✅ 10. Sınıf Edebiyat: Tanzimat dönemi ve milli edebiyat dönemi hikayeleri Test Çöz
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Tanzimat dönemi ve milli edebiyat dönemi hikayeleri Testi
Türk edebiyatında ilk yerli hikâye örneği kabul edilen ve Ahmet Mithat Efendi tarafından yazılan eser aşağıdakilerden hangisidir?
A) Küçük ŞeylerB) Letaif-i Rivayat
C) Müsameretname
D) Harabât
E) Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
Millî Edebiyat Dönemi hikâyeciliğinin dil ve sanat anlayışı, 1911 yılında Selanik'te yayımlanmaya başlayan hangi dergi etrafında biçimlenmiştir?
A) Servet-i FünunB) Genç Kalemler
C) Türk Yurdu
D) Dergâh
E) Tercüman-ı Hakikat
Edebiyatımızda Batılı tekniklere uygun, realist anlayışla yazılmış ilk modern hikâye kitabı ve yazarı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) Letaif-i Rivayat - Ahmet Mithat EfendiB) Küçük Şeyler - Samipaşazade Sezai
C) Memleket Hikâyeleri - Refik Halit Karay
D) Yüksek Ökçeler - Ömer Seyfettin
E) Harap Mabetler - Halide Edip Adıvar
Millî Edebiyat Dönemi'nde olay hikâyeciliğinin (Maupassant tarzı) Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi kabul edilen, "Kaşağı", "Bomba" ve "Pembe İncili Kaftan" gibi hikâyelerin yazarı kimdir?
A) Refik Halit KarayB) Halide Edip Adıvar
C) Ömer Seyfettin
D) Reşat Nuri Güntekin
E) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Tanzimat Dönemi hikâyeleri ile Millî Edebiyat Dönemi hikâyeleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenenez?
A) Tanzimat hikâyelerinde mekân genellikle İstanbul iken, Millî Edebiyat hikâyelerinde Anadolu'ya açılma görülür.B) Tanzimat hikâyelerinde yanlış Batılılaşma ve kölelik gibi konular işlenirken, Millî Edebiyat'ta millî duygular ve memleket gerçekleri işlenir.
C) Tanzimat I. Dönem hikâyelerinde dil süslü ve ağırdır, Millî Edebiyat'ta ise konuşma diline yakın sade bir Türkçe kullanılır.
D) Her iki dönemde de hikâyeler genellikle realizm ve natüralizm akımlarının etkisiyle kaleme alınmıştır.
E) Tanzimat hikâyesinde teknik kusurlar ve yazarın kişiliğini gizlememesi görülürken, Millî Edebiyat hikâyesinde teknik daha gelişmiştir.
"Ey okuyucu! Siz şimdi Ali Bey'in bu davranışına şaşıracaksınız elbette. Ancak unutmayınız ki gençliğin verdiği heyecan insanı bazen mantık dışı işler yapmaya sürükler. Nitekim dönemin İstanbul sosyetesinde bu tür olaylara sıkça rastlanırdı..."
Bu parçanın anlatım özellikleri ve kurgusu dikkate alındığında, aşağıdaki edebi dönemlerin hangisine ait bir hikâyeden alındığı söylenebilir?
B) Tanzimat I. Dönem
C) Servet-i Fünun Dönemi
D) Cumhuriyet Dönemi
E) Fecr-i Âti Dönemi
Sürgün olarak gittiği Anadolu kentlerindeki gözlemlerini canlı, realist bir üslupla ve sade bir Türkçe ile kaleme alan; "Şeftali Bahçeleri" ve "Yatık Emine" gibi ünlü hikâyelerin yer aldığı Memleket Hikâyeleri adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Refik Halit KarayB) Reşat Nuri Güntekin
C) Halide Edip Adıvar
D) Aka Gündüz
E) Ebubekir Hazım Tepeyran
Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi hikâyeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlış verilmiştir?
A) Letaif-i Rivayat - Ahmet Mithat Efendi - İlk yerli hikâye örneğiB) Küçük Şeyler - Samipaşazade Sezai - Batılı anlamda ilk realist hikâye örneği
C) Müsameretname - Emin Nihat - İlk hikayeleştirme denemelerinden biri
D) Harap Mabetler - Halide Edip Adıvar - Müsaitlik ve halk hikâyeciliği örneği
E) Memleket Hikâyeleri - Refik Halit Karay - Anadolu insanını ve yaşamını konu edinen eser
1911 yılında Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan Makalesi'nde alınan kararlar ve bu kararların Millî Edebiyat hikâyesine yansıması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Arapça ve Farsça gramer kuralları ve terkipleri terk edilmiştir.B) Konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır.
C) İstanbul hanımlarının konuştuğu sade Türkçe yazı dili olarak esas alınmıştır.
D) Doğu edebiyatlarının edebi sanatları ve ağdalı üslubu hikâyelerde aynen korunmuştur.
E) Başka Türk lehçelerinden kelime almak yerine Türkiye Türkçesindeki kelimeler tercih edilmiştir.
Millî Edebiyat Dönemi hikâye anlayışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrulanamaz?
A) "Halka doğru" ilkesi benimsenerek Anadolu insanının yaşamı ve sorunları tarafsız gözlemlerle anlatılmıştır.B) Hikâyelerde Maupassant tarzı (olay hikâyesi) model alınmış, serim-düğüm-çözüm planına uyulmuştur.
