✅ 10. Sınıf Tarih: Divan ı hümayun Test Çöz
✅ 10. Sınıf Tarih: Divan ı hümayun Testi
Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü, günümüzdeki Bakanlar Kurulu'na benzer görevler üstlenen ve en yüksek karar organı olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
A) KurultayB) Divan-ı Hümayun
C) Meclis-i Mebusan
D) Şura-yı Devlet
E) Enderun
Osmanlı Devleti'nde devlet teşkilatlanması kapsamında Divan-ı Hümayun ilk kez hangi padişah döneminde oluşturulmuştur?
A) Osman BeyB) Orhan Bey
C) I. Murad
D) Yıldırım Bayezid
E) Fatih Sultan Mehmet
Divan-ı Hümayun üyelerinden hangisi padişahın mutlak vekili olup, padişahın mührünü (mühr-ü hümayun) taşıma yetkisine sahiptir?
A) NişancıB) Defterdar
C) Sadrazam
D) Kazasker
E) Kaptan-ı Derya
Divan-ı Hümayun'da alınan kararlara ve padişahın fermanlarına padişahın imzasını (tuğra) çekmekle görevli olan üye aşağıdakilerden hangisidir?
A) ReisülküttabB) Kazasker
C) Defterdar
D) Nişancı
E) Şeyhülislam
Osmanlı toplum yapısında yönetenler; Seyfiye (askeri/idari), İlmiye (din/eğitim/hukuk) ve Kalemiye (bürokrasi/maliye) olmak üzere üç sınıfa ayrılırdı.
Buna göre, Divan-ı Hümayun üyelerinden biri olan Kazasker hangi sınıfa mensuptur?
B) Kalemiye
C) İlmiye
D) Reaya
E) Mülkiye
Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar Divan toplantılarına padişahlar başkanlık ederken, Fatih'ten itibaren toplantılara sadrazamlar başkanlık etmeye başlamıştır. Padişahlar ise toplantıları "Kasr-ı Adl" denilen pencerenin arkasından takip etmişlerdir.
Fatih Sultan Mehmet'in bu uygulamayla ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
B) Sadrazamı padişahla eşit konuma getirmek
C) Divan üyelerinin daha rahat ve özgürce fikir beyan etmesini sağlamak
D) Divan-ı Hümayun'u tamamen kapatmak
E) Halkın yönetime katılımını sağlamak
Osmanlı Devleti'nde "Devletin malı defterdarın mülküdür." anlayışı hakimdir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Defterdarın görevleri arasında yer almaz?
A) Bütçeyi hazırlamakB) Devletin gelir ve giderlerini hesaplamak
C) Hazine ile ilgili işleri yürütmek
D) Adalet işlerini denetlemek ve kadı atamak
E) Mali kayıtları tutmak
Divan-ı Hümayun'da devlet işleri görüşülür, tartışılır ancak son söz her zaman padişaha aittir.
Bu durum Divan-ı Hümayun'un aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olduğunu kanıtlar?
B) Bir danışma meclisi niteliği taşıdığına
C) Demokratik bir yönetim biçimi olduğuna
D) Padişahın yetkilerini kısıtladığına
E) Tamamen bağımsız bir kurum olduğuna
Başlangıçta Nişancı'ya bağlı bir katip iken, 17. yüzyıldan itibaren dış ilişkilerin önem kazanmasıyla Divan'ın asli üyesi haline gelen ve günümüzdeki Dışişleri Bakanı'nın görevlerini üstlenen görevli aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kaptan-ı DeryaB) Yeniçeri Ağası
C) Reisülküttab
D) Şeyhülislam
E) Defterdar
Divan-ı Hümayun'un asli üyesi olmamasına rağmen, gerekli görülen konularda görüşüne başvurulan ve alınan kararların İslam dinine uygun olup olmadığına dair fetva veren görevli aşağıdakilerden hangisidir?
A) KazaskerB) Şeyhülislam
C) Müderris
D) Naip
E) Muid
Donanma komutanı olan Kaptan-ı Derya, 16. yüzyıldan itibaren Divan-ı Hümayun'un üyesi kabul edilmiştir. Ancak Kaptan-ı Derya'nın Divan toplantılarına katılabilmesi için belirli bir şart aranmıştır.
Bu şart aşağıdakilerden hangisidir?
B) Padişahın sefere çıkmamış olması
C) İstanbul'da bulunması
D) Vezir rütbesine sahip olması
E) Donanmanın seferde olması
Divan-ı Hümayun sadece devlet işlerinin görüşüldüğü bir yer değil, aynı zamanda halkın haksızlığa uğradığında başvurduğu, yerel mahkemelerin verdiği kararların itiraz edildiği ve karara bağlandığı en üst mercidir.
Bu bilgilere dayanarak Divan-ı Hümayun ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
B) Yürütme yetkisi, yargı yetkisinden daha üstündür.
C) Günümüzdeki Anayasa Mahkemesi veya Yargıtay gibi bir "Yüksek Mahkeme" işlevi görmüştür.
D) Padişahın yargı yetkisini kısıtlayan bir kurumdur.
E) Kadıların kararlarını sorgulama yetkisi yoktur.
Osmanlı Devleti'ndeki Divan üyeleri ve günümüzdeki karşılıkları ile ilgili yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, temsil ettikleri sınıf (Seyfiye-İlmiye-Kalemiye) bakımından diğerlerinden farklı bir kategoride yer alır?
A) Sadrazam - Cumhurbaşkanı Yardımcısı / BaşbakanB) Kazasker - Adalet Bakanı
C) Defterdar - Maliye Bakanı
D) Nişancı - Tapu Kadastro Genel Müdürü / Özel Kalem
E) Reisülküttab - Dışişleri Bakanı
Klasik dönem Osmanlı yönetiminde Divan-ı Hümayun, padişahın otoritesini pekiştiren ve devletin sürekliliğini sağlayan bir mekanizmaydı. Ancak 18. ve 19. yüzyıllara gelindiğinde Divan'ın önemi azalmış, yerini "Babıali" (Sadrazam Kapısı) merkezli bir bürokrasiye ve ardından "Meclis-i Vükela" gibi daha uzmanlaşmış kurullara bırakmıştır.
Bu değişim süreci dikkate alındığında, Divan-ı Hümayun'un tarihsel gelişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Devletin ihtiyaçlarının karmaşıklaşması, yönetimde uzmanlaşmayı ve kurumların dönüşümünü zorunlu kılmıştır.
C) Divan'ın yetkilerinin azalması, padişahın mutlak otoritesinin tamamen sona erdiğini gösterir.
D) Kalemiye sınıfı, Seyfiye sınıfının yönetimdeki etkisini tamamen ortadan kaldırmıştır.
E) Osmanlı Devleti, Batılı yönetim tarzına geçince tüm geleneksel kurumlarını bir günde ilga etmiştir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-tarih-divan-i-humayun/testler