✅ 10. Sınıf Tarih: Eyalet isyanları Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Eyalet isyanları Testi
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasıyla merkeze uzak bölgelerde çıkan isyanlara "Eyalet İsyanları" denir.
Aşağıdakilerden hangisi bu isyanların çıktığı eyalet veya bölgelerden biri değildir?
B) Bağdat
C) Erzurum
D) Eflak
E) Konya
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen eyalet isyanlarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Osmanlı hanedanını değiştirmekB) Devlet rejimini meşrutiyete dönüştürmek
C) Devletten ayrılarak bağımsız veya yarı bağımsız (özerk) olmak
D) Yeniçeri Ocağı'nı tamamen ortadan kaldırmak
E) Tımar sistemini yeniden düzenlemek
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen Eyalet İsyanları'nda aşağıdaki fikir akımı veya etkenlerden hangisinin rolü kesinlikle yoktur?
A) Bağımsızlık isteğiB) Milliyetçilik
C) Yerel yönetim arzusu
D) Merkezi otoriteye tepki
E) Vergi adaletsizliği
XVII. yüzyılda Erzurum'da isyan ederek yeniçerileri cezalandırmaya çalışan ve eyalet isyanları kapsamında değerlendirilen ünlü Osmanlı devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Köprülü Mehmet PaşaB) Abaza Mehmet Paşa
C) Tarhuncu Ahmet Paşa
D) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
E) Kuyucu Murat Paşa
XVII. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde yaşanan iç isyanlar; İstanbul İsyanları, Celali İsyanları ve Eyalet İsyanları olarak üç gruba ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Eyalet İsyanları'nı Celali İsyanları'ndan ayıran temel farklardan biridir?
B) Doğrudan merkeze bağlı eyaletlerde görülmesi
C) Devletten ayrılma ve özerklik elde etme amacının bulunması
D) Yeniçerilerin liderliğinde gerçekleştirilmesi
E) Tarımsal üretimi artırmayı hedeflemesi
XVII. yüzyılda Yemen, Bağdat, Eflak ve Boğdan gibi eyaletlerde çıkan isyanların bastırılması Osmanlı Devleti'ni uzun süre meşgul etmiştir.
Bu durumun Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenemez?
B) Askeri harcamaların artmasına
C) Dış siyasette ve savaşlarda güç kaybedilmesine
D) Ülkede bağımsız ulus devletlerin kurulmasına
E) Eyaletlerden gelen vergi gelirlerinin azalmasına
Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde eyaletler sıkı bir şekilde merkeze bağlıyken, XVII. yüzyılda Eyalet İsyanları'nın artış göstermesi aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
A) Padişahların ordunun başında sefere çıkmayı bırakmasıylaB) Merkezi otoritenin zayıflaması ve eyalet yöneticilerinin denetlenememesiyle
C) Tımar sisteminin yerine tamamen iltizam sistemine geçilmesiyle
D) Avrupa'da Reform hareketlerinin başlamasıyla
E) Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının yön değiştirmesiyle
XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde çıkan Eyalet İsyanları ile ilgili;
I. Milliyetçilik akımının etkisiyle çıkmışlardır.
II. Yerel yöneticilerin kişisel çıkarları ve bağımsızlık istekleri etkilidir.
III. Avrupalı devletlerin kışkırtmaları isyanların çıkmasında rol oynamıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
XVII. yüzyılda Erdel, Eflak, Boğdan, Yemen ve Bağdat gibi eyaletlerde çıkan isyanlar, Osmanlı bütçesinde ciddi açıkların oluşmasına neden olmuştur.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesidir?
B) Celali isyanları sebebiyle tarımsal üretimin tamamen durması
C) Avrupalı devletlere verilen kapitülasyonların genişletilmesi
D) Saray masraflarının kontrolsüz bir şekilde artması
E) Yeniçeri maaşlarının ödenemez hale gelmesi
XVII. yüzyılda yaşanan Eyalet İsyanları'nda dış güçlerin de etkisi olmuştur. Özellikle sınır bölgelerindeki eyaletlerin isyan etmesinde komşu devletlerin kışkırtmaları önemli rol oynamıştır.
Buna göre, aşağıdaki devlet-eyalet eşleştirmelerinden hangisi, bu kışkırtmalara örnek olarak gösterilebilir?
B) Safeviler - Yemen
C) Rusya - Mısır
D) Venedik - Bağdat
E) Fransa - Boğdan
Osmanlı Devleti, XVII. yüzyılda çıkan eyalet isyanlarını bastırmak için genellikle askeri güç kullanmış, isyancı liderleri cezalandırma yoluna gitmiştir.
Bu çözüm yönteminin aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
B) Eyaletlerde kalıcı huzur ve barış ortamının sağlanmasına
C) İsyanların sadece geçici olarak durmasına ve ilerleyen dönemlerde yeniden çıkmasına
D) Eyaletlerdeki halkın devlete olan bağlılığının artmasına
E) Tımar sisteminin yeniden eski gücüne kavuşmasına
Tarihçi Halil İnalcık, XVII. yüzyıldaki eyalet isyanlarını değerlendirirken: "Merkezin zayıflaması, eyaletlerdeki yerel güçlerin (ayan ve beylerbeyleri) kendi hanedanlıklarını kurma veya merkeze karşı pazarlık gücü elde etme girişimlerini hızlandırmıştır." demiştir.
İnalcık'ın bu değerlendirmesinden yola çıkarak, XVII. yüzyıl eyalet isyanları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
B) Osmanlı idari yapısında adem-i merkeziyetçi (yerinden yönetimci) eğilimlerin güçlendiğine
C) İsyanların halkın demokratik hak arayışının bir sonucu olduğuna
D) Eyalet yöneticilerinin tamamının yabancı devletlerin ajanı olduğuna
E) Osmanlı Devleti'nin eyalet sistemini tamamen tasfiye ettiğine
XVII. yüzyılda Bağdat'ta isyan eden Subaşı Bekir, Osmanlı merkez yönetimi tarafından üzerine ordu gönderilince Safevi Şahı I. Abbas'tan yardım istemiş ve Bağdat'ı Safevilere teslim etme tehdidinde bulunmuştur. Bunun üzerine Osmanlı Devleti, Bekir'e Bağdat valiliğini vermek zorunda kalmıştır. Ancak daha sonra Safeviler şehri kuşatmış ve Bağdat uzun süre Osmanlı kontrolünden çıkmıştır.
Bu tarihi gelişmeden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Osmanlı Devleti, askeri ve siyasi zayıflığı nedeniyle isyancılara taviz vermek zorunda kalmıştır.
C) Eyaletlerdeki otorite boşluğu, komşu devletlerin Osmanlı iç işlerine müdahale etmesine zemin hazırlamıştır.
D) Eyalet isyanları, sadece ekonomik nedenlerden kaynaklanan ve halkın katıldığı sosyal patlamalardır.
E) Kişisel çıkarlar ve makam hırsı, devletin stratejik kalelerinin kaybedilmesine yol açabilmiştir.
XVII. yüzyılda çıkan Eflak, Boğdan ve Erdel isyanları ile XIX. yüzyılda aynı coğrafyada çıkan Sırp ve Yunan isyanları karşılaştırıldığında;
I. İsyanların çıkışında etkili olan ideolojik altyapı,
II. İsyanların sonucunda hedeflenen siyasi statü,
III. İsyanların bastırılmasında devletin kullandığı askeri yöntemler
özelliklerinden hangilerinin temelde farklılık gösterdiği savunulabilir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-eyalet-isyanlari/testler