✅ 10. Sınıf Edebiyat: Türk edebiyatı dönemleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Türk edebiyatı dönemleri Testi
Türk edebiyatı, tarihî süreç içerisinde kültürel değişimlere bağlı olarak üç ana döneme ayrılmıştır. Aşağıdakilerin hangisinde bu üç ana dönem doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?
A) Sözlü Edebiyat - Yazılı Edebiyat - Halk EdebiyatıB) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı - İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı - Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı
C) Divan Edebiyatı - Tanzimat Edebiyatı - Cumhuriyet Edebiyatı
D) Eski Türkçe Dönemi - Orta Türkçe Dönemi - Yeni Türkçe Dönemi
E) Anonim Edebiyat - Aşık Edebiyatı - Tekke Edebiyatı
İslamiyet öncesi Türk edebiyatının "Sözlü Dönem" özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Ürünler "kopuz" adı verilen çalgı eşliğinde söylenmiştir.B) Şiirlerde hece ölçüsü ve yarım uyak kullanılmıştır.
C) "Sagu", "koşuk" ve "sav" bu dönemin önemli ürünleridir.
D) Dildeki yabancı kelime oranı oldukça azdır, saf bir Türkçe hakimdir.
E) Aruz ölçüsüyle yazılan "mesnevi" türündeki eserler ilk kez bu dönemde görülür.
İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatının ilk ürünlerinin verildiği ve "Geçiş Dönemi" olarak adlandırılan evreye ait aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A) Kutadgu Bilig - Yusuf Has HacibB) Divanü Lugati't-Türk - Kaşgarlı Mahmut
C) Atabetü'l Hakayık - Edip Ahmet Yükneki
D) Divan-ı Hikmet - Hoca Ahmet Yesevi
E) Risaletü'n-Nushiyye - Yunus Emre
Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı, aşağıdaki olayların hangisiyle başlamış kabul edilir?
A) 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesiyleB) 1860 yılında ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval'in yayımlanmasıyla
C) 1896 yılında Servet-i Fünun dergisinin edebiyat dergisi haline gelmesiyle
D) 1911 yılında Genç Kalemler dergisinde Yeni Lisan makalesinin yayımlanmasıyla
E) 1923 yılında Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle
İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatının iki ana kolu olan "Halk Edebiyatı" ve "Divan Edebiyatı" karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Halk edebiyatında hece ölçüsü, Divan edebiyatında aruz ölçüsü esastır.B) Halk edebiyatı daha sade ve anlaşılır bir dille, Divan edebiyatı ise Arapça-Farsça kelimelerin yoğun olduğu süslü bir dille oluşturulmuştur.
C) Halk edebiyatında yarım uyak, Divan edebiyatında ise genellikle tam ve zengin uyak tercih edilmiştir.
D) Her iki edebiyat geleneğinde de sadece dini ve tasavvufi konular işlenmiş, somut konulara hiç yer verilmemiştir.
E) Halk edebiyatı ürünleri genellikle sözlü gelenekle yayılırken, Divan edebiyatı ürünleri "Divan" adı verilen kitaplarda toplanmıştır.
Türk edebiyatının ilk yazılı belgeleri kabul edilen "Orhun Yazıtları" ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) 8. yüzyılda (732-735 yılları civarı) dikilmişlerdir.B) Bilge Kağan, Kültigin ve Vezir Tonyukuk adına dikilmiş üç ana taştan oluşur.
C) Yazıtlarda kullanılan dil, gelişmiş ve işlenmiş bir Türkçedir.
D) Türk adının geçtiği ilk metinler olma özelliğini taşırlar.
E) Uygur alfabesiyle yazılmış olup Budizm ve Maniheizm dinlerinin esaslarını anlatırlar.
Halk edebiyatının kollarından biri olan "Anonim Halk Edebiyatı" için aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değildir?
A) Söyleyeni belli olmayan, halkın ortak malı sayılan ürünlerden oluşur.B) Mani, türkü, ninni ve ağıt bu dönemin en yaygın nazım şekilleridir.
C) Ürünlerde genellikle günlük konuşma dili ve sade bir Türkçe kullanılır.
D) Şairler şiirlerinin son dörtlüğünde "tapşırma" yaparak isimlerini belirtirler.
E) Somut bir anlatım hakimdir ve konular genellikle halkın içinden seçilir.
1911-1923 yılları arasını kapsayan "Milli Edebiyat" dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi bu dönemin temel amaçlarından biri olamaz?
A) Dilde sadeleşmeyi savunarak İstanbul Türkçesini yazı dili haline getirmek.B) Şiirde aruz ölçüsünü tamamen terk edip milli ölçü olan heceyi kullanmak.
