✅ 10. Sınıf Kimya: Maddelerin ayrılması Test Çöz
✅ 10. Sınıf Kimya: Maddelerin ayrılması Testi
Aşağıda verilen karışımlardan hangisini bileşenlerine ayırmak için süzme yöntemi kullanılamaz?
A) Tebeşir tozu - suB) Naftalin - su
C) Yemek tuzu - su
D) Kum - su
E) Haşlanmış makarna - su
Demir ($ Fe $), nikel ($ Ni $) ve kobalt ($ Co $) metalleri mıknatıs tarafından çekilirken bakır ($ Cu $) ve kükürt ($ S $) çekilmez.
Buna göre, aşağıdaki karışımlardan hangisi mıknatıs kullanılarak bileşenlerine ayrılabilir?
B) $ Fe $ tozu - $ S $ tozu karışımı
C) $ Cu - Zn $ alaşımı
D) $ Ni - Co $ alaşımı
E) Yemek tuzu - şeker karışımı
Ayırma hunisi, birbiri içinde çözünmeyen ve yoğunlukları farklı olan sıvı-sıvı heterojen karışımları ayırmak için kullanılır.
Buna göre, aşağıdaki karışımlardan hangisini ayırmak için ayırma hunisi en uygundur?
B) Yemek tuzu - su
C) Benzin - su
D) Sirke - su
E) Şeker - su
Karışımdaki bileşenlerden birinin, uygun bir çözücü yardımıyla ortamdan çekilerek ayrılması işlemine özütleme (ekstraksiyon) denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi özütleme yöntemine örnek olarak gösterilemez?
B) Söğüt ağacı kabuğundan aspirin hammaddesi elde edilmesi
C) Bitkilerden esans eldesi
D) Tuzlu sudan suyun buharlaştırılarak yemek tuzu elde edilmesi
E) Çay yapraklarından çayın demlenmesi
Birbiri içinde tamamen çözünen $ X, Y $ ve $ Z $ sıvılarının aynı dış basınçtaki kaynama noktaları sırasıyla $ 65 $ °C, $ 78 $ °C ve $ 100 $ °C'dir.
Bu sıvılardan oluşan homojen bir karışım ayrımsal damıtma düzeneğine konularak ısıtılıyor.
Buna göre, damıtma düzeneğindeki toplama kabında ilk biriken sıvı ve bu yöntemin temel fiziksel prensibi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) $ Z $ sıvısı - Kaynama noktası farkı
C) $ X $ sıvısı - Kaynama noktası farkı
D) $ Y $ sıvısı - Çözünürlük farkı
E) $ Z $ sıvısı - Yoğunluk farkı
Demir tozu, yemek tuzu ve kumdan oluşan heterojen bir karışımı bileşenlerine tamamen ayırmak için aşağıdaki işlemler hangi sırayla uygulanmalıdır?
I. Süzme
II. Mıknatıs kullanma
III. Suda çözme
IV. Buharlaştırma
B) III - I - II - IV
C) II - I - III - IV
D) III - II - I - IV
E) I - III - II - IV
Maddelerin yoğunluk farkından yararlanılarak uygulanan ayırma yöntemleri ile ilgili;
I. Flotasyon (yüzdürme) yönteminde, yoğunluğu sıvınınkinden küçük olan katı tanecikler sıvının yüzeyine doğru yükselerek ayrılır.
II. Dekantasyon (aktarma) işleminde, çöken katıyı bulandırmadan üstteki sıvı başka bir kaba yavaşça aktarılır.
III. Savurma yönteminde, rüzgar yardımıyla yoğunluğu küçük olan saman, yoğunluğu büyük olan buğdaydan ayrılır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Tanecik boyutu farkından yararlanılarak yapılan ayırma yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Süzme yöntemi, katı-sıvı veya katı-gaz heterojen karışımları ayırmak için kullanılır.B) Diyaliz yöntemi, kolloid karışımlardaki yarı geçirgen zardan geçemeyen büyük tanecikleri ayırmak için kullanılır.
C) Tozlu havanın maske yardımıyla temizlenmesi süzme işlemine örnektir.
D) Diyaliz işleminde kullanılan yarı geçirgen zarın gözenek boyutu, standart süzgeç kağıdının gözenek boyutundan daha büyüktür.
E) Fabrika bacalarına takılan filtreler gaz-katı heterojen karışımlarını süzme prensibiyle ayırır.
Çözünürlükleri sıcaklıkla değişen iki farklı katının oluşturduğu karışımı ayırmak için ayrımsal kristallendirme yöntemi kullanılır.
