✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapay doğal destan ve Dede Korkut hikayeleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Yapay doğal destan ve Dede Korkut hikayeleri Testi
Aşağıdakilerden hangisi, yazarı belli olan ve tarihi bir olayın destan boyutunda anlatılmasıyla oluşan "yapay (yapma) destan" türüne örnek gösterilemez?
A) Üç Şehitler DestanıB) Çanakkale Destanı
C) Kurtuluş Savaşı Destanı
D) Ergenekon Destanı
E) Genç Osman Destanı
"Kitab-ı Dede Korkut" ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Hikayelerin yazarı Dede Korkut adında bilge bir ozandır.B) Destan geleneğinden halk hikayeciliğine geçişin ilk örneğidir.
C) Hikayelerde nazım (şiir) ve nesir (düzyazı) iç içe kullanılmıştır.
D) Oğuz Türklerinin iç ve dış mücadelelerini konu edinir.
E) Eserde hem İslamiyet öncesi hem de İslamiyet sonrası kültürel ögeler görülür.
Doğal destanlar, milletlerin ortak hafızasında derin izler bırakan olaylar sonucunda kendiliğinden oluşur. Bu destanların oluşumunda belirli aşamalar vardır.
Aşağıdakilerden hangisi doğal destanların oluşum aşamalarından biri değildir?
B) Yayılma aşaması
C) Derleme aşaması
D) Tasnif (Yazıya geçirme) aşaması
E) Sahneleme aşaması
Dede Korkut Hikayeleri'nin biçimsel (şekilsel) özellikleri düşünüldüğünde, eserin dil ve anlatım yapısıyla ilgili en belirgin özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tamamen aruz ölçüsüyle ve gazel formunda yazılmış olmasıB) Sadece nesir (düzyazı) şeklinde, ağır ve süslü bir dille kaleme alınması
C) Nazım ve nesrin (şiir ve düzyazının) bir arada, karışık olarak kullanılması
D) Batı tarzı modern hikaye tekniklerinin birebir uygulanması
E) Tamamen hece ölçüsüyle yazılmış destansı şiirlerden oluşması
Doğal destanlar, ait oldukları milletlerin milli kimliklerini yansıtan en önemli sözlü kültür ürünleridir.
Buna göre, aşağıda verilen "destan - ait olduğu millet" eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
B) Kalevala - Finlandiya
C) Şehname - İran
D) Nibelungen - Alman
E) Chanson de Roland - Rus
Dede Korkut Hikayeleri, Türk edebiyatının en önemli geçiş dönemi eserlerinden biridir. Bu eserde eski Türk inançları ile yeni kabul edilen İslam dini unsurları bir arada harmanlanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumu doğrudan örnekleyen bir durumdur?
B) Savaş öncesinde Allah'a sığınıp dua edilmesi ancak aynı zamanda eski bir gelenek olan ağaç ve su kültüne saygı duyulması
C) Hikayelerin sadece Doğu Anadolu ve Azerbaycan coğrafyasında geçmesi
D) Dede Korkut'un her hikayenin sonunda kopuz çalıp boy boylaması, soy soylaması
E) Hikayelerde olağanüstü varlıklar olarak sadece Tepegöz'ün yer alması
Türk destanları, İslamiyet'in kabulünden önceki ve sonraki dönemler olmak üzere iki ana grupta incelenir.
Buna göre, aşağıda verilen Türk destanlarından hangisi İslamiyet'in kabulünden sonraki döneme ait bir destandır?
B) Oğuz Kağan Destanı
C) Manas Destanı
D) Ergenekon Destanı
E) Türeyiş Destanı
Yapay destanlar, bir şairin toplumu derinden etkileyen bir olayı destan üslubuyla kaleme almasıyla oluşur. Dünya edebiyatında bu türün çok önemli örnekleri mevcuttur.
Aşağıdaki yapay destanlardan hangisi, karşısında verilen sanatçıyla eşleştirildiğinde bir bilgi yanlışı ortaya çıkar?
B) Kurtarılmış Kudüs - Tasso
C) Kaybolmuş Cennet - Milton
D) Çılgın Orlando - Ariosto
E) Aeneis - Homeros
Dede Korkut Hikayeleri ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci şu bilgilere ulaşmıştır:
I. Hikayeler 15. yüzyılın sonlarında yazıya geçirilmiştir.
II. Eserin asıl adı "Kitab-ı Dedem Korkut Alâ Lisan-ı Taife-i Oğuzan"dır.
III. Uzun yıllar boyunca sadece Dresden ve Vatikan olmak üzere iki yazma nüshası bilinmekteyken yakın zamanda üçüncü bir nüsha (Günbed nüshası) daha bulunmuştur.
IV. Hikayelerin tamamı tamamen manzum (şiir) olarak kaleme alınmıştır.
Bu öğrencinin ulaştığı bilgilerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
B) Yalnız IV
C) I ve II
D) II ve III
E) III ve IV
Destan türünden halk hikayesi türüne geçişin en somut örneği olan Dede Korkut Hikayeleri, her iki türün de özelliklerini bünyesinde barındırır.
