✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapı bilgisi Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapı bilgisi Testi
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü, sözcük türü (isim/fiil) bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Sınıftaki öğrenciler sessizce yerlerine oturdular.B) Çağdaş yazarlarımız bu konuda farklı düşünüyor.
C) Köşedeki gözlükçü bugün erkenden dükkanı kapattı.
D) Evdeki hesap çarşıya uymadı diye söyleniyordu.
E) Uzun bir yolculuk sonrasında nihayet köye ulaştık.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapım eki almamıştır?
A) Sınıfın kapısı rüzgardan dolayı aniden kapandı.B) Sınavdaki bu soruyu çözmek oldukça zamanımı aldı.
C) Annem dolaptan yazlık elbiselerimi çıkarmamı istedi.
D) Mahallemizin emektar sucusu bugün yine erkenden geldi.
E) Onun ne kadar bilgili bir insan olduğunu herkes bilir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yalnızca çekim eki almıştır?
A) Kitaplıkta okunmayı bekleyen onlarca roman duruyordu.B) Evimiz okula çok yakın olduğu için şanslıydık.
C) Karakoldaki sorguda her şeyi açıkça anlattı.
D) Yorucu bir yolculuğun ardından nihayet otele vardık.
E) Doktor, babama tuzsuz yemekler yemesini tavsiye etti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik yapılı bir sözcük kullanılmıştır?
A) Bahçedeki rengarenk çiçekleri tek tek suladı.B) Bugün hava dünden çok daha sıcaktı.
C) Babam doğum günümde bana yeni bir bilgisayar aldı.
D) Akşamları kitap okumak insanı fazlasıyla dinlendirir.
E) Sınav sonuçlarının önümüzdeki hafta açıklanacağı söylendi.
Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisi "fiilden isim yapım eki" almıştır?
A) Uzun süren yolculuk hepimizi oldukça yormuştu.B) Sanık, sorgu odasında saatlerce sessizce bekledi.
C) Yaralı kuşun kanadı yavaş yavaş iyileşiyordu.
D) Dedem, gözlük olmadan gazete okuyamıyordu.
E) Yabancı misafirimiz Türkçe konuşmaya çalışıyordu.
$ -i / -ı / -u / -ü $ eki, cümledeki işlevine göre "belirtme durum eki" veya "iyelik eki" olabilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki $ -i $ (veya varyantları) eki diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?
B) En sevdiği kalemi masanın üzerinde unutunca çok üzüldü.
C) Saçı son zamanlarda yaşadığı sıkıntılardan dolayı iyice beyazlamıştı.
D) Defteri çantasına koyup sınıftan hızlıca çıktı.
E) Tahtadaki zor soruyu dikkatlice okuduktan sonra çözmeye başladı.
Kökün en az bir yapım eki almasıyla oluşan yapıya "gövde" denir. Gövdeye yeni bir yapım eki getirilerek yapılan türetmeye ise "gövdeden türemiş sözcük" adı verilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "gövdeden türemiş" bir sözcük kullanılmıştır?
B) Bahçedeki kurumuş yaprakları eski bir süpürgeyle topladı.
C) Bu soğuk havada yağmurluk giymeden dışarı çıkmamalısın.
D) Masanın üzerindeki kalın kitabı bana uzatır mısın?
E) Yazarlar toplumun sorunlarına ışık tutan insanlardır.
Aralarında anlam ilişkisi bulunan, hem isim hem de fiil olarak kullanılabilen köklere "ortak (ikili) kök" denir. Aralarında hiçbir anlam ilişkisi bulunmayan, yazılışları aynı anlamları farklı köklere ise "sesteş kök" denir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinin kökü "ortak kök"tür?
B) Bahçedeki kırmızı güller etrafa çok güzel kokular saçıyordu.
C) Duvardaki boya dökülmeye başlayınca odayı yeniden boyadık.
D) Yolun kenarındaki küçük çay şırıl şırıl akıyordu.
E) Aynanın karşısına geçip uzun uzun saçlarını taradı.
Birleşik fiiller; yardımcı fiille kurulanlar, kurallı birleşik fiiller ve anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) birleşik fiiller olmak üzere üç grupta incelenir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik fiil, oluşumu yönüyle diğerlerinden farklıdır?
B) Bu ağır kolileri tek başına üst kata kadar taşıyabildi.
C) Yağmur aniden bastırınca herkes kapalı alanlara kaçışıverdiler.
D) Gürültüyü duyunca ne yapacağını bilemeyip pencereden bakakaldı.
E) Söylediği yalanlar ortaya çıkınca herkesin gözünden düştü.
Yapım ekleri eklendikleri sözcüğün türünü değiştirebilir (isimden fiil veya fiilden isim yapabilir) ya da türünü değiştirmeden sadece anlamını değiştirebilir (isimden isim veya fiilden fiil yapabilir).
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi, eklendiği sözcüğün türünü değiştiren bir yapım eki almıştır?
B) Evin geniş salonuna yeni bir halılık serdiler.
C) Bahçıvan, kurumaya yüz tutan ağaçları tek tek suladı.
D) Sınıftaki ani sessizlik herkesi oldukça şaşırtmıştı.
E) Yabancı dil öğrenirken Türkçe kuralları da unutmamalıyız.
"Yolcular otobüsten sessizce indiler."
Bu cümledeki sözcüklerin yapısal özellikleri (basit, türemiş, birleşik) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
B) Basit - Türemiş - Basit - Türemiş
C) Türemiş - Türemiş - Basit - Basit
D) Basit - Basit - Türemiş - Türemiş
E) Türemiş - Basit - Basit - Türemiş
"Sessiz dereler gibi akıp gider zaman,
Gönlümde birikmiş binbir türlü yalan.
Gözlerim yollarda kalmış her an,
Bir tatlı tebessüm beklerim senden."
Yukarıdaki dizelerde yer alan sözcüklerin yapısal özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) "birikmiş" sözcüğü, birden fazla yapım eki alarak gövdeden türemiştir.
C) "yollarda" sözcüğü, hem yapım eki hem de çekim eki almıştır.
D) "gider" sözcüğü, sadece çekim eki almış basit yapılı bir fiildir.
E) "binbir" sözcüğü, iki farklı sayı adının birleşmesiyle oluşmuş birleşik bir sözcüktür.
Türkçede bazı ekler yazılış olarak aynı olmalarına rağmen işlevsel olarak tamamen farklıdır. Örneğin $ -im / -ım $ eki; fiilden isim yapım eki, iyelik eki, şahıs eki veya ek-fiil olarak kullanılabilir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki $ -im / -ım $ eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?
B) Benim en sevdiğim kırmızı kalemim masanın altında kalmış.
C) Son seçim sonuçları ülkede büyük bir yankı uyandırdı.
D) Çocukluğumun geçtiği o eski evim burnumda tütüyor.
E) Ders notlarını düzenli yazdığım defterim dün kaybolmuş.
Birleşik isimler farklı yollarla (isim tamlaması kalıbıyla, sıfat tamlaması kalıbıyla, isim ve fiilin birleşmesiyle, iki fiilin birleşmesiyle vb.) oluşabilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik isim, oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır?
B) Akşam yemeğinde misafirlere lezzetli bir imambayıldı ikram ettiler.
C) Deniz kenarında yürürken çok güzel denizatı kabukları topladık.
D) Gökyüzünde süzülen samanyolu yıldız kümesini saatlerce izledik.
E) Bayram için pastaneden taze vezirparmağı tatlısı sipariş ettik.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yapi-bilgisi/testler