✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da bilim, sanat, eğitim ve kültürde gelişmeler (1499-1545) Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Osmanlı'da bilim, sanat, eğitim ve kültürde gelişmeler (1499-1545) Testi
Osmanlı Devleti'nde 16. yüzyılda da varlığını sürdüren, özellikle devşirme kökenli yetenekli çocukların sarayda eğitilerek sadrazamlık, valilik gibi üst düzey devlet görevlerine hazırlandığı eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
A) MedreseB) Enderun
C) Lonca
D) Darülfünun
E) Tekke
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşayan, 1513 yılında çizdiği dünya haritası ve denizcilik alanındaki tecrübelerini aktardığı "Kitab-ı Bahriye" adlı eseriyle dünya bilim tarihine geçen ünlü denizci aşağıdakilerden hangisidir?
A) Barbaros Hayrettin PaşaB) Seydi Ali Reis
C) Piri Reis
D) Matrakçı Nasuh
E) Turgut Reis
Mimar Sinan'ın "Mimarbaşı" olduktan sonra İstanbul'da inşa ettiği ilk büyük eser olan ve Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi adına yaptırılan külliye aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şehzade KülliyesiB) Süleymaniye Külliyesi
C) Selimiye Külliyesi
D) Haseki Külliyesi
E) Mihrimah Sultan Külliyesi
Osmanlı eğitim sisteminin temel taşı olan medreselerde ders veren, günümüzdeki profesörlük makamına eşdeğer kabul edilen öğretim görevlilerine ne ad verilirdi?
A) MuidB) Danişmend
C) Müderris
D) Softa
E) Kazasker
Osmanlı Devleti'nde eğitim veren Medreseler ile Enderun Mektebi karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisinin ortak bir özellik olduğu söylenebilir?
A) Sadece devşirme kökenli öğrencilerin kabul edilmesiB) Mezunlarının doğrudan "İlmiye" sınıfına dahil olması
C) Devletin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücünü yetiştirmeyi amaçlamaları
D) Eğitim dilinin sadece Türkçe olması
E) Askeri eğitim ve silah kullanımına odaklanmaları
Kanuni Sultan Süleyman'ın Irak seferini (1533-1535) minyatürlerle anlatan "Beyan-ı Menazil-i Sefer-i Irakeyn" adlı eserin sahibi olan; aynı zamanda matematik, tarih ve silahşorluk alanlarında uzmanlaşmış çok yönlü Osmanlı bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmed KarahisariB) Matrakçı Nasuh
C) Ebussuud Efendi
D) Katip Çelebi
E) Evliya Çelebi
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaklaşık 30 yıl Şeyhülislamlık yapan, örfi hukuk ile şer'i hukuku uyumlu hale getirmek için çalışmalar yürüten ve dönemin kültür hayatında fetvalarıyla derin izler bırakan hukukçu kimdir?
A) Molla FenariB) Zenbilli Ali Efendi
C) Ebussuud Efendi
D) Kemalpaşazade
E) Akşemseddin
Yavuz Sultan Selim'in 1517 yılında Mısır'ı fethetmesinin Osmanlı kültür ve bilim hayatı üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Avrupa'daki Rönesans hareketlerinin Osmanlı'da başlamasıB) İslam dünyasının önemli bilim merkezlerindeki alimlerin ve eserlerin İstanbul'a taşınması
C) Medreselerde pozitif bilimlerin okutulmasının yasaklanması
D) İlk kez matbaanın kullanılmaya başlanması
E) Türkçenin tek resmi dil ilan edilmesi
16. yüzyıl Osmanlı sanatında önemli bir yer tutan "Minyatür" sanatı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Işık, gölge ve derinlik (perspektif) kurallarına uyulmaz.B) Kişilerin rütbe ve önemine göre boyutları farklı çizilir.
C) Bu sanatla uğraşanlara "Nakkaş" veya "Musavvir" denir.
D) Sadece dini konuları işleyen bir sanat dalıdır.
E) El yazması kitapları süslemek ve anlatımı desteklemek için kullanılır.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşayan, hat sanatında "Yakut-ı Mustasimi" ekolünü zirveye taşıyan ve Süleymaniye Camii'nin kubbe yazılarını yazan ünlü hattat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şeyh HamdullahB) Ahmed Karahisari
C) Hafız Osman
D) Itri
E) Levni
Osmanlı Devleti'nde reayanın (halkın) gerekli eğitim süreçlerini tamamlayarak askeri veya ilmiye sınıfına geçebilmesi "dikey hareketlilik" olarak adlandırılır.
16. yüzyılda bir Müslüman vatandaşın dikey hareketlilik yoluyla Şeyhülislamlık makamına kadar yükselebilmesi için öncelikle aşağıdaki kurumlardan hangisinde eğitim görmesi zorunludur?
B) Lonca Teşkilatı
C) Medrese
D) Acemi Ocağı
E) Darülkurra
Osmanlı Sarayı'nda "Ehl-i Hiref" adı verilen teşkilat; nakkaşlar, kuyumcular, hattatlar ve mimarlar gibi farklı sanat dallarından ustaları bünyesinde barındırırdı.
Bu teşkilatın varlığı 16. yüzyıl Osmanlı kültürü hakkında aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
B) Devletin sanat ve zanaat faaliyetlerini kurumsal bir yapıda desteklediğinin
C) Sanatçıların sadece devşirmelerden seçildiğinin
D) Batı tarzı sanat akımlarının etkisinin başladığının
E) Sanat dalları arasında kesin bir ayrım bulunmadığının
16. yüzyılda Piri Reis'in "Kitab-ı Bahriye"si ve Seydi Ali Reis'in "Mir'atü'l-Memalik" adlı eserleri Osmanlı bilim dünyasında önemli bir yer tutar.
Bu eserlerin içerikleri ve yazılış amaçları dikkate alındığında, Osmanlı bilimsel gelişmeleri hakkında yapılabilecek en kapsamlı yorum aşağıdakilerden hangisidir?
B) Coğrafi keşiflerin Osmanlı Devleti tarafından tamamen görmezden gelindiği
C) Bilimsel üretimin devletin stratejik ihtiyaçları ve denizlerdeki hakimiyet mücadelesiyle paralel geliştiği
D) Batı'daki teknik gelişmelerin Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulduğu
E) Astronomi ve coğrafyanın sadece saray çevresinde hobi olarak icra edildiği
16. yüzyılın ilk yarısında (1499-1545) Osmanlı Devleti'nde mimaride Mimar Sinan, hukukta Ebussuud Efendi, hat sanatında Ahmed Karahisari gibi isimlerin ön plana çıkması "Osmanlı Klasik Çağı"nın olgunlaşmasını sağlamıştır.
Bu dönemdeki kültürel gelişmelerin temel karakteristiği aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?
B) Farklı kültürlerden (İslam, Bizans, İran) alınan unsurların özgün bir sentezle "Osmanlı Üslubu"na dönüştürülmesi
C) Avrupa'daki Barok ve Rokoko tarzlarının Osmanlı sanatına hakim olmaya başlaması
D) Bilimsel ve kültürel faaliyetlerin sadece askeri zaferlerin bir sonucu olarak görülmesi
E) Arap kültürünün Türk kültürü üzerinde mutlak bir hakimiyet kurması
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-osmanli-da-bilim-sanat-egitim-ve-kulturde-gelismeler-1499-1545/testler