✅ 10. Sınıf Tarih: İsyanlar Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: İsyanlar Testi
Osmanlı Devleti'nde $17.$ yüzyılda Anadolu'da çıkan halk isyanlarına genel olarak "Celali İsyanları" adı verilmiştir.
Bu isyanların "Celali" olarak adlandırılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
B) İsyanların Celalettin Harzemşah tarafından desteklenmesi
C) Safevi Devleti'nin kışkırtmalarıyla Celal adlı bir tarikat lideri tarafından başlatılması
D) Sadrazam Celal Paşa'nın uyguladığı ağır vergi politikalarına tepki olarak doğması
E) Celaliye bölgesinde başlayıp tüm Anadolu'ya yayılması
Osmanlı Devleti'nde başkent İstanbul'da çıkan ve devlet düzenini doğrudan tehdit eden "Merkez İsyanları" genel olarak hangi askeri sınıf tarafından başlatılmıştır?
A) Tımarlı SipahilerB) Kapıkulu Askerleri (Yeniçeriler)
C) Azaplar
D) Akıncılar
E) Sekbanlar
Osmanlı Devleti'nde $16.$ ve $17.$ yüzyıllarda taşrada iş bulamayan, geçim sıkıntısı çeken ve eğitim sistemindeki bozulmalardan etkilenen medrese öğrencilerinin çıkardığı isyanlara ne ad verilir?
A) Celali İsyanlarıB) Suhte İsyanları
C) Merkez İsyanları
D) Babailer İsyanı
E) Şeyh Bedreddin İsyanı
Aşağıdakilerden hangisi $17.$ yüzyılda Anadolu'da yaşanan Celali İsyanları'nın ortaya çıkmasında etkili olan ekonomik nedenlerden biridir?
A) Cülus bahşişi dağıtımında yaşanan aksaklıklarB) Tımar sisteminin bozulması ve halktan ağır vergiler alınması
C) Şehzadelerin sancaklara gönderilmesinin yasaklanması
D) Medrese eğitiminin kalitesinin düşmesi
E) Yeniçeri Ocağı'na usulsüz asker alınması
Celali İsyanları nedeniyle Anadolu'da can ve mal güvenliği kalmayan köylülerin topraklarını terk ederek güvenli limanlar olan surlarla çevrili büyük şehirlere veya dağlık bölgelere göç etmesi olayına Osmanlı tarihinde ne ad verilmiştir?
A) İskân SiyasetiB) İstimalet Politikası
C) Büyük Kaçgun
D) Çiftbozan Siyaseti
E) Sürgün Usulü
Osmanlı Devleti'nde Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmak ve devlette köklü ıslahatlar yapmak istediği için Yeniçeriler tarafından tahttan indirilerek Yedikule Zindanları'nda katledilen ilk Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
A) I. SüleymanB) II. Osman (Genç Osman)
C) IV. Murad
D) III. Selim
E) IV. Mehmed
$17.$ yüzyılda Osmanlı Devleti'nde çıkan Celali İsyanları ile İstanbul (Yeniçeri) İsyanları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisinin bu iki isyan türünün ortak özelliği olduğu savunulabilir?
A) Mevcut devlet rejimini ve hanedanı değiştirmeyi amaçlamalarıB) Taşradaki toprak düzeninin bozulmasından kaynaklanmaları
C) Devlet otoritesinin zayıflamasına yol açmaları
D) Medrese öğrencilerinin liderliğinde yürütülmeleri
E) Dış devletlerin doğrudan askeri desteğiyle gerçekleştirilmeleri
Osmanlı Devleti'nde $16.$ yüzyılın ikinci yarısından itibaren medrese eğitiminde "beşik ulemalığı" sisteminin ortaya çıkması ve rüşvetin yaygınlaşması, liyakatsiz kişilerin makamlara gelmesine yol açmıştır. Bu durum medreseli gençlerin gelecek kaygısı duymasına neden olmuştur.
Bu durumun doğrudan aşağıdaki isyanlardan hangisinin yaygınlaşmasında etkili olduğu söylenebilir?
B) Suhte İsyanları
C) Yeniçeri İsyanları
D) Şehzade İsyanları
E) Sırp İsyanları
IV. Mehmed döneminde, saray ağalarının devlet işlerine karışmasına ve ekonomik sıkıntılara tepki gösteren yeniçerilerin isyanı sonucunda, otuza yakın devlet adamının Sultanahmet Meydanı'ndaki çınar ağaçlarına asılmasıyla sonuçlanan tarihi olay aşağıdakilerden hangisidir?