Aşağıdakilerden hangisi bu eserin "destan" geleneğine yakın olduğunu gösteren bir özelliktir?
B) Hikayelerde aile içi ilişkilerin ve aşk temalarının da işlenmesi
C) Nazım ve nesir karışık yazılması
D) Sade, anlaşılır ve halkın konuştuğu canlı bir Türkçe ile yazıya geçirilmesi
E) Coğrafi mekan olarak Anadolu'nun doğusu ve Azerbaycan'ın somut olarak belirtilmesi
Türk destanlarında olayların gelişiminde ve kahramanların şekillenmesinde bazı ortak semboller ve motifler önemli rol oynar. Örneğin; kahramana yol gösteren, ona güç veren veya kutsal kabul edilen bazı unsurlar vardır.
Aşağıdakilerden hangisi Türk destanlarında sıklıkla kullanılan bu mitolojik motiflerden biri değildir?
B) Gökbörü (Kurt) motifi
C) Demir ve Ok-Yay motifi
D) Denizkızı motifi
E) Ağaç ve Mağara motifi
"Kazan Bey der: 'Oğul, sen gideli beri arkamın desteği, gücüm, kuvvetim gitmişti. Gözümün nuru oğul, sağ mısın, esen misin?' dedi. Boynuna sarıldı, öptü. Uruz der: 'Devletli babam, sağım, esenim. Tanrı'ya şükürler olsun ki senin yüzünü yine gördüm.' dedi. Dede Korkut geldi, neşeli havalar çaldı, boy boyladı, soy soyladı, bu oğuznameyi Uruz Bey'in olsun dedi."
Dede Korkut Hikayeleri'nden alınan bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B) Anlatımda secili (iç kafiyeli) ve ritmik bir düzyazı üslubu (nesir) tercih edilmiştir.
C) Dede Korkut, olayların içinde bizzat yer alan ve hikayenin sonunda törensel işlevi olan bilge bir şahsiyettir.
D) Metinde tamamen Arapça ve Farsça kelimelerden oluşan, halkın anlamayacağı ağır bir saray dili egemendir.
E) "Boy boylamak, soy soylamak" ifadesi, destansı anlatımın ve ozanlık geleneğinin bir göstergesidir.
Doğal destanlar ile yapay destanların karşılaştırıldığı bir panelde konuşmacılar şu iddiaları ileri sürmüşlerdir:
I. Doğal destanlar, milletin ortak şuurunun ürünü olup anonimken; yapay destanlar bireysel bir sanatçının yaratımıdır ve telif eseri niteliğindedir.
II. Doğal destanlarda mitolojik ve olağanüstü unsurlar (tanrılar, canavarlar vb.) olay örgüsünün merkezindeyken; yapay destanlarda akıl, mantık ve tarihi gerçeklik daha ön plandadır.
III. Doğal destanlar sözlü gelenekte yüzyıllarca yaşadıktan sonra yazıya geçirilir; yapay destanlar ise doğrudan yazılı olarak üretilir.
IV. Yapay destanlarda dil ve üslup, doğal destanlara göre daha sanatsal, bireysel ve dönemin edebi akımlarının etkisindedir.
Bu iddialardan hangileri hem doğal hem de yapay destanların yapısal ve oluşumsal farklarını ortaya koyan doğru tespitlerdendir?
B) II ve III
C) I, III ve IV
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Türk edebiyatında destan geleneğinin tarihsel gelişimi incelendiğinde "Oğuz Kağan Destanı" ile "Dede Korkut Hikayeleri" arasında köklü bir değişim göze çarpar.
Bu iki eserin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
B) Oğuz Kağan Destanı'nda dini inanış tamamen Şamanizm ve Gök Tanrı inancı etrafında şekillenirken, Dede Korkut Hikayeleri'nde İslami değerler ile eski Türk inanışları sentezlenmiştir.
C) Oğuz Kağan Destanı baştan sona manzum (şiir) bir yapıya sahipken, Dede Korkut Hikayeleri nazım ve nesrin bir arada kullanıldığı bir yapı sergiler.
D) Oğuz Kağan Destanı'nda olağanüstü ögeler (gökten inen ışık içinden çıkan kız vb.) gerçekçi ögelerden çok daha baskınken, Dede Korkut Hikayeleri'nde mekan ve zaman unsurları daha gerçekçi ve somuttur.
E) Oğuz Kağan Destanı'nda bireysel kahramanlıklar önemsizleştirilmiş, toplumsal dayanışma ön plana çıkarılmışken; Dede Korkut Hikayeleri'nde sadece bireysel kahramanlıklar ve aile içi çatışmalar işlenmiştir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-yapay-dogal-destan-ve-dede-korkut-hikayeleri/testler