✅ 10. Sınıf Tarih: İkinci bayezid dönemi ve önemli olaylar Test Çöz

Fatih Sultan Mehmet’in ölümünden sonra oğulları II. Bayezid ile Cem Sultan arasında taht mücadelesi yaşanmıştır. Cem Sultan’ın önce Memlükler’e, ardından Rodos Şövalyeleri’ne ve Papa’ya sığınması bu mücadeleye farklı bir boyut kazandırmıştır.

Bu bilgilere göre, Cem Sultan Olayı ile ilgili ulaşılabilecek en temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

1492 yılında İspanya'daki Katolik krallığın baskı ve zulmüne maruz kalan Yahudiler (Sefaradlar) ve Müslümanlar, II. Bayezid'den yardım istemişlerdir. II. Bayezid, bu insanları kurtarmak ve Osmanlı topraklarına güvenle getirmek amacıyla bir donanma görevlendirmiştir.

Bu insani yardım operasyonunu gerçekleştiren ve İspanya'daki mazlumları Osmanlı topraklarına taşıyan ünlü Türk denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

II. Bayezid Dönemi'nin son yıllarında, Safevi Devleti'nin Anadolu'daki Şii taraftarlarını kışkırtması sonucu Antalya ve çevresinde başlayıp geniş bir alana yayılan, devleti uzun süre meşgul eden büyük dini ve sosyal nitelikli isyan aşağıdakilerden hangisidir?

II. Bayezid Dönemi'nde; Hicaz su yollarının tamiri meselesi, Dulkadiroğulları Beyliği üzerindeki nüfuz mücadelesi ve Cem Sultan'ın himaye edilmesi gibi nedenlerle Osmanlı Devleti'nin savaş yaptığı güney komşusu olan Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Cem Sultan’ın Rodos Şövalyeleri aracılığıyla Papa’nın eline geçmesi, II. Bayezid Dönemi dış politikasını doğrudan etkilemiştir. Osmanlı Devleti, Cem Sultan’ın Hristiyan dünyası tarafından bir Haçlı seferi unsuru veya taht ortağı olarak kullanılmasını engellemek için temkinli davranmak zorunda kalmıştır.

Bu durumun Osmanlı Devleti'nda yol açtığı sonuçlar arasında aşağıdakilerden hangisi _gösterilemez_?

II. Bayezid Dönemi'nde 1509 yılında İstanbul merkezli meydana gelen, binlerce insanın ölümüne, surların, camilerin ve sarayların yıkılmasına yol açan büyük deprem, halk arasında "Küçük Kıyamet" (Kıyamet-i Sugra) olarak adlandırılmıştır.

Bu büyük doğal afetin ardından yaraları sarmak ve şehri yeniden imar etmek amacıyla Osmanlı Devleti'nin uyguladığı ekonomik ve sosyal tedbirler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Safevi Devleti’nin kurucusu Şah İsmail’in Anadolu’daki göçebe Türkmenler üzerinde yürüttüğü Şii propagandası, Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü ve sosyal düzenini tehdit etmeye başlamıştır. II. Bayezid, bu tehdidi önlemek amacıyla bazı tedbirler almıştır.

Aşağıdakilerden hangisi II. Bayezid’in Safevi propagandasına karşı Anadolu’da aldığı önlemlerden biridir?

II. Bayezid Dönemi'nde Osmanlı Devleti ile Memlükler arasında 1485-1491 yılları arasında gerçekleşen savaşlar, her iki tarafın da kesin bir askeri üstünlük kuramaması nedeniyle sonuçsuz kalmış ve Çukurova bölgesindeki bazı kalelerin anahtarlarının Mekke şerifine teslim edilmesi şartıyla barışla sonuçlanmıştır.

Bu savaşların kesin bir sonuç vermeden uzamasında ve Osmanlı Devleti'nin Memlükler karşısında tam başarı kazanamamasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi _en fazladır_?

II. Bayezid’in saltanatının son yıllarında Safevi tehlikesine karşı pasif bir tutum sergilemesi, Trabzon Sancakbeyi olan Şehzade Selim’i harekete geçirmiştir. Şehzade Selim, babasının diğer oğlu Şehzade Ahmet’i tahta geçirmek istemesi üzerine askeri ve siyasi bir mücadele başlatmıştır.

Şehzade Selim'in babası II. Bayezid ile yaptığı Karıştıran Savaşı'nı kaybetmesine rağmen tahta çıkmayı başarmasındaki en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?

II. Bayezid Dönemi'nde sadece karada değil, denizlerde de önemli mücadeleler verilmiştir. Özellikle Venedik ile yapılan deniz savaşları sonucunda Modon, Koron, İnebahtı ve Navarin gibi stratejik öneme sahip limanlar Osmanlı kontrolüne geçmiştir.

Bu deniz başarılarının Osmanlı Devleti'ne sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Cem Sultan, II. Bayezid ile girdiği taht mücadelesini kaybettikten sonra sırasıyla Dulkadiroğulları, Memlükler, Rodos Şövalyeleri, Fransa Krallığı ve en nihayetinde Papa’ya sığınmıştır. Avrupalı devletler, Cem Sultan’ı Osmanlı Devleti’ne karşı bir baskı aracı olarak kullanmışlardır.

Bu durumun Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarına zarar verdiğinin en somut kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde Osmanlı Devleti, hem Doğu'da hem Batı'da son derece agresif, genişlemeci ve kararlı bir fetih politikası izlemiştir. Ancak onun ölümünün ardından tahta geçen II. Bayezid Dönemi'nde, özellikle saltanatının ilk 14 yılında (1481-1495) Batı dünyasına yönelik büyük askeri seferler düzenlenememiş, fetih hareketleri yavaşlamış ve daha savunmacı bir diplomasi tercih edilmiştir.

Tarihçilerin bu iki dönem arasındaki politika değişikliğini analiz ederken kullandıkları temel argüman göz önüne alındığında, II. Bayezid Dönemi'ndeki bu "duraklama ve temkinlilik" halinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

1511 yılında Anadolu'da patlak veren Şahkulu İsyanı, sadece sosyal ve dini bir ayaklanma olmakla kalmamış, Osmanlı devlet yönetimindeki zaafiyetleri de su yüzüne çıkarmıştır. İsyanın bastırılmasında sadrazamın şehit düşmesi, gönderilen orduların mağlup olması ve taht adayı olan Şehzade Ahmet’in isyancılar karşısında kararsız ve yetersiz tutumu, askeri kanatta (özellikle Yeniçerilerde) derin bir hoşnutsuzluk yaratmıştır.

Bu gelişmelerin Osmanlı siyasi tarihi üzerindeki en önemli makro sonucu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Osmanlı tarihçileri, II. Bayezid Dönemi'ni (1481-1512) askeri ve siyasi gelişmeler açısından genellikle "Yükselme Dönemi içinde bir duraklama dönemi" olarak nitelendirirler. Bu nitelendirmenin yapılmasında dönemin iç ve dış dinamikleri birlikte rol oynamıştır.

Buna göre;

I. Cem Sultan Olayı nedeniyle Batı dünyasına karşı pasif ve savunmacı bir dış politika izlenmesi,
II. Doğu sınırında güçlenen Safevi Devleti'nin Anadolu'daki yıkıcı faaliyetlerine karşı zamanında ve yeterince sert tedbirler alınamaması,
III. Memlük Devleti ile yapılan uzun süreli savaşların kesin bir askeri zaferle sonuçlandırılamaması

durumlarından hangileri, II. Bayezid Dönemi'nin "duraklama dönemi" havasında geçmesinin nedenleri arasında gösterilebilir?