A) Vakayı HayriyeB) Vakayı Vakvakiye (Çınar Vakası)
C) Edirne Vakası
D) Patrona Halil İsyanı
E) Kabakçı Mustafa İsyanı
$17.$ yüzyılda sadrazamlık makamına getirilen ve Anadolu'daki Celali İsyanları'nı çok sert tedbirler, baskı ve şiddet kullanarak geçici de olsa bastırmayı başaran Osmanlı devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarhuncu Ahmed PaşaB) Köprülü Mehmed Paşa
C) Kuyucu Murad Paşa
D) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
E) Sokollu Mehmed Paşa
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla eyaletlerde tımarlı sipahi sayısı azalmış, devlet bu boşluğu doldurmak için "sekban" ve "sarıca" adı verilen ücretli askerler toplamıştır. Savaş bitiminde terhis edilen bu askerlerin işsiz kalması Anadolu'da asayişin bozulmasına yol açmıştır.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırladığı savunulabilir?
B) Celali İsyanları'nın artmasına ve yaygınlaşmasına
C) Medrese eğitiminin kalitesinin artmasına
D) Divanıhümayun'un yetkilerinin genişlemesine
E) Dış borçlanmaya gidilmesine
Osmanlı Devleti'nde toprağını haklı bir sebep olmaksızın terk eden veya üç yıl üst üste boş bırakan köylülerden "çiftbozan resmi" adı altında bir vergi alınırdı. $17.$ yüzyılda yaşanan Celali İsyanları ve "Büyük Kaçgun" süreci göz önüne alındığında, bu durumun Osmanlı sosyo-ekonomik yapısında yarattığı zincirleme etkiler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Tarımsal üretimin azalmasıyla birlikte temel gıda maddelerinin fiyatları hızla yükselmiştir.B) Köylerden kentlere yapılan göçler, şehirlerde işsizlik ve asayiş sorunlarını beraberinde getirmiştir.
C) Devletin doğrudan vergi gelirlerinde geçici artışlar yaşansa da uzun vadede vergi tabanı daralmıştır.
D) Tımar sisteminin çökmesiyle birlikte ordunun eyalet askerleri ihtiyacı tamamen ortadan kalkmış ve modern orduya geçilmiştir.
E) Toprakların boş kalması, aşar ve diğer tarım vergilerinin toplanamamasına yol açarak hazineyi zor durumda bırakmıştır.
Klasik dönemde "Ocak devlet içindir" anlayışıyla hareket eden Yeniçeri Ocağı, $17.$ yüzyıldan itibaren "Devlet ocak içindir" anlayışını benimsemiştir.
Bu zihniyet değişiminin Osmanlı siyasi ve askeri yapısında yol açtığı sonuçlar hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
B) Askeri disiplinin bozulması, savaş meydanlarında alınan yenilgilerin artmasına neden olmuştur.
C) Yapılmak istenen yenilik ve ıslahat hareketleri, askeri sınıfın çıkarlarına ters düştüğü gerekçesiyle engellenmiştir.
D) Merkezdeki askeri gücün siyasallaşması, padişahların mutlak otoritesini sınırlandırmış ve saray bürokrasisini baskı altına almıştır.
E) Yeniçerilerin yönetimdeki etkisinin artması, eyaletlerdeki yerel yöneticilerin merkeze olan bağlılığını ve güvenini artırmıştır.
$16.$ yüzyılın sonlarında Avrupa'dan Osmanlı pazarlarına giren yoğun gümüş akışı akçenin değer kaybetmesine (enflasyona) yol açmış, aynı dönemde Anadolu'da hızlı bir nüfus artışı yaşanmıştır. Bu ekonomik ve demografik değişimler, medreselerde barınan ve eğitim alan binlerce "suhte"nin (öğrencinin) iaşe (beslenme) ve istihdam sorununu derinleştirmiştir.
Bu bilgiler ışığında Suhte İsyanları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
B) Coğrafi Keşifler'in getirdiği ekonomik sarsıntılar, Osmanlı'nın sosyal ve eğitim kurumlarında istikrarsızlığa yol açmıştır.
C) Suhtelerin isyan etmesi, devletin eğitimli nüfusu istihdam etme kapasitesinin sınırlarına ulaştığını göstermektedir.
D) Suhte İsyanları, Osmanlı Devleti'nin teokratik yapısını yıkarak yerine seküler bir eğitim düzeni kurmayı hedeflemiştir.
E) Ekonomik daralma, medrese öğrencilerinin geçinebilmek için taşrada yasa dışı yollara sapmasına neden olmuştur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-isyanlar/testler