hukuk-ordu-ve-toprak-sistemi/testler