C) Sanatçılar, toplum için sanat anlayışını benimseyerek millî kaynaklara ve tarihe yönelmişlerdir.
D) Anlatımda gerçekçilik ön plana çıkmış, sürrealizm ve sembolizm gibi akımların etkisinde kalınmıştır.
E) Türkçülük düşüncesi ve Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı gibi tarihî olaylar hikâyelerin ana konularındandır.
"Kocadağ’ın arkasından batan güneş, ovanın üzerindeki sis tabakasını kızıl bir renge boyuyordu. Yüzbaşı Ragıp Bey, atını durdurup arkasına baktı. Müfrezesi bitkin ama kararlı adımlarla ilerliyordu. Vatan toprağının her karışını korumak için ant içmişlerdi."
Bu hikâye parçasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Millî Edebiyat anlayışına uygun olarak millî duyarlılık ve sade bir dille oluşturulmuştur.
C) Çehov tarzı (durum) hikâyeciliğinin belirgin kesit özelliklerini taşımaktadır.
D) Yazar, olay akışını keserek okuyucuya bilgi aktarma yoluna gitmiştir.
E) Bireyin iç dünyasını esas alan, soyut ve kapalı bir anlatıma sahiptir.
Metin I:
"Ağuş-ı maderden henüz ayrılmış olan bu masum cariyeyi görenlerin kalbi merhametle erirdi. Lakin kadrini bilmez efendisi, ona bir eşya muamelesi yapmaktan çekinmiyordu. Ey okuyucu! İnsan satmanın ne büyük bir vahşet olduğunu bilmem anlatmaya lüzum var mıdır?"
Metin II:
"Köye girdiğimizde güneş henüz doğmamıştı. Kerpiç evlerin çatılarından ince bir duman yükseliyordu. Muhtarın odasına vardığımızda bizi birkaç ihtiyar karşıladı. Yüzlerindeki derin çizgiler, yılların ve yoksulluğun silinmez izlerini taşıyordu."
Bu iki metin karşılaştırıldığında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlış olur?
B) I. Metinde anlatıcı araya girerek kendi fikrini söylemiş ve okurla diyalog kurmuştur; II. Metinde ise gözlemci/gerçekçi bir anlatım benimsenmiştir.
C) I. Metinde romantizmin duygusal ve öğretici yönü ağır basarken, II. Metinde realizmin gözleme dayalı gerçekçiliği hâkimdir.
D) Her iki metinde de anlatıcılar olayların akışını tamamen durdurarak okura ahlaki dersler verme tekniğini ortak olarak kullanmıştır.
E) I. Metinde kullanılan dil süslü ve Osmanlıca unsurlar içerirken, II. Metinde sade ve konuşma diline yakın bir Türkçe kullanılmıştır.
I. Tanzimat Dönemi hikâyelerinde Batılılaşmanın yanlış anlaşılması, esaret, cariyelik gibi konular bireysel ve toplumsal aksaklıklar çerçevesinde işlenmiştir.
II. Millî Edebiyat Dönemi'nde ise konu alanı genişleyerek Anadolu, memleket meseleleri, millî tarih ve Kurtuluş Savaşı hikâyelerin ana izleği olmuştur.
III. Tanzimat I. Dönem'de "sanat toplum içindir" anlayışıyla eser verilirken teknik yönden mükemmel, kusursuz ve tamamen realist hikâyeler yazılmıştır.
IV. Millî Edebiyat Dönemi hikâyecileri, "Yeni Lisan" hareketinin etkisiyle konuşma dili ile yazı dili arasındaki uçurumu kapatmışlardır.
Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi hikâyeciliğinin gelişimi düşünüldüğünde, yukarıdaki yargılardan hangisi veya hangileri bilgi yanlışı içermektedir?
B) Yalnız III
C) II ve III
D) III ve IV
E) I ve IV
"Kasaba kulübünün geniş salonunda nargile fokurtuları arasında iskambil oynayan memurlar, kaymakamın içeri girmesiyle ayağa kalktılar. Kaymakam Bey, gözlüklerinin üstünden salondakilere şöyle bir baktı; yüzündeki yorgun ifade, Anadolu'nun bu ücra köşesinde geçen sıkıntılı yılları özetliyor gibiydi. Dışarıda ise bozkırın sert rüzgârı, kerpiç duvarları dövmeye devam ediyordu."
Bu parçanın edebi nitelikleri, anlatıcı tutumu ve dönemsel özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılamaz?
B) Millî Edebiyat Dönemi'nin "memleket edebiyatı" anlayışına uygun olarak İstanbul dışındaki Anadolu mekânı ve insanı ele alınmıştır.
C) Yazar, Tanzimat hikâyeciliğinde görülen "olay akışını kesip kendi düşüncelerini dikte etme" geleneksel tekniğine başvurmamıştır.
D) Metinde tercih edilen dil, Arapça-Farsça tamlamalardan arındırılmış son derece açık, sade ve anlaşılır bir Millî Edebiyat Türkçesidir.
E) Metin, Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk hikâye örneklerinin görüldüğü Tanzimat I. Dönem'in teknik kusurlarını ve tiplemelerini aynen yansıtmaktadır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/10-sinif-edebiyat-tanzimat-donemi-ve-milli-edebiyat-donemi-hikayeleri/testler