Bu yöntemin verimli bir şekilde uygulanabilmesi için karışımı oluşturan katıların çözünürlük özelliklerinin nasıl olması beklenir?
B) Katılardan birinin çözünürlüğü sıcaklıkla belirgin şekilde değişirken, diğerinin sıcaklıkla değişimi çok az olmalı veya tersi yönde olmalıdır.
C) Her iki katı da suda hiç çözünmemelidir.
D) Katıların yoğunlukları birbirinden çok farklı olmalıdır.
E) Katıların erime noktaları birbirine çok yakın olmalıdır.
Naftalin, yemek tuzu ve su içeren bir karışımı (naftalin suda çözünmez, yemek tuzu suda çözünür) tamamen saf bileşenlerine ayırmak için sırasıyla hangi yöntemler uygulanmalıdır?
A) Süzme - Basit damıtmaB) Ayırma hunisi - Süzme
C) Ayrımsal damıtma - Kristallendirme
D) Süzme - Ayrımsal damıtma
E) Flotasyon - Özütleme
Santrifüjleme yöntemi ile ilgili;
I. Merkezkaç kuvveti yardımıyla çöktürme işlemini hızlandırma prensibine dayanır.
II. Kan tahlillerinde kan plazmasının hücrelerden ayrılmasında kullanılır.
III. Tanecik boyutu süzgeç kağıdından geçebilecek kadar küçük olan kolloid karışımların ayrılmasında etkilidir.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir laboratuvarda $ X, Y $ ve $ Z $ sıvıları ile ilgili şu bilgiler elde ediliyor:
- $ X $ ve $ Y $ sıvıları birbiri içinde her oranda çözünerek homojen bir karışım oluşturmaktadır.
- $ Y $ ve $ Z $ sıvıları birbiri içinde çözünmemekte ve karıştırıldıklarında iki fazlı bir yapı oluşturmaktadır.
- Aynı dış basınçta kaynama noktaları arasında $ X > Y $ ilişkisi vardır.
- Sıvıların yoğunlukları arasında $ Z > Y > X $ ilişkisi vardır.
Buna göre, $ X, Y $ ve $ Z $ sıvılarından oluşan heterojen üçlü bir karışımı tamamen saf bileşenlerine ayırmak için aşağıdaki işlemlerden hangisi en uygun sırayla uygulanmalıdır?
B) Önce ayırma hunisi kullanılarak yoğunluğu büyük olan $ Z $ sıvısı ayrılır, kalan $ X-Y $ homojen karışımı ise ayrımsal damıtma ile ayrılır.
C) Önce süzme işlemi ile $ Z $ sıvısı ayrılır, kalan karışım basit damıtmaya tabi tutulur.
D) Karışım doğrudan ayrımsal kristallendirme yöntemi ile bileşenlerine ayrılır.
E) Önce özütleme yöntemiyle $ Y $ sıvısı çekilir, kalan $ X $ ve $ Z $ karışımı ayırma hunisi ile ayrılır.
Aynı kapta bulunan $ A $ ve $ B $ katılarının saf sudaki çözünürlüklerinin sıcaklıkla değişimi aşağıdaki gibidir:
- $ A $ katısının çözünürlüğü sıcaklık arttıkça hızla artmaktadır.
- $ B $ katısının çözünürlüğü sıcaklık değişiminden neredeyse hiç etkilenmemektedir.
Buna göre, yüksek sıcaklıkta hazırlanmış ve her iki katı açısından da doygun olan sulu bir çözelti soğutulduğunda gerçekleşen olaylar ile ilgili;
I. Çözelti soğutulduğunda öncelikle $ A $ katısı kristallenerek çöker.
II. Elde edilen kristaller süzülerek çözeltiden ayrıldığında, süzüntüde sadece çözünmüş $ B $ katısı bulunur.
III. Bu işlem bir ayrımsal kristallendirme örneğidir.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Endüstride bazı karışımların ayrılması hayati öneme sahiptir. Havadan azot ($ N_2 $) ve oksijen ($ O_2 $) gazlarının eldesi ile ham petrolün bileşenlerine ayrılması süreçleri ile ilgili;
I. Her iki süreçte de maddelerin kaynama noktası farkından yararlanılır.
II. Havadan azot ve oksijen elde edilirken önce hava yüksek basınç altında soğutularak sıvılaştırılır, ardından ayrımsal damıtma uygulanır.
III. Ham petrolün rafinerilerde ayrıştırılması kimyasal bir değişim olup, petrolün yapısındaki güçlü etkileşimlerin kopmasıyla yeni maddeler oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-kimya-maddelerin-ayrilmasi/testler