C) Eserlerde yerli hayatı ve memleket meselelerini konu edinmek.
D) Batı edebiyatı nazım şekillerini (sone, terzarima) Türk edebiyatına ilk kez tanıtmak.
E) Türk tarihine ve milli değerlere yönelerek bir milli bilinç oluşturmak.
Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha azdır?
A) Din değişikliği (İslamiyet'in kabulü)B) Coğrafi değişimler ve göçler
C) Kültürel farklılaşmalar (Doğu ve Batı medeniyetleri)
D) Dil anlayışındaki değişimler
E) Kullanılan kağıt ve mürekkebin kalitesindeki artış
Kaşgarlı Mahmut tarafından kaleme alınan "Divanü Lugati't-Türk" adlı eserle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Türkçenin Arapçadan geri kalmayan zengin bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılmıştır.B) İlk Türk dünyası haritasını içermesi bakımından coğrafi bir önem taşır.
C) Eser, Türk boylarının dilleri, gelenekleri ve sözlü edebiyat ürünleri hakkında eşsiz bilgiler sunar.
D) Sadece Türkçe kelimelerin anlamlarını veren bir sözlük değil, aynı zamanda bir kültür ansiklopedisidir.
E) Tamamen Uygur alfabesiyle yazılmış olup İslamiyet öncesi inançları savunur.
Tanzimat I. Dönem edebiyatı ile Servet-i Fünun edebiyatı karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi Servet-i Fünun edebiyatının bir özelliği olarak öne çıkar?
A) "Sanat toplum içindir" anlayışının benimsenmesi.B) Dilde sadeleşme çabalarının yoğunlaşması.
C) Gazeteciliğin edebi hayatın merkezinde yer alması.
D) "Sanat şahsi ve muhteremdir" görüşüyle bireysel ve karamsar konuların işlenmesi.
E) Tiyatronun halkı eğitmek için bir araç olarak kullanılması.
11. yüzyılda yazılan Kutadgu Bilig'de hem Türk devlet geleneğine ait "töre" kavramının hem de İslami "adalet ve ahiret" anlayışının iç içe geçtiği görülür. Eser aruz ölçüsüyle yazılmasına rağmen içinde dörtlükler de barındırır.
Bu bilgilerden hareketle "Geçiş Dönemi" eserleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
B) Eserlerde hem milli hem de yabancı (Arap-Fars) nazım birimleri ve ölçüleri kullanılmıştır.
C) Bu dönem eserleri, Türk toplumunun kültürel bir değişim ve dönüşüm sürecinde olduğunu kanıtlar.
D) İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk dili ve edebiyatı eski kimliğini tamamen ve hızla kaybetmiştir.
E) Eserlerde öğreticilik (didaktiklik) ön plandadır ve topluma yeni dinin esasları öğretilmeye çalışılır.
Türk edebiyatı tarihinde görülen "İslamiyet Öncesi", "İslamiyet Etkisi" ve "Batı Etkisi" şeklindeki üçlü tasnif, aslında Türk milletinin dahil olduğu medeniyet dairelerinin bir yansımasıdır.
Aşağıdaki yargılardan hangisi bu medeniyet değişimlerinin edebiyata yansımasını en kapsamlı şekilde açıklar?
B) Din ve kültür değişimi; edebiyatın dilini, ölçüsünü, konusunu ve dünyaya bakış açısını kökten etkilemiştir.
C) Batı etkisine girilmesiyle birlikte Türk halkı eski geleneklerini tamamen unutmuştur.
D) İslamiyet'in kabulü, Türk edebiyatındaki sözlü geleneği tamamen sona erdirmiştir.
E) Edebiyat dönemleri arasındaki geçişler, hiçbir siyasi veya sosyal olaydan etkilenmeden kendiliğinden gerçekleşmiştir.
Bir araştırmacı, incelediği bir metinde şu özellikleri saptamıştır:
I. Dil oldukça sadedir ve halkın konuştuğu Türkçedir.
II. Şiirde hece ölçüsü ve dörtlük birimi kullanılmıştır.
III. Konu olarak doğa güzellikleri ve kahramanlık işlenmiştir.
IV. Metin, kopuz eşliğinde söylenen bir sözlü ürün niteliğindedir.
Bu özelliklere sahip bir metnin, Türk edebiyatının hangi dönemine ait olduğu söylenebilir?
B) İslamiyet Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı (Divan Edebiyatı)
C) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı (Sözlü Dönem)
D) Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı (12. Yüzyıl)
E) Servet-i Fünun Edebiyatı
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-turk-edebiyati-donemleri/testler