✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da hukuk, ordu ve toprak sistemi Test Çöz

Osmanlı Devleti'nde hukukun temelini oluşturan, kaynağını İslam dininin kurallarından (Kur'an, sünnet, icma ve kıyas) alan hukuk sistemine ne ad verilir?

Osmanlı Devleti'nde doğrudan padişaha bağlı olan, merkezde (İstanbul'da) görev yapan ve üç ayda bir "ulufe" adı verilen maaş alan askeri sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı toprak sisteminde mülkiyeti devlete, kullanım hakkı ise vergisini ödemek şartıyla köylüye (halka) ait olan topraklara genel olarak ne ad verilir?

Tımar sisteminde dirlik sahiplerinin, elde ettikleri gelirin belirli bir kısmı ile beslemek ve savaşa hazır bulundurmak zorunda oldukları atlı askerlere ne ad verilir?

Osmanlı Devleti'nde örfi hukuk, padişahın iradesine ve eski Türk töresine dayanan kurallardan oluşurdu. Ancak örfi hukukun uygulanmasında çok önemli bir sınır bulunmaktaydı. Buna göre örfi hukuk kuralları, şeri hukuk kurallarına aykırı olamazdı.

Bu durum Osmanlı hukuk sistemi hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

Osmanlı Devleti'nde uygulanan Tımar (Dirlik) sisteminin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Osmanlı Devleti'nde uygulanan Devşirme Kanunu'na göre Hristiyan ailelerin çocukları alınarak Türk-İslam kültürüyle yetiştirilir, yeteneklerine göre Enderun Mektebi'ne veya Yeniçeri Ocağı'na gönderilirdi.

Bu sistemin Osmanlı Devleti'ne sağladığı en önemli siyasi fayda aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde kadılar, davaları karara bağlamanın yanı sıra görev yaptıkları bölgede belediye işlerini yürütür, vakıfları denetler ve merkezden gelen emirleri halka tebliğ ederlerdi.

Kadıların bu geniş yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti'nde miri araziler kullanım amaçlarına göre bölümlere ayrılmıştır. Buna göre; geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklara "Mukataa", geliri hayır kurumlarına ve sosyal hizmetlere ayrılan topraklara ise "Vakıf" denirdi.

Bu bilgilere göre Osmanlı toprak sistemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı askeri sisteminde yer alan Kapıkulu Askerleri ile Tımarlı Sipahiler karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilebilir?

Osmanlı Devleti'nde Şeyhülislam, divan üyesi olmasına rağmen divan kararlarını doğrudan onaylama veya reddetme yetkisine sahip değildi. Ancak alınan kararların dine uygun olup olmadığına dair "fetva" verirdi.

Bu durum Şeyhülislamlık makamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Osmanlı Devleti'nde $16.$ yüzyılın sonlarından itibaren Tımar sisteminin bozulmaya başlamasıyla birlikte; tımarlı sipahi sayısı azalmış, tarımsal üretim düşmüş ve taşrada güvenlik zafiyeti ortaya çıkmıştır. Devlet, azalan tımarlı sipahilerin yerini doldurmak ve ateşli silah kullanan asker ihtiyacını karşılamak amacıyla ücretli "sekban" ve "sarıca" askerlerini almaya başlamıştır.

Bu durumun uzun vadede aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulamaz?

Fatih Sultan Mehmet, "Kanunname-i Âl-i Osman"ı hazırlatarak örfi hukuk kurallarını ilk kez yazılı ve sistemli bir hale getirmiştir. Bu kanunnamede devletin bekası için kardeş katli, sancağa çıkma usulü ve cülus bahşişi gibi konular yasal bir çerçeveye oturtulmuştur.

Fatih'in bu uygulamasıyla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı toprak sisteminde, toprağını mazeretsiz olarak üst üste üç yıl boş bırakan veya terk eden köylüden "Çiftbozan Resmi" adı altında bir ceza vergisi alınır ve toprak elinden alınarak başkasına verilirdi.

Devletin bu sert uygulamayla;
$ I. $ Tarımsal üretimin sürekliliğini korumak,
$ II. $ Taşradan kentlere yönelik düzensiz göçleri engellemek,
$ III. $ Özel mülkiyet hakkını güvence altına almak

amaçlarından hangilerini hedeflediği savunulabilir?