✅ 10. Sınıf Kimya: Asit yağmurları Test Çöz

Aşağıdaki gazlardan hangisi asit yağmurlarının oluşumuna doğrudan neden olan gazlardan biri değildir?

Havada doğal olarak bulunan $ \text{CO}_2 $ gazı yağmur suyunda çözünerek hafif asidik bir özellik kazandırır. Buna göre, yağmur suyunun pH değerinin aşağıdakilerden hangisinin altına düşmesi durumunda bu yağışlar "asit yağmuru" olarak tanımlanır?

Asit yağmurları tarihi eserlere ve heykellere büyük zarar vermektedir. Tarihi eserlerin yapısında bulunan ve asit yağmurları ile kimyasal tepkimeye girerek aşınan temel madde aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarının çevreye verdiği zararları azaltmak veya önlemek amacıyla alınabilecek tedbirlerden biri değildir?

Havaya salınan bazı gazlar atmosferdeki su buharı ile tepkimeye girerek asitleri oluşturur.

Buna göre, aşağıdaki gaz ve atmosferde oluşturduğu asit eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
(Not: Tepkime basamakları dikkate alınmıştır.)

Asit yağmurlarının toprak kimyası ve bitki örtüsü üzerindeki etkileri ile ilgili;

I. Toprağın pH değerini düşürerek asitliğini artırır.
II. Kalsiyum ($ \text{Ca}^{2+} $) ve magnezyum ($ \text{Mg}^{2+} $) gibi yararlı minerallerin topraktan yıkanarak uzaklaşmasına neden olur.
III. Toprakta çözünmeden duran alüminyum ($ \text{Al}^{3+} $) gibi zehirli metal iyonlarını serbest hale getirerek bitki köklerine zarar verir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Asit yağmurlarının mermerden yapılmış tarihi eserleri aşındırması sürecinde gerçekleşen kimyasal tepkime aşağıda verilmiştir:
$$ \text{CaCO}_3(s) + \text{H}_2\text{SO}_4(aq) \rightarrow \text{CaSO}_4(s) + \text{H}_2\text{O}(l) + \text{CO}_2(g) $$
Buna göre, bu tepkime ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asit yağmurları metalden yapılmış köprü, araç ve korkuluk gibi yapıları aşındırarak büyük maddi hasarlara yol açar.

Buna göre, demir ($ \text{Fe} $) metalinden yapılmış bir köprünün sülfürik asit içeren yağmur suyuyla aşınma sürecini gösteren kimyasal tepkime denklemi aşağıdakilerden hangisidir?

Ametallerin oksijence zengin olan oksitleri (asidik oksitler) suyla birleşerek asitleri oluşturur. Ancak nötr oksitler suyla tepkimeye girmezler.

Buna göre, aşağıdaki gazlardan hangisi atmosferde su buharı ile tepkimeye girerek asit yağmuru oluşturma potansiyeline sahip değildir?

Yoğun sanayi faaliyetlerinin yürütüldüğü bir bölgede asit yağmurları nedeniyle yakındaki bir gölün suyunun pH değeri zamanla düşmektedir.

Buna göre, bu göl suyunda gerçekleşen değişimlerle ilgili;

I. $ \text{H}^+ $ iyonu derişimi artmıştır.
II. $ \text{OH}^- $ iyonu derişimi azalmıştır.
III. Sudaki canlı çeşitliliği ve balık popülasyonu olumsuz etkilenmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Asit yağmurlarına neden olan gazlar hem doğal kaynaklar hem de beşeri (insan kaynaklı) faaliyetler sonucu atmosfere salınır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi asit yağmurlarına neden olan gazların doğal kaynaklarından biridir?
(Not: İnsan müdahalesi olmayan süreçler dikkate alınacaktır.)

Bir kimya öğretmeni laboratuvarda asit yağmurlarının etkilerini simüle etmek için üç ayrı cam balona eşit miktarda saf su koyuyor. Balonlara sırasıyla eşit mollerde $ \text{SO}_3 $, $ \text{NH}_3 $ ve $ \text{CO} $ gazlarını göndererek çözünmelerini sağlıyor. Daha sonra her bir balona eşit kütlede mermer parçaları ($ \text{CaCO}_3 $) ekliyor.

Buna göre, bu deneyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

Eşit mol sayılarında $ \text{SO}_3 $, $ \text{NO}_2 $ ve $ \text{CO}_2 $ gazları, aynı sıcaklıkta eşit hacimlerde saf su içeren üç ayrı kaba tamamen çözünmek üzere ayrı ayrı gönderiliyor. Çözünme tamamlandıktan sonra kaplardaki çözeltilerin pH değerleri ölçülüyor.

Oluşan bu çözeltilerle ilgili;

I. En düşük pH değerine sahip olan çözelti $ \text{SO}_3 $ gazının çözündüğü kaptadır.
II. $ \text{CO}_2 $ gazının çözündüğü kaptaki $ \text{H}^+ $ iyonu derişimi, diğer kaplardakine göre en azdır.
III. Her üç kapta da turnusol kağıdının rengini maviye çeviren çözeltiler elde edilmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?
(Not: $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ ve $ \text{HNO}_3 $ kuvvetli asit, $ \text{H}_2\text{CO}_3 $ zayıf asittir.)

Bir sanayi bölgesinin yakınında bulunan ormanlık ekosistemde asit yağmurlarının etkilerini araştıran bir çevre bilimci aşağıdaki gözlemleri rapor etmiştir:
- Toprakta çözünmeden kalan zehirli $ \text{Al(OH)}_3 $ katısı, asit yağmurlarındaki $ \text{H}^+ $ iyonları ile tepkimeye girerek suda çözünen $ \text{Al}^{3+} $ iyonlarına dönüşmüş ve bitki kökleri tarafından emilmiştir.
- Bitkilerin büyümesi için gerekli olan kalsiyum ($ \text{Ca}^{2+} $) ve magnezyum ($ \text{Mg}^{2+} $) iyonları toprakta tutunamayıp yeraltı sularına karışarak ortamdan uzaklaşmıştır.
- Ağaç yapraklarının üzerindeki koruyucu mumsu tabaka (kutikula) zarar görmüş ve yapraklarda sararmalar başlamıştır.

Bu gözlemlere dayanarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?